Στην τελική ευθεία μπαίνει το νέο και ανανεωμένο πρόγραμμα «Εξοικονομώ», συνολικού προϋπολογισμού 1,19 δισ. ευρώ, το οποίο αναμένεται να προκηρυχθεί εντός του 2027. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στον «Ελεύθερο Τύπο», το αρμόδιο επιτελείο ρυθμίζει αυτή τη στιγμή τις τελευταίες λεπτομέρειες, ώστε το πρόγραμμα να είναι έτοιμο προς παρουσίαση τους επόμενους μήνες.
Βάσει των ίδιων πληροφοριών, το νέο πρόγραμμα θα εστιάσει στους κοινωνικά ευάλωτους, αν και τα ακριβή εισοδηματικά όρια παραμένουν υπό διαμόρφωση. Σε κάθε περίπτωση, ειδικές κατηγορίες όπως τα ΑμεΑ και οι πολύτεκνοι αναμένεται να λάβουν τα υψηλότερα ποσοστά επιχορήγησης, τα οποία θα ξεπερνούν το 80% και θα καλύπτουν επιπλέον τον ΦΠΑ.
Η φιλοσοφία του συγκεκριμένου προγράμματος, σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο θα είναι καινούργια για τα ελληνικά δεδομένα, αφού πρόκειται να υλοποιηθεί με τη συνδρομή των παρόχων ρεύματος και του εργαλείου «on-bill financing», το οποίο προβλέπει τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων από τις εταιρίες, με τη σταδιακή στη συνέχεια εξόφληση των σχετικών δαπανών τμηματικά μέσω των λογαριασμών.
Είναι δηλαδή ένα είδος έμμεσης δανειοδότησης από τους παρόχους στους καταναλωτές, το οποίο θα επιτρέπει σε νοικοκυριά να προχωρούν σε αναβαθμίσεις, χωρίς να καλύπτουν εκείνοι σε πρώτη φάση τα έξοδα. Αναμένονται για το επόμενο διάστημα, όπως προσθέτουν οι ίδιες πηγές, οι σχετικές υπογραφές μεταξύ ΥΠΕΝ και παρόχων για το μοντέλο και την ακριβή διαδικασία που θα ακολουθηθεί.
Πάντως, σύμφωνα με παράδειγμα που είχε δώσει η ηγεσία του ΥΠΕΝ, αν ένα νοικοκυριό επιλέξει να κάνει παρεμβάσεις συνολικής αξίας 24.800 ευρώ (συμπερ. ΦΠΑ), θα λάβει ως επιδότηση συνολικά 19.800 ευρώ, δηλαδή θα καταβάλει μόλις 5.000 ευρώ.
Στόχος τους προγράμματος είναι μέσω των παρεμβάσεων να βελτιωθεί η ενεργειακή κλάση των νοικοκυριών, επιτυγχάνοντας εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας πάνω από 30% για κάθε δικαιούχο/κτίριο κατοικίας, μέσω της ενεργειακής αναβάθμισης κατά τουλάχιστον 3 ενεργειακές κατηγορίες.
Στα σημαντικά που πρέπει ακόμα να ξέρουν οι ιδιοκτήτες είναι πως το πρόγραμμα αφορά σε κτίρια που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία (μονοκατοικίες και μεμονωμένα διαμερίσματα), ενώ οι κατοικίες θα πρέπει να υφίστανται νόμιμα, να μην έχουν κριθεί κατεδαφιστέες και να μην είναι επιλέξιμες με χρήση βραχυχρόνιας μίσθωσης (τύπου Airbnb). Αφού η αίτηση για ένταξη στο πρόγραμμα κριθεί «Καταρχήν Επιλέξιμη», απαιτείται η έκδοση και υποβολή στο πρόγραμμα Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκτιμά ότι θα θωρακιστούν ενεργειακά επιπλέον 62.000 νοικοκυριά.
Υπενθυμίζεται ότι στο πλαίσιο του «Εξοικονομώ 2025» υπέβαλαν αιτήσεις 54.112 νοικοκυριά, εκ των οποίων οι 19.212 ήταν από πολίτες που ανήκουν στις ειδικές κατηγορίες πληγέντων από φυσικές καταστροφές, οι 6.680 αφορούσαν ευάλωτα νοικοκυριά, ενώ οι 7.366 ήταν από οικογένειες με μέλη ΑμεΑ.
Το πρόγραμμα θα «τρέξει» μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, το οποίο σημαίνει ότι οι πόροι προέρχονται από τα έσοδα του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και έτσι θα πρέπει πρώτα να προηγηθεί η συγκέντρωση των σχετικών εσόδων, ώστε στη συνέχεια να αρχίσει η χρηματοδότηση της δράσης.
Επιλέξιμες παρεμβάσεις
Οι πολίτες θα μπορούν να επιλέξουν να προχωρήσουν στις εξής παρεμβάσεις:
- Αντικατάσταση κουφωμάτων.
- Τοποθέτηση/Αναβάθμιση θερμομόνωσης.
- Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης.
- Σύστημα ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ) με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
- Λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας (εγκατάσταση έξυπνου συστήματος διαχείρισης (smart home), έξυπνα συστήματα διαχείρισης ηλεκτρικών φορτίων, έξυπνα συστήματα ελέγχου της θέρμανσης/ψύξης, έξυπνα συστήματα απομακρυσμένου ελέγχου και παρακολούθησης.
Οι προϋποθέσεις
Αναλυτικότερα, οι προϋποθέσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα είναι οι εξής:
- Δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα είχαν φυσικά πρόσωπα με εμπράγματο δικαίωμα (πλήρης κυριότητα/επικαρπία/ ψιλή κυριότητα) σε επιλέξιμη κατοικία ή μισθωτές που μισθώνουν επιλέξιμη κατοικία και αποδεικνύεται με την ύπαρξη μισθωτηρίου συμβολαίου, με διάρκεια υπολειπόμενης ισχύος μίσθωσης τουλάχιστον επτά ετών κατά την υποβολή της αίτησής τους.
- Σε περίπτωση ύπαρξης περισσότερων δικαιούχων εμπράγματων δικαιωμάτων (συγκυρίων) σε επιλέξιμη κατοικία: αν η κύρια χρήση της υπό αίτηση κατοικίας γίνεται από έναν εκ των συγκυρίων, δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα έχει μόνον ο συγκύριος που την ιδιοκατοικεί. Αν η κύρια χρήση της υπό αίτηση κατοικίας αφορά σε έτερο πρόσωπο μη συγκύριο (ενοικίαση/δωρεάν παραχώρηση), δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα έχει οποιοσδήποτε εκ των συγκυρίων με εμπράγματο δικαίωμα πλήρους κυριότητας/ επικαρπίας (όχι ψιλή κυριότητα). Ως προς την ανωτέρω κατηγορία για την περίπτωση ενοικίασης, δεν υπάρχει απαίτηση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στο μισθωτήριο συμβόλαιο.
- Η κατοικία έπρεπε να είναι νόμιμα υφιστάμενη, να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, να μην είναι κατεδαφιστέα και να κατατάσσεται ενεργειακά έως και την κατηγορία Γ’ βάσει του πρώτου πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης.
- Για κάθε επιλέξιμο φυσικό πρόσωπο είναι δυνατή η υποβολή μόνο μίας αίτησης.
- Κατοικία με ενεργή αίτηση σε κάποιο από τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης δεν έχει δικαίωμα υποβολής στο πρόγραμμα.