Σοβαρούς κινδύνους για την ομαλή και αποτελεσματική υλοποίηση του νέου προγράμματος «Εξοικονομώ» δημιουργεί ο θεσμός του on-bill financing, δηλαδή η δυνατότητα των πάροχων ηλεκτρικής ενέργειας να χειρίζονται τα κονδύλια και να χρηματοδοτούν απ’ ευθείας οι ίδιοι την ενεργειακή αναβάθμιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Τα παραπάνω επισημαίνονται σε ανακοίνωση της ΓΣΕΒΕΕ με αφορμή όσα συζητήθηκαν σε πρόσφατη σύσκεψη που συγκάλεσε η συνομοσπονδία με κλαδικές ομοσπονδίες μέλη της.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση «οι αρνητικές αλλαγές που έρχονται με την ανάμειξη των πάροχων στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» συζητήθηκαν εκτενώς στην ευρεία σύσκεψη που οργάνωσε η ΓΣΕΒΕΕ και στην οποία συμμετείχαν οι ακόλουθες κλαδικές ομοσπονδίες, μέλη της: Ομοσπονδία Βιοτεχνών Υδραυλικών Ελλάδας (ΟΒΥΕ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Εργοληπτών Ηλεκτρολόγων (ΠΟΣΕΗ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνών Αλουμινοκατασκευαστών (ΠΟΒΑΣ), Ομοσπονδία Ψυκτικών Ελλάδας (ΟΨΕ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Εμπόρων & Βιοτεχνών Υαλοπινάκων (ΠΟΕΒΥ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Επαγγελματιών Τεχνικών Εγκαταστάσεων Καύσης (ΠΟΕΤΕΚ), Ένωση Ελληνικών Επιχειρήσεων Θέρμανσης και Ενέργειας (ΕΝΕΕΠΙΘΕ)».
Στην συζήτηση, όπως γνωστοποιείται στην ανακοίνωση, τονίστηκαν οι εξής κίνδυνοι από την εμπλοκή των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στα προγράμματα εξοικονόμησης ηλεκτρικής ενέργειας:
- Η αντίφαση που γεννάται, σε βαθμό σύγκρουσης συμφέροντος, από το γεγονός ότι εταιρίες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας που ως κύριο αντικείμενο δραστηριοποίησής τους στην αγορά έχουν την πώληση ενέργειας, θα αναλάβουν την υλοποίηση έργων μείωσης κατανάλωσης ενέργειας. Ποιο συμφέρον έχουν να εισέλθουν σε μια δραστηριότητα που θα αποβεί σε βάρος των πωλήσεων και των κερδών τους;
- Το πρόγραμμα Εξοικονομώ έχει στόχο να υποστηρίξει οικονομικά τα ευάλωτα νοικοκυριά που είναι επιρρεπή στην ενεργειακή φτώχεια ώστε να αναβαθμίσουν ενεργειακά τις οικίες τους κι έτσι να μειώσουν τους επικίνδυνους ρύπους που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Μάλιστα, τα πιο φτωχά νοικοκυριά λόγω υλικής στέρησης έχουν την πιο αναποτελεσματική και πιο ρυπογόνα θέρμανση. Ωστόσο, οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας έχουν καταχωρίσει πολλά από αυτά τα νοικοκυριά στον λεγόμενο «ενεργειακό Τειρεσία», λόγω χρεών που ενδέχεται να έχουν δημιουργήσει. Κατά συνέπεια, τα νοικοκυριά που έχουν την μεγαλύτερη ανάγκη δημόσιων πόρων για ενεργειακή αναβάθμιση θα εξαιρεθούν εξ αρχής από τα προγράμματά τους, μειώνοντας δραματικά την εμβέλεια του προγράμματος.
- Η είσοδος των 11 παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στις ενεργειακές αναβαθμίσεις δημιουργεί συνθήκες μονοπώλησης ακόμη και κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης από πάροχους που διαθέτουν δίκτυα λιανικών πωλήσεων και προνομιακή πρόσβαση στο πελατολόγιο.
- Ελλοχεύει ο κίνδυνος απώλειας της τεχνικής αυτονομίας που διαθέτουν τα τεχνικά επαγγέλματα, στην επιλογή υλικών και μεθόδων, η οποία αποβαίνει πάντα σε όφελος του καταναλωτή και, πολύ περισσότερο, σε όφελος της ίδιας της ενεργειακής αναβάθμισης. Τυχόν συμφωνίες των πάροχων με προμηθευτές υλικών και εξαρτημάτων (πχ αντλίες θερμότητας) που θα μειώσουν για τους πάροχους το κόστος της παρέμβασης ενδέχεται να αποβούν επιζήμιες για την ενεργειακή αναβάθμιση.
Η ΓΣΕΒΕΕ και οι κλαδικές ομοσπονδίες αποφάσισαν, το επόμενο διάστημα, να προβούν σε μια σειρά δημόσιων παρεμβάσεων «για τον κίνδυνο που ελλοχεύει ακόμη και για τον χαρακτήρα του «Εξοικονομώ», ξεκινώντας από την ενημέρωση των συναρμόδιων υπουργείων και εξετάζοντας κάθε άλλη δυνατότητα αντίδρασης».