Το μήνυμα ότι η ελληνική οικονομία έχει επιστρέψει στην κανονικότητα, αφήνοντας οριστικά πίσω της την περίοδο της κρίσης, έστειλε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), Γιάννης Στουρνάρας, σε συνέντευξή του στη Μαριάνα Πυργιώτη, στο πλαίσιο του συνεδρίου «Ελλάδα 2030 – Οικονομία και Ανάπτυξη», το οποίο συνδιοργανώνουν η Next is Now και η Dome Consulting.
Της Εύας Οικονομάκη
Αναφερόμενος στη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο Γ. Στουρνάρας σημείωσε ότι οι μειώσεις των επιτοκίων γίνονται άμεσα αισθητές στα επιχειρηματικά δάνεια, τα οποία είναι κατά κύριο λόγο κυμαινόμενου επιτοκίου.
Ο διοικητής της ΤτΕ τόνισε ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα διαθέτει σήμερα υψηλή ρευστότητα και μπορεί να χρηματοδοτεί με άνεση την οικονομία, επισημαίνοντας ότι η εικόνα της χώρας δεν έχει καμία σχέση με εκείνη της περιόδου πριν από το 2016.
«Η Ελλάδα έχει γυρίσει στην κανονικότητα», τόνισε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η χώρα θεωρείται πλέον διεθνώς μια ιστορία επιτυχίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή βασίζεται σε τρεις πυλώνες: τη δημοσιονομική υπευθυνότητα, τη σταθεροποίηση των ελληνικών τραπεζών και τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων.
Ο Γ. Στουρνάρας εκτίμησε ότι μέχρι το τέλος του 2026 η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρώπη, ενώ έως το τέλος της δεκαετίας δεν θα συγκαταλέγεται καν στις πρώτες θέσεις της σχετικής κατάταξης. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η θετική πορεία δεν είναι δεδομένη και προϋποθέτει τη συνέχιση της ίδιας στρατηγικής, καθώς η χώρα εξακολουθεί να διαθέτει υψηλό επίπεδο δημόσιου χρέους.
Απαντώντας στις επικρίσεις ότι οι τράπεζες δεν χρηματοδοτούν επαρκώς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο διοικητής της ΤτΕ υποστήριξε ότι η εικόνα αυτή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Όπως ανέφερε, η καθαρή πιστωτική επέκταση κινείται με ρυθμούς 8%-9% ετησίως (700 εκατ. ευρώ μηνιαίως), σημαντικά υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν κατατάσσουν πλέον τη χρηματοδότηση ως το βασικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι δεν έχουν επιλυθεί όλα τα ζητήματα του τραπεζικού τομέα, καθώς οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να διαθέτουν υψηλότερο ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σημείωσε, ωστόσο, ότι η λειτουργία της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και η ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος μικρότερων τραπεζών έχουν ενισχύσει τον ανταγωνισμό στην αγορά και έχουν διευρύνει τις διαθέσιμες επιλογές χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις. «Έχει κάνει πολύ καλή δουλειά η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συγκέντρωση του τραπεζικού συστήματος, επισημαίνοντας ότι οι τέσσερις μεγάλες συστημικές τράπεζες εξακολουθούν να κατέχουν περίπου το 92,5% του ισολογισμού του κλάδου. Όπως είπε, η ύπαρξη περισσότερων και ισχυρότερων μικρότερων τραπεζικών σχημάτων αποτελεί θετική εξέλιξη, καθώς συμβάλλει στην ενίσχυση του ανταγωνισμού και στη βελτίωση των υπηρεσιών προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά. «Έχουμε ένα πιο σφριγηλό οικοσύστημα μικρότερων τραπεζών», τόνισε, χαρακτηριστικά, μεταξύ άλλων.
Ο Γ. Στουρνάρας αναφέρθηκε και στο ζήτημα της αναβαλλόμενης φορολογίας, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος των κεφαλαίων των τραπεζών. Όπως εξήγησε, περίπου το 40% των κεφαλαίων συνδέεται ακόμη με αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις, ωστόσο έχουν ήδη ληφθεί μέτρα ώστε να επιταχυνθεί η απόσβεσή τους έως το 2032.
Σχολιάζοντας την πορεία της αγοράς ακινήτων, ο διοικητής της ΤτΕ απέρριψε επί της ουσίας τους φόβους για τη δημιουργία νέας στεγαστικής φούσκας. Υπενθύμισε ότι την περίοδο 2008-2017 οι τιμές των ακινήτων υποχώρησαν κατά 42%, ενώ σήμερα βρίσκονται μόλις περίπου 6% υψηλότερα από τα επίπεδα του 2008, τη στιγμή που η υπόλοιπη Ευρώπη βρίσκεται στο 45%. Τόνισε, πάντως, ότι οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται ταχύτερα από τους πραγματικούς μισθούς, γεγονός που συνδέεται άμεσα με το ζήτημα της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Ο διοικητής της ΤτΕ σημείωσε ακόμη ότι η στεγαστική πίεση πλήττει κυρίως όσους ζουν σε ενοικιαζόμενη κατοικία, ενώ συνέδεσε το πρόβλημα και με τις δημογραφικές εξελίξεις. Όπως ανέφερε, απαιτούνται παρεμβάσεις τόσο στην πλευρά της ζήτησης όσο και στην πλευρά της προσφοράς κατοικιών, χαιρετίζοντας τα μέτρα που λαμβάνονται προς αυτή την κατεύθυνση από την κυβέρνηση.
Αναφερόμενος στο επίπεδο διαβίωσης των πολιτών, υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει βελτιώσει τη θέση της σε όρους αγοραστικής δύναμης και κοινωνικής ευημερίας, παρά τις απώλειες που προκάλεσε η κρίση. Όπως είπε, η χώρα κατατάσσεται πλέον σε υψηλή θέση στους σχετικούς διεθνείς δείκτες κοινωνικής ανάπτυξης και ευημερίας, σύμφωνα με τον Δείκτη Κοινωνικής Ευημερίας των Ηνωμένων Εθνών.
Ερωτηθείς, τέλος, εάν θεωρεί μεγαλύτερο κίνδυνο για την ελληνική οικονομία το δημόσιο χρέος, το ιδιωτικό χρέος ή τη χαμηλή παραγωγικότητα, ο Γ. Στουρνάρας ανέφερε πως η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η παραγωγικότητα, καθώς αυτή καθορίζει μακροπρόθεσμα το ύψος των πραγματικών εισοδημάτων και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.
«Θα με ανησυχούσε περισσότερο αν σταματούσαμε να εφαρμόζουμε όσα κάνουμε με δημοσιονομική υπευθυνότητα, να διασφαλίζουμε τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και να προωθούμε μεταρρυθμίσεις», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η χώρα πρέπει να εστιάσει σταθερά σε δύο βασικούς άξονες: την αύξηση των επενδύσεων και την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη βελτίωσης της λειτουργίας της αγοράς εργασίας και επιτάχυνσης της απονομής της δικαιοσύνης.
Το συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του υπουργείου Ανάπτυξης, του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του Πανεπιστημίου Πειραιώς.
Πλατινένιος χορηγός του συνεδρίου είναι η Metlen Energy & Metals. Χρυσοί χορηγοί: AKTOR, ALPHA BANK, ΔΕΗ, EFA GROUP. Ασημένιοι χορηγοί: ΙΟΝ, Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων, ONEX Shipyards & Technologies, VENERGY Maritime, AVAX, COSMOTE -T-, Olympios. Χορηγοί: Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, ΑΔΜΗΕ, ΕΥΔΑΠ, eren ΕΛΛΑΣ, Helleniq Energy, ΝΙΤΣΙΑΚΟΣ, ΗΛΙΟΣ, ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, ΤΜΕΔΕ, IP Innovative Power, Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ).
Το συνέδριο μεταδίδεται ζωντανά μέσω του 2030greece.gr, του enikos.gr και του real.gr, με αποσπάσματα να φιλοξενούνται και από τον realfm 97,8.