Τα μετρητά αποτελούν «παράθυρο» στη φοροδιαφυγή, καθώς εξελίσσονται στο απόλυτο και ανεξέλεγκτο όχημα για το διαχρονικό «σπορ» της μαύρης οικονομίας, όσο ενισχύεται το ψηφιακό οπλοστάσιο της ΑΑΔΕ.
Για το θέμα αυτό μιλούν άνθρωποι της αγοράς στο ertnews.gr. Όπως αναφέρουν, η πολιτεία θα μπορούσε να εφαρμόσει δέσμη ριζοσπαστικών, ψηφιακών κινήτρων που μετατρέπουν τον πολίτη στον πιο αποτελεσματικό ελεγκτή προκειμένου να χτυπηθεί η φοροδιαφυγή εκεί που το POS «κλείνει».
Ενδεικτικά προτείνουν:
- Να καθιερωθεί η άμεση επιστροφή χρημάτων, αντί για έμμεσες εκπτώσεις φόρου στο τέλος του έτους. Για παράδειγμα, όταν ο καταναλωτής σκανάρει μια απόδειξη μέσω της εφαρμογής Appodixi, ένα ποσοστό του ΦΠΑ (π.χ. το 5% ή 10% της αξίας της συναλλαγής) να πιστώνεται αμέσως σε έναν ψηφιακό κουμπαρά ή απευθείας στον τραπεζικό του λογαριασμό.
- Να χορηγηθεί υψηλότερη έκπτωση φόρου στον καταναλωτή που ζητεί απόδειξη από το όφελος της μη έκδοσής της. Αν η ηλεκτρονική απόδειξη, σε κλάδους με ροπή στη φοροδιαφυγή, έδινε στον φορολογούμενο απευθείας έκπτωση φόρου ίση με το 40% της δαπάνης, τότε το κίνητρο αντιστρέφεται: στα 100 ευρώ, ο πολίτης θα πλήρωνε μεν 100, αλλά θα γλίτωνε 40 ευρώ από τον φόρο του (τελικό κόστος 60 ευρώ). Έτσι, η πρόταση «80 ευρώ με μετρητά» γίνεται ασύμφορη για τον πελάτη.
- Να αναβαθμιστεί η φορολοταρία σε «στιγμιαία» μέσω του κινητού.
- Να εκπίπτουν αυτόματα από το εισόδημα όλες οι e-δαπάνες ενός νοικοκυριού (σούπερ μάρκετ, καύσιμα, λογαριασμοί, εστίαση) πριν υπολογιστεί ο φόρος.
- Να καταργηθούν σταδιακά τα μετρητά σε συγκεκριμένες συναλλαγές.
- Όπως απαγορεύτηκαν τα μετρητά για αγορές άνω των 500 ευρώ και για την αγορά ακινήτων, το μέτρο μπορεί να επεκταθεί.
Η παράταση
Μέχρι στιγμής παρατείνεται και για το 2027, η ισχύος 6 διατάξεων που αφορούν στη φορολογία εισοδήματος (έκπτωση για ηλεκτρονικές συναλλαγές) και ακινήτων (ανακαινίσεις και λειτουργικές αναβαθμίσεις κτισμάτων, μακροχρόνιες μισθώσεις κατοικιών και για αγορές νεόδμητων κατοικιών). Αναλυτικά:
- Το φορολογικό μπόνους για δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής παρατείνεται σε 20 κατηγορίες επαγγελμάτων υψηλής φοροδιαφυγής. Αφαιρείται το 30% της δαπάνης από το φορολογητέο εισόδημα, με μέγιστη ετήσια έκπτωση έως 5.000 ευρώ.
- Περίπου 4,5 εκατομμύρια φορολογούμενοι με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματικές – αγροτικές δραστηριότητες και ενοίκια θα είναι υποχρεωμένοι και το 2027 να εξοφλήσουν με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (πιστωτικές, χρεωστικές ή προπληρωμένες κάρτες ή μέσω e-banking) προσωπικές τους δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχές υπηρεσιών συνολικού ποσού ίσου τουλάχιστον με το 30% του πραγματικού εισοδήματός τους.
Οι εξαιρέσεις
Μερική εξαίρεση από τον κανόνα του 30% θα ισχύει και το 2027 για ορισμένες ειδικές περιπτώσεις υπερχρεωμένων φορολογουμένων. Αυτοί θα πρέπει να καλύψουν μικρότερα ποσοστά, της τάξεως του 20% ή και χαμηλότερα.
Επιπλέον επισημαίνεται πως, οι ηλικιωμένοι, οι ανάπηροι και μακροχρονίως νοσηλευόμενοι και ορισμένες άλλες ομάδες ευάλωτων πολιτών θα εξαιρούνται πλήρως από την υποχρέωση εξόφλησης δαπανών συνολικού ύψους 30% του ετησίου εισοδήματος με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.
- Οι e-πληρωμές για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες εξακολουθούν να μετρούν εις διπλούν για την κάλυψη του υποχρεωτικού 30% του ετήσιου εισοδήματος με ηλεκτρονικές αποδείξεις.
- Η παροχή φορο-εκπτώσεων για δαπάνες που αφορούν την αισθητική, λειτουργική και ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων συνεχίζεται, εάν η εξόφληση των εργασιών γίνεται μόνο με ηλεκτρονικά μέσα.
Πρόκειται για τις διατάξεις που προβλέπουν την έκπτωση από τον φόρο εισοδήματος ποσού ετήσιας δαπάνης έως 16.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης και λειτουργικής αναβάθμισης κατοικιών από το φορολογητέο εισόδημα του ιδιοκτήτη.
Η έκπτωση κατανέμεται ισόποσα στα 5 επόμενα έτη από την πραγματοποίηση της δαπάνης. Το ετήσιο ποσό της έκπτωσης, σε κάθε ένα από τα 5 επόμενα έτη, μπορεί να φθάσει δηλαδή μέχρι τα 3.200 ευρώ (16.000 ευρώ / 5 έτη). Η δαπάνη πρέπει να αφορά κυρίως την αμοιβή για την εκτέλεση εργασιών, ενώ η δαπάνη για τα υλικά που αναγνωρίζεται για έκπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/3 της δαπάνης για τις εργασίες.
- Εξακολουθεί να είναι «παγωμένος» ο φόρος 15% επί της υπεραξίας που προκύπτει από την πώληση ακινήτων. Η εξέλιξη αυτή διευκολύνει τις αγοραπωλησίες στην κτηματαγορά.
- Αναστέλλεται η επιβολή ΦΠΑ στις πωλήσεις νεόδμητων οικοδομών αναστέλλεται.Υπενθυμίζεται πως, σήμερα, όλα τα κτίσματα που έχουν άδειες ανέγερσης από την 1η-1-2006 και μετά, αλλά βρίσκονται ακόμη στα χέρια των οικοδομικών επιχειρήσεων που τα κατασκεύασαν ή τα αποπεράτωσαν δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ 24% επί των αντικειμενικών τιμών τους τη στιγμή κατά την οποία πωλούνται για πρώτη φορά για χρήση, εφόσον οι κατασκευαστές έχουν υποβάλει αιτήσεις αναστολής της επιβολής ΦΠΑ.
Δίνεται φορολογικό κίνητρο για την μακροχρόνια μίσθωση ακινήτων. Αυτά αφορά όσα είναι κενά ή βραχυχρόνια εκμισθούμενα. Ουσιαστικά το κίνητρο αυτό δίνεται στους πολίτες για να διαθέσουν τα κενά σπίτια τους είτε σε καθεστώς μακροχρόνιας μίσθωσης είτε σε βραχυχρόνια εκμισθούμενα.
Σύμφωνα με τις διατάξεις το κίνητρο αυτό, δίνεται τριετή απαλλαγή από την καταβολή του φόρου εισοδήματος για τα ενοίκια που θα εισπράξουν οι ιδιοκτήτες που διαθέσουν έως τις 31-12-2027 για μακροχρόνιες μισθώσεις κατοικίες τους, που ήταν κενές ή βραχυχρόνια εκμισθούμενες.