Όπως όλα δείχνουν θα καταργηθεί ο ΦΠΑ στα προς λήξη τρόφιμα για φθηνότερες τιμές, στο πλαίσιο του Εθελοντικού Συμφώνου Συνεργασίας που υπεγράφη μεταξύ της Ένωσης Σούπερ-Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ) και του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη συμβολή στην εθνική προσπάθεια αναφορικά με την αντιμετώπιση της σπατάλης τροφίμων.
Το εν λόγω Σύμφωνο θα τεθεί ισχύ από τον Σεπτέμβριο του 2026 και θα περιλαμβάνει τρεις άξονες:
- Η καταμέτρηση αποθεμάτων. Οι αλυσίδες σουπερμάρκετ θα κάνουν καταμέτρηση των αποθεμάτων τροφίμων που πλησιάζουν στην ημερομηνία λήξης.
- Οι τρόποι διαχείρισης. Θα προτείνονται τρόποι διάθεσής των τροφίμων αυτών στους καταναλωτές ή σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, είτε με μειωμένη τιμή είτε ως δωρεά
- Διαμόρφωση του νομικού πλαισίου, όπου χρειαστεί. Παράλληλα, θα διαμορφωθεί και το πλαίσιο του τρίτου άξονα. Συγκεκριμένα, οι επιχειρηματίες του λιανικού εμπορίου τροφίμων θα εντοπίσουν και θα καταγράψουν όλες τις νομικές δικλείδες που δυσκολεύουν τη διαδικασία μείωσης της σπατάλης.
Μάλιστα, από τις αρχές του φθινοπώρου στα υποκαταστήματα των ελληνικών αλυσίδων σουπερμάρκετ θα αναπτυχθούν και δράσεις ενημέρωσης του καταναλωτικού κοινού.
Το παράδειγμα
Ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς παρέθεσε στην εφημερίδα Απογευματινή ένα σχετικό παράδειγμα για τον τρόπο που θα εφαρμοστεί το εν λόγω Σύμφωνο.
- Αν μία αλυσίδα έχει κοντόληκτα προϊόντα, για να τα χαρίσει σε έναν φορέα για κοινωφελή σκοπό με βάση τον νόμο πληρώνει ΦΠΑ.
- Αν τα πετάξει, δεν πληρώνει ΦΠΑ. Θα πρέπει, λοιπόν, να υπάρξει συνεργασία όλων των συναρμόδιων υπουργείων -πάντα με άξονα το υπουργείο Περιβάλλοντος, ώστε να διαμορφωθεί το πλαίσιο με στόχο αποτελεσματικές μεθόδους περιορισμού της σπατάλης τροφίμων.
Αξίζει να σημειωθεί πως η ετήσια σπατάλη τροφίμων στην ΕΕ εκτιμάται πως είναι πάνω από 59.000.000 τόνους. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε 132 κιλά ανά άτομο.
Σύμφωνα με τη Eurostat, στη χώρα μας τα νοικοκυριά ευθύνονται για μεγάλο μέρος του προβλήματος, πετώντας καθημερινά φαγητό που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί. Παγκοσμίως, περίπου το 33% των παραγόμενων τροφίμων χάνεται ή καταλήγει στα σκουπίδια. «Οι ευρωπαϊκές έρευνες έχουν δείξει ότι η μεγαλύτερη σπατάλη γίνεται από τα νοικοκυριά, αλλά συμβάλλει και ο τρόπος που λειτουργούν οι αλυσίδες και η βιομηχανία τροφίμων. Το Εθελοντικό Σύμφωνο μεταξύ της ΕΣΕ και του υπουργείου Περιβάλλοντος ενθαρρύνεται από την ΕΕ, αφού ο περιορισμός του food waste είναι δική της οδηγία», εξηγεί ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ.
Η οδηγία για τα απόβλητα
Σύμφωνα με την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα απόβλητα, τα κράτη -μέλη της θα πρέπει:
- να μειώσουν την ποσότητα τροφίμων που χάνεται κατά την παραγωγή και τη διανομή,
- να μειώσουν τη σπατάλη τροφίμων στα νοικοκυριά,
- να ενθαρρύνουν τη δωρεά τροφίμων,
- να παρακολουθούν και να αξιολογούν την εφαρμογή των μέτρων της ΕΕ περί αποτροπής της σπατάλης τροφίμων.