Σημαντικές επιλογές έχουν στη διάθεσή τους για τη ρύθμιση των «κόκκινων δανείων» τους οι πολίτες.
Ένα από τα βασικά εργαλεία ρύθμισης οφειλών είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός. Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματά του είναι ότι μπορεί να οδηγήσει σε ενιαία ρύθμιση για διαφορετικές κατηγορίες χρεών. Ανάλογα με την περίπτωση του οφειλέτη, η οφειλή μπορεί να ρυθμιστεί προς το Δημόσιο, τον ΕΦΚΑ, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης.
Στο πλαίσιο του εν λόγω μηχανισμού, μπορούν να εφαρμοστούν ρυθμίσεις:
- είτε σε έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία,
- είτε σε έως και 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και servicers , υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Εξίσου σημαντικό στοιχείο που διαφοροποιεί τον εξωδικαστικό από αρκετές άλλες μορφές ρύθμισης είναι ότι μπορεί να διαγραφεί μέρος της οφειλής του δανειολήπτη.
Δεύτερη επιλογή : Η διαπραγμάτευση με τράπεζες και servicers
Μια άλλη επιλογή είναι η διμερής διαπραγμάτευση με την τράπεζα ή με την εταιρεία διαχείρισης της οφειλής που μπορεί να εξεταστεί σε αρκετές περιπτώσεις.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια εξατομικευμένη συμφωνία, η οποία μπορεί να βασιστεί στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του δανειολήπτη, όπως στο εισόδημα και στη περιουσιακή του κατάσταση. Στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης μπορεί να ζητηθούν:
- να μειωθεί το ποσό της μηνιαίας δόσης,
- να επιμηκυνθεί η διάρκεια αποπληρωμής,
- να μειωθεί το επιτόκιο,
- να διαγραφεί μέρος της οφειλής,
- να υπάρξει διαφορετική δομή αποπληρωμής.
Η βασική διαφορά της επιλογής αυτής σε σχέση με τον εξωδικαστικό είναι ότι δεν γίνεται ρύθμιση όλων των οφειλών μαζί. Ενδεικτικά αναφέρεται πως, εάν ένας πολίτης έχει χρέη προς Δημόσιο, ΕΦΚΑ και servicer, τότε θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει ξεχωριστά κάθε κατηγορία οφειλής.
Τρίτη επιλογή: Η δυνατότητα για εφάπαξ εξόφληση δανείου
Σε αυτήν την περίπτωση, ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να ζητήσει σημαντική έκπτωση επί της συνολικής οφειλής. Το κατά πόσο θα επιτευχθεί μια γενναία διαγραφή εξαρτάται από τη διαπραγμάτευση και τα δεδομένα της συγκεκριμένης υπόθεσης. Συνεπώς, η ύπαρξη διαθέσιμου κεφαλαίου μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να αποτελέσει ισχυρό διαπραγματευτικό εργαλείο.
Τι ισχύει όταν υπάρχει πλειστηριασμός
Όταν έχει αρχίσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης και επίκειται πλειστηριασμός, τότε μπορεί να εξεταστεί και η δικαστική οδός, πέρα από τον εξωδικαστικό μηχανισμό ή τη διμερή διαπραγμάτευση.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο έλεγχος της διαταγής πληρωμής και της κατάσχεσης και, όπου συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, η άσκηση των κατάλληλων ενδίκων βοηθημάτων, όπως ανακοπές κατά της διαταγής πληρωμής ή της διαδικασίας κατάσχεσης.
Ωστόσο, κρίσιμος είναι ο έλεγχος της νομιμότητας κάθε πράξης, καθώς μπορεί να υπάρχουν ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν από νομικής πλευράς.
Η παραγραφή των απαιτήσεων
Σε ορισμένες υποθέσεις μπορεί να εξεταστεί και η παραγραφή της απαίτησης.
Εάν λοιπόν έχουν παρέλθει τα απαιτούμενα χρονικά διαστήματα και συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις, χωρίς να έχουν γίνει οι απαιτούμενες ενέργειες από την πλευρά του δανειστή, τότε μπορεί να τεθεί ζήτημα παραγραφής ενώπιον του δικαστηρίου.
Πρόκειται για θέμα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μια γενική απάντηση.
Είναι αναγκαίο όμως να διενεργείται έλεγχος του ιστορικού της συγκεκριμένης οφειλής, των κοινοποιήσεων και των ενεργειών που έχουν προηγηθεί.
Σε περίπτωση όμως του πλειστηριασμού μπορεί να εξεταστεί και το ύψος της τιμής πρώτης προσφοράς, εφόσον υπάρχουν λόγοι που δικαιολογούν σχετική δικαστική ενέργεια.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η επιλογή του κατάλληλου νομικού ή οικονομικού εργαλείου εξαρτάται από το στάδιο και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε υπόθεσης.
Τα πρόστιμα
Ίδιαίτερη σημασία έχει και το πώς συμπεριφέρονται οι εταιρείες διαχείρισης απέναντι στους δανειολήπτες.
Η άποψη που διατυπώνεται είναι ότι, όπου διαπιστώνονται αυθαίρετες ή παράνομες πρακτικές, θα πρέπει να υπάρχουν αυστηρές κυρώσεις και ουσιαστικές αποζημιώσεις για τους πολίτες που υφίστανται ζημία.
Στο πλαίσιο αυτό τίθεται στο τραπέζι η ανάγκη για γενναία πρόστιμα, αλλά και για αυστηρότερες κυρώσεις σε περιπτώσεις σοβαρών ή επαναλαμβανόμενων παραβάσεων.