Από “κόσκινο” φαίνεται πως περνά η ΑΑΔΕ τις μεταφορές χρημάτων των πολιτών μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών. Και στο “μάτι” του φοροελεγκτικού μηχανισμού μπαίνουν:
- συναλλαγές που μπορεί να υποκρύπτουν άτυπες δωρεές.
- οι περιπτώσεις όπου ένας συνδικαιούχος κοινού λογαριασμού μεταφέρει ή αναλαμβάνει χρηματικά ποσά χωρίς όμως να μπορεί να αποδείξει τη δική του πραγματική συμβολή στη δημιουργία του τραπεζικού υπολοίπου.
Υπενθυμίζεται πως σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η κίνηση κεφαλαίων από έναν κοινό τραπεζικό λογαριασμό δεν θεωρείται αυτομάτως πως απαλλάσσεται από τη σχετική επιβολή φόρου.
Μάλιστα η συναλλαγή αντιμετωπίζεται από τη φορολογική διοίκηση ως άτυπη δωρεά εάν διαπιστωθεί ότι ο συνδικαιούχος που διακινεί τα χρήματα δεν έχει συνεισφέρει στον σχηματισμό του υπολοίπου.
Ταυτόχρονα, οι έλεγχοι εστιάζουν στο αν η μεταφορά κεφαλαίων γίνεται σε ατομικό λογαριασμό στον οποίο ο ίδιος έχει αποκλειστική πρόσβαση αλλά και στην απουσία επαρκών στοιχειοθετημένων δικαιολογητικών που να αποδεικνύουν διαφορετική αιτία της συναλλαγής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι αρχές καταλογίζουν άμεσα τον προβλεπόμενο φόρο δωρεάς.
Οι παγίδες
Πέντε είναι οι κρίσιμες παγίδες που ενεργοποιούν φορολογικό έλεγχο για τραπεζικούς λογαριασμούς. Αναλυτικά:
- Πρώτον: Γονικές παροχές και δωρεές προς συγγενείς πρώτου βαθμού. Παρόλο που το αφορολόγητο όριο ανέρχεται στις 800.000 ευρώ, το μέτρο της απαλλαγής εφαρμόζεται μόνο εάν η μεταφορά των χρημάτων γίνεται αποκλειστικά μέσω του τραπεζικού συστήματος και συνοδεύεται από την υποβολή της σχετικής δήλωσης.
- Δεύτερον: Η χρήση μετρητών. Εάν η χρηματική μεταφορά ή η παράδοση του ποσού γίνει με μετρητά, τότε αφορολόγητο των 800.000 ευρώ θα ακυρωθεί πλήρως και θα επιβληθεί αυτόματα φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
- Τρίτον: Οι καθημερινές μεταφορές μικροποσών. Ενδεικτικά κάποιες από αυτές είναι το χαρτζιλίκι ή η κάλυψη τρεχουσών αναγκών προστατευόμενων μελών μέσω IRIS. Σε αυτες τις περιπτώσεις οι φορολογικές αρχές δεν τις αντιμετωπίζουν κατά κανόνα ως δωρεές εάν κινούνται εντός των συνήθων ορίων.
- Τέταρτον: Οι αλυσιδωτές ή διαδοχικές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών. Εάν διαπιστωθεί από την ΑΑΔΕ η παρεμβολή ενδιάμεσων προσώπων με στόχο την καταστρατήγηση των αφορολόγητων ορίων, τότε η συναλλαγή θα επαναξιολογηθεί και θα επιβληθεί φόρος 20%.
- Πέμπτον: Οι κοινοί λογαριασμοί με τρίτα πρόσωπα. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο ελεγκτικός μηχανισμός εξετάζει εξονυχιστικά ποιος είναι ο πραγματικός δικαιούχος των κεφαλαίων, ποιος ωφελήθηκε από τη μετακίνηση των χρημάτων και αν προέκυψε έμμεση δωρεά προς πρόσωπο που δεν δικαιούται αφορολόγητο.
Τα πρόστιμα
Με βάση τον βαθμό συγγένειας και την τήρηση των νόμιμων διαδικασιών διαμορφώνονται οι φορολογικές επιβαρύνσεις . Ειδικότερα:
- Επιβάλλεται αυτοτελής φόρος 10%- χωρίς την εφαρμογή αφορολόγητου ορίου- σε συγγενείς πρώτου βαθμού που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου, όπως στην περίπτωση χρήσης μετρητών.
- Ο φόρος ορίζεται στο 20% από το πρώτο ευρώ σε συγγενείς δεύτερου βαθμού, στους οποίους περιλαμβάνονται τα αδέλφια, οι ανηψιοί και οι θείοι.
- Ο συντελεστής φορολόγησης κλιμακώνεται και μπορεί να αγγίξει ακόμα και το 40% σε περιπτώσεις πιο μακρινής συγγένειας ή μεταφορών μεταξύ μη συγγενικών προσώπων.
Εάν ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαραίτητα παραστατικά που δικαιολογούν τη μεταφορά, τότε η ΑΑΔΕ θα απορρίψει τους ισχυρισμούς περί αφορολόγητου και θα βεβαιώσει άμεσα τους φόρους που του αναλογούν.
Ουσιαστικά τα βασικά μέσα προστασίας των φορολογουμένων απέναντι σε απρόβλεπτες φορολογικές επιβαρύνσεις είναι:
- η διαφάνεια στις τραπεζικές συναλλαγές,
- η έγκαιρη υποβολή των απαιτούμενων δηλώσεων
- και η διατήρηση παραστατικών που αποδεικνύουν την προέλευση των κεφαλαίων.