Στην δεύτερη φάση της εφαρμογής του ψηφιακού δελτίου αποστολής προχωρά από την 1η Μαΐου η ΑΑΔΕ. Πρόκειται για ένα από τα βασικά εργαλεία που χρησιμοποιεί η Αρχή για τον έλεγχο της διακίνησης αγαθών και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Ουσιαστικά είναι ένα σύστημα μέσω του οποίου οι φορολογικές Αρχές μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τις εμπορικές συναλλαγές, μέσω της υποχρεωτικής διαβίβασης δεδομένων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα myDATA. Κατά αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η διαφάνεια και περιορίζονται φαινόμενα απόκρυψης τζίρου.
Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα, το ψηφιακό δελτίο αποστολής θα καθίστατο υποχρεωτικό για όλες τις επιχειρήσεις (μικρές και μεγάλες) τον Δεκέμβριο του 2025, προσφέροντας στη Φορολογική Αρχή ένα ακόμα πολύτιμο εργαλείο στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, διευκολύνοντας τους ελέγχους στις εμπορικές συναλλαγές, σε πραγματικό μάλιστα χρόνο.
Η δεύτερη φάση
Στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης:
- θα εκδίδονται ψηφιακά τα παραστατικά
- θα διαβιβάζονται τα δεδομένα στο myDATA
- θα δίνεται η δυνατότητα ψηφιακής παρακολούθησης φορτώσεων – μεταφορτώσεων,
- θα παραλαμβάνονται παραστατικά και αγαθά με τη σάρωση QR Code των παραστατικών διακίνησης,
- αλλά και θα μπορεί ο λήπτης να διενεργήσει ποσοτικό και ποιοτικό έλεγχο.
Αυτό πρακτικά σημαίνει πως κάθε επιχείρηση που μεταφέρει αγαθά θα πρέπει να προχωρά στην έκδοση και στην καταχώρηση του δελτίου αποστολής σε ψηφιακή μορφή και με αυτόν τον τρόπο θα μειώνεται η χρήση έντυπων εγγράφων και θα εξαλείφεται ο κίνδυνος λαθών ή παραλείψεων.
Ακόμη αλλάζει το πλαίσιο διαδικασίας ελέγχου. Οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν όλα τα εργαλεία για την άμεση επαλήθευση της εγκυρότητας ενός δελτίου αποστολής, κάτι που αυξάνει τη διαφάνεια και μειώνει τα περιθώρια παρατυπιών.
Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις μπορούν να αποθηκεύουν και να αναζητούν ψηφιακά τα δελτία τους και με αυτόν τον τρόπο να διευκολύνονται τόσο οι εσωτερικές διαδικασίες όσο και οι μελλοντικοί φορολογικοί έλεγχοι.
Το «ψηφιακό διαβατήριο»
Αναλυτικά, με τη λειτουργία της δεύτερης φάσης του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής, κάθε διακίνηση αγαθών συνοδεύεται πλέον από ένα μοναδικό QR Code (κωδικό ταχείας απόκρισης), το οποίο λειτουργεί ως το ψηφιακό «διαβατήριο» του φορτίου. Μέσω της πλατφόρμας myDATA, καταγράφεται αναλυτικά κάθε στάδιο της διακίνησης, από την αποθήκη του εκδότη έως την παράδοση στον τελικό παραλήπτη.
Η ενεργοποίηση του νέου συστήματος απλοποιεί τη διενέργεια των ελέγχων και φέρνει:
- Real-time Παρακολούθηση (Tracking) με άμεση ενημέρωση για την τοποθεσία και την κατάσταση των διακινούμενων αγαθών (In Transit, Delivered, Completed, Rejected).
- Ελαχιστοποίηση λαθών και απωλειών μέσω της ψηφιακής καταγραφής κάθε μεταφόρτωσης.
- Απλοποίηση των διαδικασιών ελέγχου και παραλαβής αγαθών με ένα μόνο σκανάρισμα.
- Δυνατότητα ομαδοποίησης πολλαπλών δελτίων αποστολής σε ένα ενιαίο QR code, για πιο εύκολη και μαζική διαχείριση.
- Δυνατότητα έκδοσης του Δελτίου Αποστολής από τον Παραλήπτη των αποθεμάτων για συγκεκριμένες περιπτώσεις (π.χ. διακινήσεις αγροτικών προϊόντων), διευκολύνοντας σημαντικά τις συναλλαγές του πρωτογενούς τομέα.
Αξίζει να σημειωθεί πως το μέτρο απευθύνεται σε επιχειρήσεις που αποστέλλουν, παραλαμβάνουν, αποθηκεύουν, μεταφέρουν ή διακινούν αγαθά, πρώτες ύλες, έτοιμα προϊόντα ή λοιπά αποθέματα στο πλαίσιο της δραστηριότητάς τους. Σε αυτό συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων:
- εμπορικές επιχειρήσεις χονδρικής,
- επιχειρήσεις λιανικής που διακινούν αποθέματα,
- e-shop με αποστολές προϊόντων,
- επιχειρήσεις με αποθήκη ή υποκαταστήματα,
- επιχειρήσεις με μεταφορές μεταξύ εγκαταστάσεων,
- βιοτεχνίες και παραγωγικές μονάδες,
- εργοστάσια κατεργασίας,
- εργοστάσια συσκευασίας τροφίμων,
- επιχειρήσεις logistics και κέντρα διαλογής,
- επιχειρήσεις που πραγματοποιούν μεταφορτώσεις,
- επιχειρήσεις που παραδίδουν προϊόντα σε πελάτες ή συνεργάτες,
- επιχειρήσεις που παραλαμβάνουν οργανωμένα αγαθά από προμηθευτές.
Οι εξαιρέσεις
Ο κανόνας δεν αφορά:
- τις επιχειρήσεις που παρέχουν αποκλειστικά υπηρεσίες (π.χ. δικηγόροι, γιατροί, σύμβουλοι) και δεν διακινούν εμπορεύματα ή αποθέματα, δεν υποχρεούνται σε έκδοση δελτίου αποστολής.
- ορισμένες πολύ μικρές επιχειρήσεις ενδέχεται να μην ενταχθούν άμεσα στη Β’ φάση, ανάλογα με τις αποφάσεις εφαρμογής και τα όρια που τίθενται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
Αρκετοί αγρότες που ανήκουν στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ εξαιρούνται ή έχουν μεταβατικές ρυθμίσεις.
Δεν απαιτείται ψηφιακό δελτίο όταν δεν υπήρχε ήδη υποχρέωση έκδοσης (π.χ. ορισμένες λιανικές πωλήσεις με άμεση παράδοση στον πελάτη χωρίς μεταφορά).
Σε αρχική φάση, η εφαρμογή μπορεί να αφορά κυρίως συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων (π.χ. χονδρική, αποθήκες, logistics), ενώ άλλες εντάσσονται σταδιακά.
Πρόστιμα
Όσοι διακινούν αγαθά χωρίς ψηφιακό δελτίο αποστολής αντιμετωπίζουν αυστηρά πρόστιμα. Αυτά είναι 5.000 ευρώ για υπόχρεους τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και 10.000 ευρώ για υπόχρεους τήρησης διπλογραφικού συστήματος.
Η πρώτη φάση
Υπενθυμίζεται πως, η πρώτη φάση του μέτρου έγινε τον περασμένο Ιούνιο. Τότε ήταν υποχρεωτική η επιβολή του ψηφιακού δελτίου αποστολής για επιχειρήσεις που είχαν τζίρο άνω των 200.000 ευρώ.
Ωστόσο από αυτό εξαιρούνταν οι οντότητες των οποίων το ύψος των ακαθαρίστων εσόδων υπερέβαινε τις 5.000.000 ευρώ, ήταν θυγατρικές αλλοδαπής εταιρείας και έκαναν χρήση του εμπορικού – λογιστικού προγράμματος διαχείρισης (ERP) της μητρικής αλλοδαπής εταιρείας.