Νέο πακέτο μέτρων για την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων βρίσκεται στα σκαριά από την κυβέρνηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις στοχεύουν στην αναπλήρωση των απωλειών που επιφέρει ο πληθωρισμός -ο οποίος κινείται υψηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις- ενώ παράλληλα θα επιχειρηθεί η αποκατάσταση χρόνιων αδικιών στις συντάξεις, στα πρότυπα των πρόσφατων διορθώσεων που έγιναν στις συντάξεις χηρείας.
Στην κορυφή της λίστας, βρίσκεται η άμεση ενίσχυση του μόνιμου επιδόματος των 300 ευρώ, με στόχο να εξισωθεί με την εθνική σύνταξη και να φτάσει στα 446 ευρώ, ενδεχομένως και από τον προσεχή Νοέμβριο. Εναλλακτικά, εξετάζεται ένα σενάριο δύο σταδίων: η αύξηση να διαμορφωθεί στα 400 ευρώ τον Νοέμβριο και να «κλειδώσει» στα επίπεδα της πλήρους εθνικής σύνταξης μέσα στο 2027.
Τα μέτρα για την σύνταξη που είναι στο τραπέζι
Τα μέτρα για τους συνταξιούχους θα είναι μέρος του συνολικού πακέτου οικονομικών ενισχύσεων και φοροελαφρύνσεων που επεξεργάζεται ήδη το οικονομικό επιτελείο, για να παρουσιαστεί από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη φετινή Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) στις αρχές Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Ελεύθερου Τύπου», στο τραπέζι βρίσκονται εναλλακτικά ή και συνδυαστικά τα εξής μέτρα:
- Μία επιπλέον και άμεση αύξηση στο μόνιμο επίδομα των συνταξιούχων που θα πληρωθεί τον Νοέμβριο, ώστε να φτάσει στα επίπεδα της εθνικής σύνταξης, δηλαδή στα 446,87 ευρώ. Το μέτρο είναι ψηλά στη λίστα των παρεμβάσεων που εξετάζονται από το οικονομικό επιτελείο, καθώς με αυτό επανέρχεται το Δώρο στις συντάξεις με βάση το ποσό της εθνικής σύνταξης.
Τα σενάρια που μελετώνται είναι, αντί για 300 ευρώ, οι περίπου 2 εκατ. δικαιούχοι να πάρουν είτε 400 ευρώ τον Νοέμβριο, που αντιστοιχεί στο 90% της εθνικής σύνταξης, είτε το πλήρες ποσό, δηλαδή μία εθνική σύνταξη των 446,87 ευρώ ως Δώρο. Η επιπλέον αύξηση του επιδόματος στο ύψος της εθνικής σύνταξης κοστολογείται περίπου 300 εκατ. ευρώ, ενώ, αν δοθεί αύξηση 100 ευρώ, ήτοι από 300 στα 400 ευρώ, το κόστος είναι στα 200 εκατ. ευρώ.
Το «400άρι», εφόσον τελικά περιληφθεί στην τελική λίστα των μέτρων, θα σηματοδοτήσει την επαναφορά της 13ης σύνταξης με βάση την εκάστοτε εθνική σύνταξη. Κύκλοι της κυβέρνησης με γνώση της προετοιμασίας εν όψει ΔΕΘ έλεγαν στον «Ελεύθερο Τύπο» ότι επειδή το επίδομα είναι μόνιμο και αυξάνεται κάθε χρόνο, θα ακολουθεί τις αυξήσεις της εθνικής σύνταξης και οι συνταξιούχοι θα έχουν μία επιπλέον εθνική σύνταξη ως Δώρο. Παράλληλα εξετάζεται και νέα διεύρυνση των δικαιούχων, ώστε να μη μείνουν εκτός οι συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών που εξαιρούνται από την καταβολή του επιδόματος.
- Μία έξτρα αύξηση στις συντάξεις σε εύρος από 1,5% έως 2,5% λόγω του υψηλού πληθωρισμού. Η σχετική πρόταση εξετάστηκε, αλλά η εκτίμηση που υπάρχει κατά την επεξεργασία του πακέτου είναι πως μια έξτρα αύξηση της τάξης περίπου του 2% θα είχε κόστος σχεδόν 450 εκατ. ευρώ και θα άφηνε λίγα περιθώρια για τυχόν άλλες διορθωτικές κινήσεις όσον αφορά την αποκατάσταση αδικιών σε διάφορες κατηγορίες συνταξιούχων. Το μέτρο δεν έχει αποκλειστεί, πάντως, καθώς η αύξηση 2,4% που πήραν οι συνταξιούχοι στην αρχή της χρονιάς έχει «φαγωθεί» από τον διπλάσιο πληθωρισμό που σε επιμέρους δείκτες (τρόφιμα, στέγαση, υπηρεσίες) είναι άνω του 10%.
- Η μείωση των εισφορών-κρατήσεων σε κύριες ή και σε επικουρικές συντάξεις. Το σενάριο που εξετάζεται περιλαμβάνει την αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) που επιβάλλεται σε όλο το ποσό για κύριες συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ και σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ. Για τις κύριες συντάξεις εξετάζεται να αφαιρούνται τα 1.468 ευρώ από το συνολικό ποσό της σύνταξης και η κράτηση να υπολογίζεται στο υπερβάλλον. Δηλαδή, σε σύνταξη 2.200 ευρώ η κράτηση να επιβάλλεται στα 732 ευρώ (2.200-1.468=732) και όχι στο σύνολο των 2.200 ευρώ που ισχύει τώρα. Για τις επικουρικές μελετάται ακόμη και η κατάργηση της εισφοράς.
Η μείωση της εισφοράς στις κύριες συντάξεις αποτελεί, άλλωστε, και αντικείμενο πιλοτικής δίκης στο Ελεγκτικό Συνέδριο τον Οκτώβριο με θετική εισήγηση για κούρεμα στα ποσά που πληρώνουν οι συνταξιούχοι. Για τις επικουρικές συζητείται ακόμη και η κατάργησή της. Τα έσοδα από τις κρατήσεις είναι περίπου στα 800 εκατ. ευρώ. Αν μειωθεί στις κύριες, οι συνταξιούχοι θα ωφεληθούν κατά 150 εκατ., ενώ, αν καταργηθεί από τις επικουρικές, οι συνταξιούχοι ωφελούνται κατά 70 εκατ. ευρώ.
Και στις δύο περιπτώσεις το όφελος σημαίνει αυξήσεις στις συντάξεις όσων πληρώνουν σήμερα Εισφορά Αλληλεγγύης που είναι 400.000 συνταξιούχοι με κύρια σύνταξη και 250.000 με επικουρική. Εναλλακτικά εξετάζεται η μείωση ή κατάργηση της εισφοράς ασθένειας στις επικουρικές συντάξεις.
Ο κρίσιμος παράγοντας
Το πακέτο της ΔΕΘ είναι υπό διαμόρφωση με προτάσεις που εναλλάσσονται και, κυρίως, με παράγοντα «κλειδί» το τελικό ύψος του λεγόμενου δημοσιονομικού χώρου, δηλαδή του ποσού που θα διαθέσει η κυβέρνηση για την ενίσχυση των εισοδημάτων και τη μείωση φορολογικών βαρών. Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, το ποσό που θα διατεθεί για το πακέτο μέτρων της ΔΕΘ μπορεί να αγγίξει τα 2 δισ. ευρώ. H πρόθεση της κυβέρνησης, πάντως, για την περαιτέρω στήριξη των συνταξιούχων έχει καταγραφεί στην κοινή γνώμη με την αποκατάσταση των συντάξεων χηρείας και την κατάργηση των περικοπών του νόμου Κατρούγκαλου, ώστε όλοι οι δικαιούχοι να λαμβάνουν το 70%, αντί 35%, της σύνταξης του θανόντος.
Αύξηση προς τα 980€ για τον κατώτατο μισθό
Στο πακέτο της ΔΕΘ θα περιλαμβάνεται και η νέα αύξηση στον κατώτατο μισθό του ιδιωτικού τομέα και σε όλους τους μισθούς του δημοσίου τομέα για το 2027. Με διακηρυγμένη τη βούληση του πρωθυπουργού (σ.σ.: στο πρόσφατο Συνέδριο της Ν.Δ.) για κατώτατο μισθό πάνω από τα 950 ευρώ, που ήταν ο στόχος της κυβέρνησης για το τέλος της τετραετίας, θα πρέπει να αναμένεται αύξηση μεταξύ 50 και 60 ευρώ, που σημαίνει ότι από τα 920 ευρώ, που είναι τώρα, ο κατώτατος μισθός να διαμορφωθεί στα 970 με 980 ευρώ. Υπάρχει, μάλιστα, το ενδεχόμενο η αύξηση να δοθεί κατά δύο μήνες νωρίτερα, δηλαδή από την 1η Φεβρουαρίου, αντί για την 1η Απριλίου που ορίζει η διαδικασία καθορισμού του κατώτατου μισθού. Για τον κατώτατο μισθό ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προαναγγείλει από το βήμα του Συνεδρίου της Ν.Δ ότι με την αύξηση για το 2027 θα ξεπεράσει τα 950 ευρώ με την εξής φράση: «Ο κατώτατος μισθός ήταν 650 ευρώ όταν ήρθαμε στα πράγματα, σήμερα είναι 920 ευρώ και σας εγγυώμαι ότι θα ξεπεράσει τα 950 ευρώ το 2027».