Σε τροχιά πληρωμών μπαίνει ο ΕΦΚΑ για χιλιάδες εργαζόμενους συνταξιούχους, ετοιμάζοντας ένα σημαντικό πακέτο αναδρομικών που σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζει τα 17.400 ευρώ, με τη μέση καταβολή να διαμορφώνεται στα 2.600 ευρώ.
Η διαδικασία αφορά συνταξιούχους που συνέχισαν να εργάζονται και δικαιούνται:
- Προσμέτρηση του χρόνου ασφάλισης (ένσημα).
- Επανυπολογισμό της σύνταξης.
- αύξηση σύνταξης για το διάστημα που συνέχισαν να απασχολούνται
Οι πρώτες πληρωμές αναδρομικών
Σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής, οι πρώτες πληρωμές αναδρομικών θα γίνουν σε περίπου 2.000 συνταξιούχους που συνέχισαν να απασχολούνται για αρκετό διάστημα μετά τη συνταξιοδότησή τους και για το διάστημα της απασχόλησής τους δικαιούνται προσμέτρηση των ενσήμων και προσαύξηση σύνταξης.
Οι συνταξιούχοι που δηλώνουν ότι απασχολούνται μετά τη συνταξιοδότησή τους αγγίζουν τους 300.000 σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΕΦΚΑ, εκ των οποίων περίπου οι 110.000 εργάζονται χωρίς να έχουν υποχρέωση να καταβάλλουν εισφορές, διότι ανήκουν στις κατηγορίες που εξαιρούνται βάσει νόμου από την καταβολή εισφορών. Στις εξαιρέσεις από την καταβολή εισφορών υπάγονται οι συνταξιούχοι ΟΓΑ που συνεχίζουν την αγροτική δραστηριότητα, οι πολύτεκνοι συνταξιούχοι, οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας, καθώς και οι συνταξιούχοι άλλων Ταμείων που ασκούν αγροτική δραστηριότητα από την οποία αποκτούν ετήσιο εισόδημα έως 10.000 ευρώ.
Οι υπόλοιποι περίπου 190.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι είναι στις κατηγορίες εκείνων που στοιχειοθετούν δικαίωμα προσαύξησης της σύνταξής τους, καθώς υπόκεινται σε πληρωμή εισφορών, αλλά και ενός ειδικού πόρου λόγω απασχόλησης, ο οποίος θεσπίστηκε σε αντικατάσταση της ποινής που προβλεπόταν στο παρελθόν και ήταν η μείωση της σύνταξης κατά 30% σε όποιον δήλωσε ότι εργάζεται μετά τη συνταξιοδότησή του.
Μετά την κατάργηση της ποινής μείωσης της σύνταξης με τον Ν. 5078/2023, υπήρξε αλματώδης αύξηση στις δηλώσεις απασχόλησης από συνταξιούχους που συνέχισαν να εργάζονται.
Από 35.000, που ήταν οι συνταξιούχοι με δήλωση απασχόλησης έως το 2023, μόλις καταργήθηκε η ποινή μείωσης της σύνταξης οι δηλώσεις απασχόλησης αυξήθηκαν κατακόρυφα.
Τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του νόμου (2024) δήλωσαν εργασία περίπου 150.000 συνταξιούχοι, τον δεύτερο χρόνο (2025) έφτασαν στους 250.000 και, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΦΚΑ για το 2026, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι αγγίζουν τους 300.000.
Ο λόγος που υπάρχει η μεγάλη επιστροφή των συνταξιούχων στην εργασία είναι, κυρίως, ο βιοποριστικός, καθώς η μέση κύρια σύνταξη για το 2026 μετά και την αύξηση κατά 2,4% διαμορφώνεται στα 975 ευρώ μικτά και οι 6 στους 10 συνταξιούχους έχουν εισόδημα από σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ.
Ενδεικτικά, για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ που αποχώρησαν μετά τις 13/5/2016 η μέση σύνταξη λόγω γήρατος διαμορφώνεται στα 958,56 ευρώ. Για τους συνταξιούχους αγρότες η μέση σύνταξη λόγω γήρατος είναι στα 514 ευρώ, στον ΟΑΕΕ είναι στα όρια των 1.000 ευρώ κ.λπ.
Η επιστροφή στην εργασία μετά τη συνταξιοδότηση επιλέγεται, όμως, σε ορισμένα επαγγέλματα και για λόγους συνέχισης της δραστηριότητας στον ιδιωτικό τομέα, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με τους γιατρούς, τους μηχανικούς και τους δικηγόρους που παραμένουν στα γραφεία τους και μετά τη συνταξιοδότησή τους.
Το πιο ισχυρό κίνητρο συνέχισης της εργασίας αποτελεί, όμως, η κατάργηση των ποινών που επιβάλλονταν σε κύρια και επικουρική σύνταξη, οι οποίες μειώνονταν κατά 30% όταν ένας συνταξιούχος δήλωνε ότι εργαζόταν. Αντί μείωσης της σύνταξης με τον Ν. 5078/2023 οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι, πέραν των εισφορών που καταβάλλουν για την απασχόλησή τους, πληρώνουν στον ΕΦΚΑ έναν ειδικό πόρο, που είναι 10% επί του μισθού που λαμβάνουν από την εργασία τους, αν είναι μισθωτοί, ή τη μισή εισφορά από τον κλάδο σύνταξης, αν είναι αυτοαπασχολούμενοι.
Μία άλλη παράμετρος που λαμβάνεται υπ’ όψιν από τους συνταξιούχους που παραμένουν στην απασχόληση είναι ότι η σύνταξή τους θα προσαυξηθεί και από τα ένσημα της εργασίας τους.
Ηδη, ο ΕΦΚΑ έχει βγάλει εκατοντάδες αποφάσεις με προσαύξηση συντάξεων σε εργαζόμενους συνταξιούχους και συνεχίζει να επανυπολογίζει τις συντάξεις με την προσμέτρηση ενσήμων σε όσους συνταξιούχους δηλώνουν διακοπή της απασχόλησης και καταβάλλει την αύξηση που δικαιούνται.
Σε λίστα αυξήσεων 25.000 με διακοπή απασχόλησης
Δικαίωμα σε προσαύξηση σύνταξης θεμελιώνουν περίπου 25.000 συνταξιούχοι που έχουν δηλώσει διακοπή απασχόλησης στον ΕΦΚΑ. Οι πρώτες πληρωμές των αναδρομικών αφορούν 2.000 παλαιούς συνταξιούχους και σταδιακά στη λίστα των πληρωμών θα προστίθενται και άλλοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι.
Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι χωρίζονται σε 4 κατηγορίες, που είναι οι εξής:
- Οι συνταξιούχοι που συνέχισαν να απασχολούνται με δήλωση ανάληψης εργασίας πριν από τον Μάιο του 2016, όπου η ποινή μείωσης της σύνταξης επιβαλλόταν πάνω από τα 1.000 ευρώ σύνταξης, χωρίς όμως να υπάρχει δικαίωμα προσμέτρησης ενσήμων παρά μόνον αν αναστελλόταν η σύνταξη.
- Οι συνταξιούχοι που ανέλαβαν εργασία με δήλωση απασχόλησης μετά τον Μάιο του 2016 με ποινή μείωσης σύνταξης τότε κατά 60% και με δικαίωμα προσαύξησης της σύνταξης λόγω απασχόλησης.
- Οι συνταξιούχοι που συνέχισαν να απασχολούνται ή που ανέλαβαν εργασία από τον Μάρτιο του 2020 και μετά με τον ισχύ του Ν. 4670/2020, ο οποίος κατέβασε την ποινή μείωσης της σύνταξης λόγω απασχόλησης από το 60% στο 30%.
- Οι συνταξιούχοι που συνέχισαν να απασχολούνται ή που ανέλαβαν εργασία μετά τον Δεκέμβριο του 2023 που ψηφίστηκε ο Ν. 5078/2023 με τον οποίο καταργήθηκε η ποινή μείωσης στη σύνταξη και αντικαταστάθηκε από τον ειδικό πόρο λόγω απασχόλησης.
Τα αναδρομικά που πρόκειται να καταβάλλει ο ΕΦΚΑ εντός των επόμενων ημερών αφορούν τους παλαιότερους εργαζόμενους συνταξιούχους που συνέχισαν να απασχολούνται έως και 7 χρόνια μετά τη συνταξιοδότηση κερδίζοντας αυξήσεις πάνω και από 130 ευρώ τον μήνα στις συντάξεις τους.
Αυξήσεις συντάξεων από 8 ευρώ έως 131 ευρώ
Για κάθε έτος απασχόλησης οι συνταξιούχοι έχουν προσαύξηση στη σύνταξη που υπολογίζεται με συντελεστή αναπλήρωσης 0,77% επί του μισθού εργασίας. Αν έχουν απασχόληση ως ελεύθεροι επαγγελματίες, λαμβάνονται υπ’ όψιν οι μηνιαίες εισφορές σύνταξης μετατρεπόμενες σε μισθό διά του 0,20.
Για παράδειγμα και σύμφωνα με τον πίνακα που δημοσιεύει ο «Ελεύ8ερος Τύπος»:
- Συνταξιούχος που απασχολείται ως μισθωτός για 1 έτος και έχει μέσο όρο μικτών μηνιαίων αποδοχών 990 ευρώ θα πάρει μόνιμη αύξηση 8 ευρώ στη σύνταξη, με δύο έτη θα πάρει 15 ευρώ και με 6 έτη θα έχει αύξηση 46 ευρώ.
- Συνταξιούχος με μισθωτή απασχόληση που θα συμπληρώσει 5 έτη εργασίας με μέσο όρο μικτών μηνιαίων αποδοχών 2.300 ευρώ θα πάρει μόνιμη αύξηση 89 ευρώ στη σύνταξη και με 6 έτη θα πάρει 106 ευρώ.
- Συνταξιούχος που συνεχίζει να απασχολείται για 2 έτη ως αυτοαπασχολούμενος και πληρώνει κατά μέσο όρο εισφορά σύνταξης 211 ευρώ θα πάρει μόνιμη αύξηση 16 ευρώ στη σύνταξη, ενώ με 6 έτη θα πάρει 49 ευρώ.
- Συνταξιούχος που συνεχίζει ως αυτοαπασχολούμενος (π.χ. γιατρός) για 6 έτη με εισφορά σύνταξης 567 ευρώ θα πάρει μόνιμη αύξηση 131 ευρώ στη σύνταξη.
Αιτήσεις για προσαύξηση σύνταξης μπορούν να υποβάλουν όλοι οι συνταξιούχοι μετά τη διακοπή της απασχόλησής τους στον ΕΦΚΑ της περιοχής τους.
Αν οι συνταξιούχοι δεν δηλώσουν ότι εργάζονται και αποκαλυφθούν, τιμωρούνται με πρόστιμο ίσο με 12 κύριες και επικουρικές συντάξεις, που παρακρατούνται έως 25% από την κύρια σύνταξη και 100% από την επικουρική.