Τρία στοχευμένα μέτρα για τη διαχείριση των ιδιωτικών χρεών ενεργοποιεί το οικονομικό επιτελείο, επιχειρώντας να δώσει ανάσα σε οφειλέτες με συσσωρευμένες υποχρεώσεις, χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία και η «κουλτούρα πληρωμών».
Όπως ανακοίνωσαν την Τετάρτη ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο αρμόδιος υφυπουργός Γιώργος Κώτσηρας και η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους κατά τη συνέντευξη Τύπου για την εξειδίκευση όσων ανακοίνωσε το μεσημέρι ο πρωθυπουργός:
- Πρώτον, δίνεται δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης θα εξοφλήσει τουλάχιστον το 25% της βασικής οφειλής και θα ρυθμίσει το υπόλοιπο. Η δυνατότητα αυτή ωφελεί 1,5 εκατομμύρια εν δυνάμει δικαιούχους. Ωστόσο θα παρέχεται μία φορά (άπαξ) και λειτουργεί ως «δεύτερη ευκαιρία» για όσους έχουν μπλοκαρισμένους λογαριασμούς.
- Δεύτερον, διευρύνεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός, με το όριο ένταξης να μειώνεται από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ, ανοίγοντας τη διαδικασία σε περίπου 300.000 επιπλέον οφειλέτες. Το βασικό του πλεονέκτημα είναι ότι, ανάλογα με την οικονομική εικόνα του οφειλέτη, μπορεί να προβλέπει ακόμη και «κούρεμα» της οφειλής, ενώ το επιτόκιο διαμορφώνεται περίπου στο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.
- Τρίτον, ενεργοποιείται ρύθμιση για παλαιές οφειλές σε έως 72 δόσεις, η οποία τίθεται σε εφαρμογή από τον Ιούνιο. Αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν έως τις 31/10/2023 και δεν βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση, δηλαδή τη μεγάλη μάζα των οφειλών, καθώς πάνω από το 90% των ληξιπρόθεσμων χρεών έχει δημιουργηθεί έως εκείνη την περίοδο. Η ρύθμιση δεν προβλέπει «κούρεμα» και λειτουργεί με χαρακτηριστικά αντίστοιχα των πάγιων ρυθμίσεων, με επιτόκιο 5,84% και ελάχιστη δόση τα 30 ευρώ, δίνοντας περισσότερο χρόνο αποπληρωμής.
Το οικονομικό επιτελείο ξεκαθαρίζει ότι δεν μπορεί να επεκτείνει οριζόντια την πάγια ρύθμιση σε περισσότερες δόσεις, καθώς ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα είχε σημαντικό δημοσιονομικό κόστος – που εκτιμάται άνω των 2,5 δισ. ευρώ ετησίως – και θα έθετε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα. Γι’ αυτό και διατηρείται ο βασικός κανόνας: οι τρέχουσες οφειλές εξυπηρετούνται μέσω της πάγιας ρύθμισης (έως 24 ή 48 δόσεις), ενώ για τα παλαιά χρέη της κρίσης δίνεται η ειδική διευκόλυνση των 72 δόσεων.
Στην πράξη, οι τρεις επιλογές λειτουργούν εναλλακτικά και ο κάθε οφειλέτης καλείται να επιλέξει τι τον συμφέρει περισσότερο: μια απλή ρύθμιση δόσεων για τα παλαιά χρέη, τη συνέχιση της πάγιας για τα νέα ή τον εξωδικαστικό που μπορεί να προσφέρει καλύτερους όρους και μείωση της οφειλής. Με αυτό το μοντέλο επιχειρείται να κλείσει ο κύκλος των χρεών της κρίσης, χωρίς να ανοίξει ένας νέος.