Το σχέδιο «AccelerateEU” για την προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από την ενεργειακή κρίση και την εκτόξευση των τιμών παρουσίασε η Κομισιόν.
Όπως τόνισε η Κομισιόν, οι Ευρωπαίοι πληρώνουν μέσα σε λιγότερα από 5 χρόνια για δεύτερη φορά το τίμημα της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Τις πρώτες 50 ημέρες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η ΕΕ έχει δαπανήσει επιπλέον 24 δισεκατομμύρια ευρώ σε εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, λόγω των υψηλότερων τιμών.
Επιπλέον υπογραμμίζει πως« προς το παρόν η ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ δεν διατρέχει κάποιο κίνδυνο», όμως η αστάθεια των τιμών που προκαλείται από την εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα απαιτεί άμεση ανακούφιση για τους πολίτες.
Το «AccelerateEU» είναι η εργαλειοθήκη της Κομισιόν για να προσφέρει άμεση ανακούφιση στα πιο ευάλωτα ευρωπαϊκά νοικοκυριά, στις βιομηχανίες και τις επιχειρήσεις, από το αυξανόμενο κόστος της ενέργειας.
Οι δράσεις
Συγκεκριμένα, η Κομισιόν προτείνει:
- Πρώτον, να δοθεί έμφαση στον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών, κυρίως στη διαχείριση αποθεμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου, στην πλήρωση των αποθηκών και μόνο εάν χρειαστεί και στην απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων.
- Δεύτερον, να δημιουργηθεί ένα νέο «Παρατηρητήριο Καυσίμων», για την παρακολούθηση παραγωγής, εισαγωγών, εξαγωγών και αποθεμάτων, με στόχο την έγκαιρη αποτροπή ελλείψεων, κυρίως σε καύσιμα μεταφορών όπως το ντίζελ και η κηροζίνη.
- Τρίτον, να εφαρμοστούν στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για τη στήριξη πολιτών και επιχειρήσεων, όπως επιδοτήσεις εισοδήματος, κουπόνια για την ενέργεια (voucher) και μείωση φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά. Παράλληλα,θεσπίζεται ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, ώστε τα κράτη-μέλη της ΕΕ να μπορούν να στηρίξουν τους κλάδους που πλήττονται περισσότερο.
Μακροπρόθεσμα, το σχέδιο «AccelerateEU», στοχεύει στην επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας. Πάντως η Κομισιόν θα παρουσιάσει μέχρι το καλοκαίρι το σχέδιο Ηλεκτροποίησης (σ.σ. μετάβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα από καθαρές πηγές ενέργειας) με φιλόδοξους στόχους και παρεμβάσεις για τη βιομηχανία, τις μεταφορές και τα κτίρια, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανάπτυξη βιώσιμων καυσίμων για την αεροπορία.
Παράλληλα, προωθείται η ενίσχυση των ενεργειακών δικτύων, προκειμένου να υποστηριχθεί η αυξημένη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και να αξιοποιηθούν με ταχύτερους ρυθμούς οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας , μέσω αναβάθμισης υφιστάμενων υποδομών, όπως αιολικά πάρκα και υδροηλεκτρικά έργα.
Στο χρηματοδοτικό σκέλος για την ενίσχυση των επενδύσεων, η Κομισιόν επισημαίνει ότι υπάρχουν ήδη διαθέσιμοι πόροι, όπως τα 219 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και τα κονδύλια συνοχής. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι οι ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες, καθώς είναι αναγκαίο να γίνουν επενδύσεις ύψους 660 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση έως το 2030. Για αυτόν τον λόγο θα πρέπει να δοθεί έμφαση και στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, με τη νέα στρατηγική επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα διαμορφώσουν την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του σήμερα και τις κρίσεις του αύριο. Η στρατηγική μας AccelerateEU θα φέρει τόσο άμεσα όσο και πιο διαρθρωτικά μέτρα αρωγής στους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Πρέπει να επιταχύνουμε τη μετάβαση σε εγχώριες, καθαρές ενέργειες. Αυτό θα μας δώσει ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια και σημαίνει ότι είμαστε σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσουμε γεωπολιτικές καταιγίδες.»