Τουρκία: Σε ιστορικό χαμηλό η λίρα λίγο πριν από τις δεύτερες κάλπες

Τουρκία

Στο ιστορικό χαμηλό υποχώρησε σήμερα η λίρα της Τουρκίας ενόψει του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών στη χώρα.

Όπως επισημαίνεται η τουρκική λίρα που αποδυναμώνεται σταθερά μετά τις ισχυρές επιδόσεις του Ταγίπ Ερντογάν στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, ξεπέρασε το όριο των 20 έναντι του δολαρίου ενόψει της αναμέτρησης της Κυριακής.

Ωστόσο την ίδια ώρα πολλοί εκτιμούν ότι ο Ερντογάν θα παραμένει στην εξουσία μετά τον δεύτερο γύρο των εκλογών παρά το ότι οι ανορθόδοξες νομισματικές πολιτικές έχουν προκαλέσει νευρικότητα στους ξένους επενδυτές και έχουν οδηγήσει σε σημαντική πτώση της τουρκικής λίρας.

Τι διακυβεύεται

Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν σκοπεύει στις εκλογές της Κυριακής να παρατείνει την θητεία του στην εξουσία για μια τρίτη 10ετία καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως οι πολίτες τάσσονται υπέρ του στο  δεύτερο γύρο των εκλογών αφού στον πρώτο γύρο ξεπέρασε  τον αντίπαλό του, τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου

Ο Ερντογάν έχοντας συγκεντρώσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που κέρδισε το ισλαμιστικών καταβολών κόμμα του, το AKP στις εκλογές της 14ης Μαΐου μαζί με τους συμμάχους,  ενισχύθηκε περαιτέρω τη Δευτέρα με την ανακοίνωση της υποστήριξης ενός εθνικιστή πολιτικού που είχε έρθει τρίτος στον πρώτο γύρο.

Στις εκλογές θα κριθεί όχι μόνο το ποιος θα ηγηθεί της Τουρκίας, αλλά και το πώς θα κυβερνηθεί η χώρα, προς τα πού θα κατευθυνθεί η οικονομία της και ποια μορφή θα έχει η εξωτερική πολιτική της. Ο Κιλιτσντάρογλου που έλαβε τη στήριξη ενός άλλου ακροδεξιού ηγέτη, υποστηρίζεται από μια εξωκομματική συμμαχία που περιλαμβάνει το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα του (CHP).

Ο  Ερντογάν είναι ο μακροβιότερος ηγέτης της σύγχρονης Τουρκίας αλλά και  ο πρωταθλητής της θρησκευτικής ευσέβειας και των χαμηλών τραπεζικών επιτοκίων, ενώ επιδιώκει να επιβεβαιώσει την τουρκική επιρροή στην περιφέρεια και να χαλαρώσει τις σχέσεις της χώρας του, μέλους του ΝΑΤΟ, με τη Δύση. Ο δεύτερος γύρος των εκλογών γίνεται στην Τουρκία, 3 μήνες μετά τους σεισμούς  που σημειώθηκαν στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας και πέθαναν  περισσότεροι από 50.000 πολίτες.

Ο Ερντογάν είναι ο πιο ισχυρός ηγέτης που είχε ποτέ η Τουρκία μετά την ίδρυση της σύγχρονης τουρκικής δημοκρατίας πριν από έναν αιώνα από τον Μουσταφά Κεμάλ και, μαζί με το κόμμα του, το AKP, έχει απομακρύνει το τουρκικό κράτος από τον κοσμικό χαρακτήρα που του είχε δώσει ο ιδρυτής του.

Ο Ερντογάν συγκέντρωσε επίσης την εξουσία σε μια εκτελεστική προεδρία της Δημοκρατίας, η οποία έχει την έδρα της σ’ ένα μέγαρο 1.000 δωματίων στις παρυφές της Άγκυρας και καθορίζει την πολιτική σε ό,τι αφορά την οικονομία, την ασφάλεια, τις εσωτερικές και τις διεθνείς υποθέσεις.

Οι επικριτές του Ερντογάν λένε πως η κυβέρνησή του έχει φιμώσει τους διαφωνούντες, έχει διαβρώσει τα δικαιώματα και έχει θέσει υπό τον έλεγχό της το δικαστικό σύστημα, μια κατηγορία την οποία αρνούνται αξιωματούχοι που υποστηρίζουν πως η κυβέρνηση του Ερντογάν προστάτευσε τους πολίτες έναντι απειλών για την ασφάλεια, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται και  μια απόπειρα πραξικοπήματος το 2016.

Οικονομολόγοι λένε πως οι εκκλήσεις του Ερντογάν για χαμηλά επιτόκια αύξησαν πέρυσι τον πληθωρισμό στο 85%. Αυτό είναι το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί  εδώ και 24 χρόνια, και μειώθηκε η  ισοτιμία της λίρας στο 1/ 10 της αξίας της έναντι του δολαρίου κατά την τελευταία δεκαετία.

Επίδειξη στρατιωτικής ισχύος

Υπό τον Ερντογάν, η Τουρκία έχει προχωρήσει σε επίδειξη στρατιωτικής ισχύος στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής, εξαπολύοντας τέσσερις επιδρομές στο έδαφος της Συρίας, διεξάγοντας επίθεση εναντίον κούρδων μαχητών μέσα στο Ιράκ και στέλνοντας στρατιωτική υποστήριξη στη Λιβύη και στο Αζερμπαϊτζάν.

Η Τουρκία είχε επίσης μια σειρά διπλωματικών συγκρούσεων με περιφερειακές δυνάμεις, τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ισραήλ, καθώς και μια αντιπαράθεση με την Ελλάδα και την Κύπρο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην ανατολική Μεσόγειο, μέχρι που πριν από 2 χρόνια επιδίωξε να προσεγγίσει μερικούς από τους αντιπάλους της.

Η αγορά από τον Ερντογάν ρωσικών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας προκάλεσε κυρώσεις από τη βιομηχανία όπλων των ΗΠΑ εναντίον της Άγκυρας, ενώ η εγγύτητά του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν έκανε επικριτές να αμφισβητήσουν τη δέσμευση της Τουρκίας στη δυτική συμμαχία του ΝΑΤΟ. Οι αντιρρήσεις της Άγκυρας στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ προκάλεσαν επίσης εντάσεις.

Ωστόσο η Τουρκία μεσολάβησε για μια συμφωνία για τις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών, υπογραμμίζοντας τον εν δυνάμει ρόλο που διεκδικεί ο Ερντογάν στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Δεν είναι σαφές ότι ένας διάδοχος θα έχει το ίδιο προφίλ που εκείνος δημιούργησε στην παγκόσμια σκηνή, κάτι που ο Ερντογάν υπογράμμισε στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του.

Τι υπόσχεται η αντιπολίτευση

Δύο κύρια αντιπολιτευόμενα κόμματα, το κοσμικής κατεύθυνσης Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) και το κεντροδεξιό εθνικιστικό Κόμμα Ιγί έχουν συμμαχήσει με τέσσερα μικρότερα κόμματα με βάση ένα πρόγραμμα που θα ανατρέψει πολλές από τις πολιτικές που φέρουν την υπογραφή του Ερντογάν.

Δεσμεύθηκαν να αποκαταστήσουν την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας και να αλλάξουν την ανορθόδοξη οικονομική πολιτική του Ερντογάν. Θα διαλύσουν και την εκτελεστική προεδρία του επαναφέροντας το προηγούμενο κοινοβουλευτικό σύστημα και θα στείλουν τους Σύρους πρόσφυγες πίσω στην πατρίδα τους.

Έχουν επίσης στόχο να βελτιώσουν τις σχέσεις με τους δυτικούς συμμάχους, περιλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών και να επαναφέρουν την Τουρκία στο πρόγραμμα του μαχητικού αεριωθουμένου F-35, από το οποίο αποκλείσθηκε αφού αγόρασε ρωσικά πυραυλικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.

Αναλυτές πιστεύουν πως οι πολιτικές που υπόσχεται η αντιπολίτευση μπορούν να τονώσουν τις ξένες επενδύσεις.

Ο Ερντογάν υποστήριξε τις προσπάθειες ανατροπής του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ που απέτυχαν, ενώ φιλοξενεί τουλάχιστον 3,6 εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες που δεν είναι πλέον καθόλου ευπρόσδεκτοί σε μια περίοδο οικονομικών δυσχερειών για την Τουρκία.

Επιδιώκοντας να πάρει μια ώθηση στο δεύτερο γύρο από εθνικιστές ψηφοφόρους, τις δύο τελευταίες εβδομάδες ο Κιλιτσντάρογλου έχει οξύνει τον αντιμεταναστευτικό τόνο του και υποσχέθηκε να επαναπατρίσει μετανάστες.

Πόσο αμφίρροπη είναι η κούρσα;

Ο Κιλιτσντάρογλου έλαβε το 44,9% των ψήφων στον πρώτο γύρο σε σύγκριση με το 49,5% του Ερντογάν. Το ποσοστό του απερχόμενου προέδρου αντανακλά μια σταθερή υποστήριξη, παρά τη βαθιά κρίση του κόστους ζωής και παρά τις δημοσκοπήσεις που είχαν δείξει ότι προηγείται ο Κιλιτσντάρογλου. Οι δημοσκόποι επισήμαναν αργότερα μια απροσδόκητη αύξηση της εθνικιστικής ψήφου στην κάλπη για να εξηγήσουν το αποτέλεσμα.

Ο Ερντογάν έχει υποστηρίξει πως μια ψήφος υπέρ του θα εξασφαλίσει σταθερότητα, αφού η συμμαχία του έχει ήδη εξασφαλίσει την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο.

Η σύγκρουση της Τουρκίας με το μαχητικό Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), που διαρκεί ήδη 4 δεκαετίες, ήταν ένας παράγοντας κατά την προεκλογική εκστρατεία, όπως και ο ρόλος του κύριου φιλοκουρδικού πολιτικού κόμματος.

Παρόλο που το φιλοκουρδικό Κόμμα της Δημοκρατίας των Λαών (HDP) δεν  συμμετείχε στη συμμαχία της αντιπολίτευσης  είναι αντίθετο στην πολιτικές του Ερντογάν, μετά την καταστολή των μελών του τα τελευταία χρόνια και έχει υποστηρίξει τον Κιλιτσντάρογλου.

Οι επιθέσεις του Ερντογάν εναντίον του Κιλιτσντάρογλου περιέλαβαν κατηγορίες, χωρίς αποδείξεις, ότι υποστηρίζεται από το PKK, το οποίο διεξάγει ένοπλη εξέγερση από τα χρόνια του 1980, κατά την οποία έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 40.000 άνθρωποι. Ο Κιλιτσντάρογλου έχει αρνηθεί τις κατηγορίες.

 

Exit mobile version