Σύντομα αναμένεται να αναθεωρήσει η Επιτροπή Φορολογικής Πολιτικής του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟ) το πλαίσιο των τσουχτερών προστίμων των 250 ευρώ και των 500 ευρώ για τις εκπρόθεσμες μηδενικές και τις πιστωτικές δηλώσεις, μετά τις αντιδράσεις των ελεύθερων επαγγελματιών και των επιχειρήσεων για το θέμα αυτό
Οι παραπάνω αντιδρούν στο ότι η διαφοροποίηση των ποσών αυτών γίνεται ανάλογα με το λογιστικό σύστημα (απλογραφικό ή διπλογραφικό) που τηρεί ο φορολογούμενος και ότι αυτά επιβάλλονται για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων, ακόμη και όταν δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή.
Σύμφωνα με τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι κυρώσεις αυτές είναι δυσανάλογες και μάλιστα σε αρκετές περιπτώσεις υπερβαίνουν κατά πολύ τη βαρύτητα της παράβασης και δεν συνδέονται με πραγματική δημοσιονομική ζημία. Αυτό συμβαίνει κυρίως στις μηδενικές ή στις πιστωτικές δηλώσεις, όπου δεν προκύπτει υποχρέωση για την εξόφληση του φόρου. Μάλιστα η αγορά θεωρεί την επιβολή υψηλών προστίμων υπερβολική και πως αυτή είναι αποσυνδεδεμένη από την ουσία της παράβασης.
Ενδεικτικά αναφέρεται πως, ένας ελεύθερος επαγγελματίας που τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ που είναι μηδενική, αλλά του επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 250 ευρώ.
Ωστόσο αντιμέτωπος με την επιβολή προστίμου 500 ευρώ βρίσκεται ο υπόχρεος σε δήλωση ΦΠΑ που τηρεί διπλογραφικό λογιστικό σύστημα που υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ με ποσό προς επιστροφή.
Μάλιστα η Επιτροπή είναι σύμφωνη με τους ελεύθερους επαγγελματίες στο ότι η αλλαγή αυτή είναι σημαντική επιβάρυνση σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου προβλέπονταν πρόστιμα 100 ευρώ ή ακόμη και μηδενικές κυρώσεις σε περιπτώσεις χωρίς φορολογική οφειλή. Ειδικότερα:
- Σε αυτές τις περιπτώσεις, επιβάλλονταν πρόστιμο 100 ευρώ για κάθε παράβαση σχετική με τη μη υποβολή ή την εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα ή μη ανταπόκριση σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης.
- Ωστόσο, το πρόστιμο για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις δεν ίσχυε εάν το ποσό του φόρου ή το επιπλέον ποσό φόρου που καλούνταν να πληρώσει ο φορολογούμενος δεν ξεπερνούσε τα 100 ευρώ, ακόμα και αν επρόκειτο για δύο τροποποιητικές δηλώσεις για παράδειγμα, από τη στιγμή που ο επιπλέον φόρος δεν ξεπερνούσε αθροιστικά τα 100 ευρώ.
Το υπόμνημα
Η Επιτροπή κατέθεσε υπόμνημα προς την ηγεσία του ΥΠΕΘΟ και στην ΑΑΔΕ, με το οποίο προτείνει να υπάρξει νομοθετική παρέμβαση που θα αποκαθιστά την αναλογικότητα των προστίμων στις προαναφερθείσες περιπτώσεις.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η επιβολή των νέων αυξημένων προστίμων, ιδίως όταν εφαρμόζεται και αναδρομικά, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα νομικής βεβαιότητας. Η αναδρομικότητα, όπως τονίζεται, συγκρούεται με τη θεμελιώδη αρχή ότι οι φορολογικές υποχρεώσεις πρέπει να είναι προβλέψιμες και σαφείς για τον πολίτη.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνει:
- να εξαιρεθούν οι περιπτώσεις, όπου η δήλωση είναι μηδενική ή πιστωτική, εφόσον δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου.
- να μειωθούν τα πρόστιμα σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων με όριο συνολικού προστίμου, προκειμένου να μην μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των … ευρώ (π.χ. 1.000 ευρώ).
- να εφαρμοστεί ο κανόνας για τη μη επιβολή προστίμου σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης, όταν το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή σε σχέση με την αρχική δήλωση, ή όταν το ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, είναι έως 100 ευρώ.