Τον Δεκέμβριο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), όπου οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα μπορούν να διορθώσουν -χωρίς την καταβολή αναδρομικού ΕΝΦΙΑ και επιβολής προστίμων – τα λάθη και τις παραλείψεις στην περιουσιακή τους εικόνα στοΕ9 από το 2014 και μετά. Έτσι θα αποτυπωθεί με ορθό τρόπο η περιουσία των εν λόγω φορολογουμένων στο Μητρώο.
Το νομοσχέδιο
Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 51 του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ) για τα μέτρα στήριξης της ΔΕΘ που κατατέθηκε στη Βουλή επισημαίνονται τα εξής:
Όταν ενεργοποιηθεί το ΜΙΔΑ, οι φορολογούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να εισέρχονται στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα και να βλέπουν τον τρόπο που αποτυπώνεται η ακίνητη περιουσία τους και εάν διαπιστώνουν λάθη ή παραλείψεις, τότεθα μπορούν να κάνουν τις διορθώσεις χωρίς να βρίσκονται αντιμέτωποι με πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις για τα προηγούμενα έτη.
Με τη ρύθμιση για τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων που αφορά τα έτη από το 2014 έως και το 2026, οι φορολογούμενοι μπορούν να προχωρούν στην υποβολή των αρχικών ή των τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 με τα πραγματικά στοιχεία των ακινήτων τους χωρίς να επιβαρυνθούν με τον επιπρόσθετο ΕΝΦΙΑ που θα προέκυπτε από τις αλλαγές για κάθε έτος και με τους σχετικούς τόκους και τα πρόστιμα που συνοδεύουν την εκπρόθεσμη πληρωμής του φόρου και τις εκπρόθεσμες δηλώσεις.
Συνεπώς,ακόμη κι’ αν η διόρθωση των στοιχείων των ακινήτων στο Ε9 οδηγεί σε αύξηση του ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών. οι φορολογούμενοι δεν θα πληρώνουν έξτρα φόρο.
Ενδεικτικά αναφέρεται πως, εάν ένα ακίνητο εμφανίζεται στο Ε9 με μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική ή με λανθασμένη καταχώριση των εμπράγματων δικαιωμάτων (πλήρης κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα), τότε ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να προχωρήσει διορθώσει τα στοιχεία χωρίς να επιβαρυνθεί με τον πρόσθετο ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών, τόκους και πρόστιμα.
Η παρέμβαση είναι ιδιαίτερη σημασία για τους πολίτες που έχουν δηλώσει λανθασμένα τετραγωνικά μέτρα, επιφάνειες, εμπράγματα δικαιώματα ή άλλα στοιχεία, καθώς η φορολογητέα περιουσία θα είναι μικρότερηαπό την πραγματική.
Η προθεσμία
Σύμφωνα με τη διάταξη, οι φορολογούμενοι θα μπορούν έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ γ να κάνουν τις απαιτούμενες διορθώσεις.
Ειδικότερα, εάν το Μητρώο ενεργοποιηθεί τον Δεκέμβριο, τότε η προθεσμία θα λήξει στο τέλος Απριλίου 2027. Ωστόσο, το τελικό χρονοδιάγραμμα θα εξαρτηθεί από την πραγματική ημερομηνία που θα αρχίσει να λειτουργεί η πλατφόρμα.
Ταυτόχρονα, δίνεται με απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών η δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας, αφού προηγηθεί η εισήγηση του διοικητή της ΑΑΔΕ. Διευκρίζεται πως δεν επιστρέφονται χρήματα.
Μάλιστα σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η διάταξη αφορά τις χρεωστικές δηλώσεις, δηλαδή εκείνες από τις οποίες προκύπτει πρόσθετος φόρος.
Ωστόσο, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας για τις δηλώσεις που οδηγούν σε μείωση του ΕΝΦΙΑ ή σε επιστροφή φόρου. Αυτό σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες που έχουν πληρώσει μεγαλύτερο ΕΝΦΙΑ λόγω των λαθών που έγιναν στο Ε9, δεν αποκτούν αυτομάτως δικαίωμα επιστροφής χρημάτων για όλα τα προηγούμενα χρόνια. Για τις περιπτώσεις αυτές εξακολουθούν να ισχύουν οι κανόνες παραγραφής και οι προβλεπόμενες διαδικασίες επιστροφής φόρου.
Ο έλεγχος
Μόλις λοιπόν ενεργοποιηθεί το ΜΙΔΑ, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να ελέγξουν την εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους. Στη νέα πλατφόρμα θα αποτυπώνονται στοιχεία που αφορούν την ταυτότητα, την επιφάνεια και τα δικαιώματα επί των ακινήτων.
Και οι φορολογούμενοι θα πρέπει:
- να ελέγξουν και να επιβεβαιώσουν την ορθότητα των πληροφοριών που εμφανίζονται στην πλατφόρμα του ΜΙΔΑ.
- να δηλώσουν τη χρήση κάθε ακινήτου εάν δηλαδή είναι ιδιοκατοικούμενο, μισθωμένο, δωρεάν παραχωρούμενο και:
Εάν εντοπίζονται αποκλίσεις, τότε υπόχρεοι θα μπορούν να κάνουν τις αναγκαίες διορθώσεις.
Ενδεικτικά, αναφέρεται πως, εάν ένα ακίνητο εμφανίζεται στο Ε9 με μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική ή με λανθασμένα στοιχεία ως προς τα εμπράγματα δικαιώματα (πλήρη κυριότητα, επικαρπία, ψιλή κυριότητα), τότε ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να διορθώσει την περιουσιακή του εικόνα χωρίς πρόσθετο ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών και πρόστιμα.
Ο στόχος της ρύθμισης είναι να αποτυπωθεί με ορθό τρόπο η πραγματική εικόνα της ακίνητης περιουσίας του φορολογουμένου στο ΜΙΔΑ.
Τα προβλήματα
Σημειώνεται δε πως, η κύρια αιτία για τις συνεχείς αναβολές της έναρξης λειτουργίας του ΜΙΔΑ είναι η αντιστοίχιση των ακινήτων μεταξύ των διαφορετικών ηλεκτρονικών μητρώων.
Στην Εφορία κάθε ακίνητο αναγνωρίζεται μέσω του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ενώ στο Κτηματολόγιο χρησιμοποιείται ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).
Ωστόσο, δεν είναι πάντοτε εφικτή η αυτόματη σύνδεση των δύο συστημάτων, καθώς υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στα καταχωρισμένα στοιχεία.
Σε αρκετές περιπτώσεις καταγράφονται μεταξύ άλλων:
- διαφορετικά τετραγωνικά μέτρα,
- ελλιπή στοιχεία ιδιοκτησίας,
- λανθασμένα ποσοστά συνιδιοκτησίας ή εκκρεμότητες που αφορούν κληρονομιές και μεταβιβάσεις.
Προβλήματα όμως υπάρχουν και με τα αγροτεμάχια. Ενδεικτικά κάποια από αυτά σχετίζονται με αναδασμούς, με αμφισβητούμενα ιδιοκτησιακά δικαιώματα και με περιοχές στις οποίες δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της κτηματογράφησης.