Εκκινεί ο διάλογος για το «νέο Λύκειο» και το Εθνικό Απολυτήριο με στόχο τη διαμόρφωση ενός συστήματος αξιόπιστου, δίκαιου και κοινωνικά αποδεκτού, όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Παιδείας.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι κεντρική αφετηρία του διαλόγου είναι η ανάγκη να σπάσει το μοντέλο του «όλα σε μία στιγμή», χωρίς καμία υποχώρηση στην αξιοπιστία και την ποιότητα των Πανελλήνιων Εξετάσεων.
Ο διάλογος έχει σαφές θεσμικό όριο: επικεντρώνεται στο Λύκειο και στο Εθνικό Απολυτήριο.
Ξεκινά από κοινή κατανόηση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας, βασισμένη:
- σε δεδομένα,
- σε διεθνείς πρακτικές,
- στην εμπειρία της σχολικής πράξης,
- και στις προκλήσεις του μέλλοντος.
Δεν ξεκινά από έτοιμες λύσεις. Ξεκινά από ερωτήματα, αρχές και προϋποθέσεις.
Τι ισχύει με τις Πανελλήνιες Εξετάσεις
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι Πανελλήνιες Εξετάσεις δεν καταργούνται και δεν αλλάζουν στο παρόν στάδιο.
Οι υπό συζήτηση αλλαγές δεν αφορούν:
- στους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο,
- ούτε στους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου.
Ο διάλογος αφορά στην ενίσχυση της αξίας και της αξιοπιστίας του Λυκείου και του Εθνικού Απολυτηρίου, όχι την αύξηση της εξεταστικής πίεσης.
Πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής είναι η Α’ Λυκείου, το σχολικό έτος 2027–2028.
Πυρήνας και στόχοι της μεταρρύθμισης
- Αξιοπιστία του τίτλου του Λυκείου.
- Δικαιοσύνη και συγκρισιμότητα αποτελεσμάτων.
- Μείωση της εξετασιοκεντρικής πίεσης, χωρίς έκπτωση στην αξιοπιστία.
- Κοινωνική αποδοχή πριν από την εφαρμογή.
- Ισχυρές δικλίδες απέναντι στον πληθωρισμό βαθμών.
Ποιοι συμμετέχουν στον Εθνικό Διάλογο
Ο Εθνικός Διάλογος διεξάγεται με τη συμβολή ανεξάρτητης επιτροπής επιστημόνων, αποτελούμενης από καθηγητές Πανεπιστημίου εγνωσμένου κύρους, με ρόλο:
- τον επιστημονικό συντονισμό,
- την τεκμηρίωση,
- και τη σύνθεση των συμπερασμάτων.
Στον διάλογο συμμετέχουν, με διακριτούς και θεσμικά σαφείς ρόλους:
- το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ),
- εκπαιδευτικοί και στελέχη της εκπαίδευσης,
- Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα,
- κοινοβουλευτικά κόμματα,
- θεσμικοί και επιστημονικοί φορείς,
- κοινωνικοί εταίροι,
- μαθητές, μαθήτριες και γονείς, στο πλαίσιο ανοιχτής και συμμετοχικής διαδικασίας.
Πώς οργανώνεται ο Εθνικός Διάλογος
Ο διάλογος δομείται σε πέντε Πυλώνες:
- Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο
- Σχολική Ζωή
- Επιμόρφωση & Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών
- Υποδομές
- Διακυβέρνηση
Η διαδικασία περιλαμβάνει:
- θεματικές υπο-ομάδες εργασίας,
- περιφερειακά fora,
- ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης.
Η συμμετοχή ΑΕΙ και κομμάτων διασφαλίζει ακαδημαϊκή συνέχεια και πολιτική νομιμοποίηση, χωρίς σύγχυση ρόλων.
Το χρονοδιάγραμμα
Φεβρουάριος 2026: Εκκίνηση – ομάδες εργασίας – καθοδηγητικά ερωτήματα
Μάρτιος – Απρίλιος 2026: Θεματικές συζητήσεις & συμμετοχικός διάλογος
Μάιος – Ιούνιος 2026: Σύνθεση & επεξεργασία ειδικών ζητημάτων
Ιούλιος – Σεπτέμβριος 2026: Δημόσια διαβούλευση επί Κειμένου Θέσεων
Οκτώβριος 2026: Τελική Έκθεση & χάρτης εφαρμογής με πιλοτικές φάσεις
Ο διάλογος προχωρά σταδιακά, με ορόσημα και ανεξάρτητη αποτίμηση.
Μητσοτάκης: Πρέπει να υπάρχει στο ζήτημα αυτό διάθεση συναίνεσης και θετικής συνεισφοράς
Στην έναρξη της συνεδρίασης, σύμφωνα με τις ίδιες κυβερνητικές πηγές, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε:
«Καλημέρα σας, κυρία και κύριοι Υπουργοί, κ. Πρύτανη. Η σημερινή μας συνάντηση γίνεται όχι για να ανακοινώσουμε αποφάσεις, αλλά ουσιαστικά για να ανοίξουμε μία συζήτηση γύρω από ένα ζήτημα το οποίο πιστεύω ότι υπερβαίνει και ιδεολογικά στεγανά και εκλογικούς κύκλους και σίγουρα θα έπρεπε να υπερβαίνει και κομματικούς υπολογισμούς.
Μιλώ για την εκπαίδευση των παιδιών μας. Δεν ανήκει το θέμα σε καμία κυβέρνηση αποκλειστικά, ανήκει στο μέλλον της πατρίδας μας. Γι’ αυτό και χρειαζόμαστε ένα σύστημα παιδείας, από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο, το οποίο, πρώτα και πάνω απ’ όλα, θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της νέας εποχής.
Οι μεταβολές που γίνονται στον χώρο της μάθησης είναι πραγματικά συγκλονιστικές, συνδέονται άμεσα με τις εξελίξεις στον χώρο της εργασίας. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι ένα παιδί το οποίο θα ξεκινήσει στο προνήπιο φέτος, θα τελειώσει το σχολείο το 2040. Είναι τα παιδιά τα οποία θα ζήσουν “στο πετσί τους” αυτές τις μεγάλες αλλαγές.
Άρα, αυτή η συζήτηση η οποία ουσιαστικά ξεκινά σήμερα είναι μια άσκηση στην οποία πρέπει να μετέχουν όλοι. Πρέπει να μετέχει προφανώς η πολιτεία, η οποία θα βάλει το πλαίσιο του διαλόγου, πρέπει να μετέχουν οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί, αλλά και τα ίδια τα παιδιά, οι ίδιοι οι μαθητές, σε έναν κοινό προβληματισμό, όπου θα αποτιμηθούν οι σημαντικές μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί από το 2019 αλλά κυρίως θα μας δοθεί η ευκαιρία να συζητήσουμε για το μέλλον του Λυκείου, για το σχέδιο το οποίο πρέπει να έχει η χώρα γι’ αυτό το οποίο αποκαλούμε “Εθνικό Απολυτήριο”, από τη στιγμή που όλοι αναγνωρίζουμε ότι το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλά ένας στείρος χώρος προετοιμασίας εισαγωγής στο πανεπιστήμιο.
Πρέπει να έχει τη δική του ξεχωριστή αυτοτέλεια και να μπορεί να εξοπλίζει τα παιδιά με τις δεξιότητες και τις ικανότητες που θα έχουν, ανεξαρτήτως της πορείας την οποία θα ακολουθήσουν στη συνέχεια στη ζωή τους.
Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν καταλήγουν όλα τα παιδιά του Λυκείου στην ανώτατη εκπαίδευση. Η κυβέρνηση έχει επενδύσει πολύ στην ενίσχυση και της τεχνικής εκπαίδευσης. Αλλά αυτό το οποίο είναι βέβαιο είναι ότι το Λύκειο, έτσι όπως είναι σήμερα, αναγνωρίζεται από όλους ότι έχει απωλέσει τον αυτοτελή εκπαιδευτικό του ρόλο και αυτό είναι κάτι το οποίο σίγουρα, με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο, θα πρέπει να αλλάξει.
Αυτό, λοιπόν, το οποίο κάνουμε σήμερα -και θα μιλήσει στη συνέχεια η Υπουργός γι’ αυτό- είναι να ξεκινήσουμε ουσιαστικά τη διαδικασία ενός μεγάλου εθνικού διαλόγου.
Θέλουμε να δώσουμε άπλετο χρόνο. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μία ανεξάρτητη τεχνοκρατική επιτροπή, η οποία θα οργανώσει τον διάλογο αυτό. Χαίρομαι γιατί επικεφαλής της είναι ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, ο κ. Μιχάλης Σφακιανάκης, τον οποίο ευχαριστώ για την προθυμία του και την ανταπόκρισή του σε αυτή την πρόσκληση, αλλά και πρόκληση που του απηύθυνε η Υπουργός.
Και θέλουμε να δώσουμε πολύ χρόνο σε αυτή τη συζήτηση, διότι ιδίως στα θέματα αυτά δεν μπορούν και δεν πρέπει να υπάρχουν αιφνιδιασμοί και όλα πρέπει να προχωρήσουν, κ. Πρύτανη, με ειλικρίνεια, με ανοιχτό πνεύμα, χωρίς προκαταλήψεις, χωρίς αγκυλώσεις.
Θέλω να τονίσω ότι πρέπει να υπάρχει στο ζήτημα αυτό διάθεση συναίνεσης και θετικής συνεισφοράς, πολύ περισσότερο όταν τουλάχιστον δύο κόμματα, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, έχουν ταχθεί υπέρ τέτοιων αλλαγών στο παρελθόν.
Αυτό, λοιπόν, το οποίο θέλω να τονίσω σήμερα είναι μια πρόσκληση σε έναν δημιουργικό προβληματισμό. Η κυβέρνηση έχει κάποιες πρώτες απόψεις, έχει κάποιες πρώτες σκέψεις, αλλά απέχει πολύ από το να έχει καταλήξει σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο για το πώς φανταζόμαστε το Λύκειο του μέλλοντος.
Δεν θέλουμε να προκαταλάβουμε κανέναν. Θέλουμε να ακούσουμε περισσότερο και να μιλήσουμε λιγότερο και ο σκοπός αυτής της άσκησης θα ήταν να μπορούσαμε να φτάναμε προς το τέλος του έτους σε μια νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία θα ήταν ευχής έργον εάν στηριζόταν και από περισσότερα του ενός κόμματος.
Αυτό δεν θα ήταν μια επιτυχία της κυβέρνησης, νομίζω θα ήταν μια επιτυχία συνολικά της Ελλάδας».
Σοφία Ζαχαράκη: Στόχος η χώρα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, σημείωσε:
«Η Παιδεία είναι εθνική υπόθεση και απαιτεί θεσμική συνέχεια. Σήμερα ξεκινά ο εθνικός διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου, με έναν καθαρό στόχο: η Ελλάδα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά.
Θέλουμε ένα Λύκειο που δεν εξαντλείται στην εξεταστική πίεση, αλλά καλλιεργεί γνώση, κρίση και προοπτική. Ένα σύστημα που κάνει τη διαφορά στην πράξη για κάθε νέα και κάθε νέο, ανεξάρτητα από τον τόπο όπου μεγαλώνει ή τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειάς του.
Με διάλογο, τεκμηρίωση και σταδιακή εφαρμογή, χτίζουμε ένα σύστημα που θα αντέξει στον χρόνο. Θέλω να πω στην ελληνική οικογένεια που πασχίζει για τη μόρφωση και την προκοπή των παιδιών της ότι όλη μας η προσπάθεια στοχεύει ώστε το “χαρτί” του Λυκείου να μπορεί να διασφαλίζει ζωή και εργασία με προοπτική και αξιοπρέπεια για κάθε παιδί – με δεξιότητες αναγκαίες για το αύριο, αλλά και με γνώση που αποτελεί το θεμέλιο. Είτε κάποιος επιλέγει το Πανεπιστήμιο είτε όχι.»
Σημειώνεται ότι εξειδίκευση του πλαισίου του Εθνικού Διαλόγου θα πραγματοποιηθεί σε συνέντευξη Τύπου της Υπουργού Παιδείας την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026, στις 12:30 μ.μ., στο Υπουργείο Παιδείας.