Το παγκόσμιο επιχειρείν μπαίνει σε μια νέα περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας και μετασχηματισμού καθώς η γεωστρατηγική αναδεικνύεται ως κυρίαρχος παράγοντας για τη διαμόρφωση ενός λειτουργικού περιβάλλοντος, όπως δείχνουν τα στοιχεία της έκθεσης της ΕΥ με τίτλο “2026 Geostrategic Outlook”.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι γεωπολιτικές δυναμικές εκτιμάται πως θα εξακολουθούν να επηρεάζουν καθοριστικά και το 2026 τις αγορές και τις επιχειρήσεις.
Οι κορυφαίες γεωπολιτικές εξελίξεις
Αναλυτικά, η ΕΥ παραθέτει παρακάτω τη λίστα με τις 10 κρισιμότερες γεωπολιτικές εξελίξεις που αναμένεται να καθορίσουν το 2026 και που βασίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:
Α. Νέοι κανόνες και νόρμες
1. Η παρέμβαση κράτους
Ο ρόλος του κράτους θα εξακολουθεί να επηρεάζει το οικονομικό γίγνεσθαι, μέσω των επιχορηγήσεων, των περιοριστικών εμπορικών πολιτικών και των κρατικών συμμετοχών σε εταιρείες.
2. Το εμπόριο βρίσκεται υπό πίεση
Το διεθνές εμπόριο θα διαμορφωθεί με βάση τον εμπορικό ανταγωνισμό ΗΠΑ -Κίνας. Έτσι, το 2026, οι δασμοί και οι περιορισμοί στις εξαγωγές μεταξύ άλλων θα φέρουν νέες προκλήσεις για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
3. Η τεχνητή νοημοσύνη και το cybersecurity
Με την άνοδο των κυβερνοεπιθέσεων εξαιτίας γεωπολιτικών κρίσεων και τεχνολογικών ανταγωνισμών, τα κράτη θα εξακολουθούν να αναβαθμίζουν την ψηφιακή τους κυριαρχία, με επίκεντρο το AI και το cybersecurity.
Β. Η γεωπολιτική των πόρων
4. Η λειψυδρία
Τα φαινόμενα λειψυδρίας ήδη επηρεάζουν 4 δισεκατομμύρια πολίτες παγκοσμίως, κάτι που αναδιαμορφώνει τις σχέσεις μεταξύ των κρατών. Συγκεκριμένα, οι αυξημένες απαιτήσεις πόρων για κατασκευή data centers και ημιαγωγών, θα πυροδοτήσουν κρίσεις στην πολιτική και θα δοθεί μια νέα προτεραιοποίηση στην κατανομή των υδατικών πόρων.
5. «Μάχη» για τις σπάνιες γαίες
Οι σπάνιες γαίες -που είναι πολύ σημαντικές για τις ψηφιακές τεχνολογίες, τις μπαταρίες υψηλής χωρητικότητας και τα αμυντικά συστήματα- έχουν δημιουργήσει ένα νέο πεδίο διεθνούς ανταγωνισμού, φέρνοντας νέα πρότυπα παραγωγής και εμπορίου.
6. Χρέος, κεφάλαιο και συναλλάγματα
Το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει υπερφορτωθεί από δανεισμό, καθώς τα υψηλά κόστη εξυπηρέτησης του χρέους επηρεάζουν τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική σταθερότητα των χωρών. Έτσι, εδραιώνεται ένα καθεστώς υπέρμετρης ευαισθησίας στις μεταβολές των επιτοκίων που σε συνδυασμό με τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό και την πολιτική εργαλειοποίηση της διάθεσης κεφαλαίου, θα μεταβάλλουν σημαντικά το περίγραμμα του οικονομικού συστήματος το 2026.
Γ. Πεδία αντιπαράθεσης
7. Βόρεια Αμερική: Πολιτική μεταβλητότητα
Το 2026, η Βόρεια Αμερική θα χαρακτηριστεί από έντονες διακυμάνσεις, με τον Καναδά και το Μεξικό να προσαρμόζουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ, ενώ θα αντιμετωπίζουν και τις δικές τους εγχώριες προκλήσεις.
8. Ασία-Ειρηνικός: Οικονομική ασφάλεια
Την επόμενη χρονιά η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού θα εξακολουθεί να είναι το βασικό πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού, με έμφαση το βάρος της στρατηγικής. Οι κυβερνήσεις της περιοχής θα επιμείνουν στην ασφάλεια της οικονομίας, επιδιώκοντας στο να ισορροπήσουν εγχώρια την οικονομία και την ασφάλεια σε εθνικό επίπεδο.
9. Ευρώπη: Σε σταυροδρόμι
Μετά την κλιμάκωση του μετώπου στην Ουκρανία, η σχέση Ευρώπης και ΗΠΑ μπαίνει σε μία νέα περίοδο. Το 2026, η Ευρώπη θα βρεθεί σε ένα σταυροδρόμι σε θέματα ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας, συνεχώς επηρεαζόμενη από εξωτερικές γεωπολιτικές δυνάμεις και εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις.
10. Μέση Ανατολή: Ανασύνταξη
Το 2026 θα είναι το έτος ανασύνταξης για τη Μέση Ανατολή, υπό την πίεση συρράξεων, διπλωματικών προσεγγίσεων και ενός εξελισσόμενου οικονομικού περιβάλλοντος. Έτσι, τόσο οι τοπικοί, όσο και οι εξωτερικοί παράγοντες, θα επαναξιολογήσουν τις θέσεις τους, οδηγώντας σε οικονομικό ανταγωνισμό και ευκαιρίες για επενδύσεις.
Ο Γιώργος Παπαδημητρίου, διευθύνων σύμβουλος της ΕΥ Ελλάδος, δήλωσε: «Ο κόσμος εισέρχεται, το 2026, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, υπό την επήρεια μιας σειράς από ανατρεπτικές, διαρκώς επιταχυνόμενες και αλληλένδετες δυνάμεις. Τα δέκα πεδία παγκόσμιων συγκρούσεων που αναλύει η έκθεση, αναδεικνύουν με σαφή τρόπο το μέγεθος των προκλήσεων που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι οργανισμοί το 2026. Η γεωστρατηγική ανάλυση οφείλει πλέον να βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής των επιχειρήσεων, για να μπορέσουν να γίνουν πιο ανθεκτικές στους αναδυόμενους κινδύνους, αλλά και να μπορέσουν να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες για τη δημιουργία αξίας».
στο 
