Οι νέες μειώσεις φόρων για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό στη φετινή ΔΕΘ αποτελούν βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης για το τρέχον έτος, όπως τονίστηκε στο πρόσφατο Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής. Μεταξύ των μέτρων που βρίσκονται στο τραπέζι και αξιολογούνται από το οικονομικό επιτελείο είναι το «κούρεμα» της προκαταβολής φόρου, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, νέες παρεμβάσεις για την ελάφρυνση των ελεύθερων επαγγελματιών από τον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης, οι μικρότεροι φορολογικοί συντελεστές στα εισοδήματα από τα ενοίκια αλλά και των συντελεστών του ΕΝΦΙΑ για νέες κατηγορίες φορολογουμένων.
Κεντρικός στόχος της κυβέρνησης, μετά τις μειώσεις φόρων για τη στήριξη του εισοδήματος των νοικοκυριών, είναι να ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων. Αν και μέχρι στιγμής δεν επιβεβαιώνεται από αρμόδιους παράγοντες, δεν αποκλείεται να εξεταστεί και το ενδεχόμενο μείωσης του εταιρικού φορολογικού συντελεστή κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, από 22% σε 20%, όπως προέβλεπε το εκλογικό πρόγραμμα του 2019.
Με χαμηλότερη φορολογία, οι επιχειρήσεις θα διαθέτουν περισσότερα κεφάλαια για επενδύσεις, προσλήψεις και τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, με αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγικότητας, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και την ενίσχυση των εξαγωγών. Τα μέτρα για την ενίσχυση των επιχειρήσεων θα συνδυαστούν με τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, οδηγώντας σε τόνωση της ανάπτυξης της οικονομίας.
Μια πρώτη αξιολόγηση των σχεδιαζόμενων μέτρων θα γίνει τον προσεχή Απρίλιο, όταν η Eurostat θα ανακοινώσει τις επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας τον προηγούμενο χρόνο, όσον αφορά την ανάπτυξη, το ύψος του πλεονάσματος και του δημόσιου χρέους, οπότε θα υπάρξει μια εικόνα για τη βασική κατεύθυνση του οικονομικού πακέτου των μέτρων. Για την ώρα, το οικονομικό επιτελείο έχει στη φαρέτρα του 800 εκατ. ευρώ που έχουν εξοικονομηθεί από τη ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, τα οποία μπορούν να κατευθυνθούν προς το νέο πακέτο που θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ.
Τα μέτρα
Τα μέτρα που βρίσκονται στο τραπέζι είναι τα εξής:
1. Μείωση της προκαταβολής φόρου. Η μείωση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που έχουν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα θα έχει κεντρική θέση στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης ώστε να ενισχυθεί η ρευστότητά τους. Η μείωση της προκαταβολής θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να διατηρούν μεγαλύτερο μέρος των κερδών τους εντός χρήσης, ενισχύοντας άμεσα τη ρευστότητά τους. Ειδικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες, σε συνδυασμό με την εφαρμογή της νέας κλίμακας φορολογίας, η ελάφρυνση αυτή μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση του εισοδήματός τους. Για νομικά πρόσωπα και επιχειρήσεις σήμερα η προκαταβολή φόρου ανέρχεται σε 80% του φόρου εισοδήματος που προκύπτει από τα κέρδη του προηγούμενου φορολογικού έτους.
Το ποσό αυτό βεβαιώνεται και καταβάλλεται παράλληλα με τον κύριο φόρο εισοδήματος. Για φυσικά πρόσωπα-επαγγελματίες (ελεύθερους επαγγελματίες, ατομικές επιχειρήσεις) το ποσοστό προκαταβολής είναι 55% του φόρου εισοδήματος που προκύπτει από την επιχείρηση/επαγγελματική δραστηριότητα. Η προκαταβολή αυτή εκπίπτει από τον επόμενο φόρο που θα βεβαιωθεί στον φορολογούμενο, δηλαδή αποσβένεται έναντι του φόρου του επόμενου έτους. Ειδικό καθεστώς ισχύει και για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, όταν η επαγγελματική δραστηριότητα ξεκινά για πρώτη φορά το ποσό της προκαταβολής περιορίζεται στο 50% για την πρώτη χρονιά που υπάρχει εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ο φορολογούμενος δεν πληρώνει την πλήρη προκαταβολή, αλλά μισή σε σχέση με τα ποσοστά που προβλέπονται για σταθερούς φορολογουμένους.
2. Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος. Το τέλος επιτηδεύματος, μνημονιακό μέτρο που επιβάλλεται σε ετήσια βάση, εξακολουθεί να ισχύει για τα νομικά πρόσωπα, παρά την κατάργησή του για τους ελεύθερους επαγγελματίες με τον φορολογικό νόμο του 2024. Πρόκειται για έναν κατ’ αποκοπή φόρο, ανεξάρτητο από την κερδοφορία, που τον καθιστά ιδιαίτερα επιβαρυντικό για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Το ύψος του κυμαίνεται από 800 έως 1.000 ευρώ ετησίως, ανάλογα με την έδρα, ενώ για κάθε υποκατάστημα προστίθεται επιπλέον επιβάρυνση.
3. Παρεμβάσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης. Στο υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζουν νέες «διορθώσεις» στα τεκμαρτά ποσά για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών ώστε να περιοριστούν οι επιβαρύνσεις που προκαλεί το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα, το οποίο διαμορφώνεται σύμφωνα με την αύξηση του κατώτατου μισθού. Υπενθυμίζεται ότι με τις τελευταίες παρεμβάσεις του ΥΠΕΘΟ για όσους δραστηριοποιούνται και διαμένουν σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους εκτός Αττικής το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά 50%. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Εβρου και τους δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας, το μέτρο ισχύει για οικισμούς έως 1.700 κατοίκους. Η ίδια μείωση ισχύει και για επαγγελματίες με αναπηρία 67%-79%, φορολογουμένους σε μικρά νησιά, μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες, γονείς τέκνων με αναπηρία, εκμεταλλευτές ταξί με χαμηλό ποσοστό ιδιοκτησίας και ιδιοκτήτες σχολικών κυλικείων.
4. Εισοδήματα από ενοίκια. Από τον Ιανουάριο του 2026 έχει αλλάξει η κλίμακα φορολόγησης των εισοδημάτων από ενοίκια καθώς έχει προστεθεί ένας νέος ενδιάμεσος συντελεστής 25% για ποσά από 12.000 έως 24.000 ευρώ. Το υπουργείο Οικονομικών προσανατολίζεται σε νέα μείωση των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα από ενοίκια, ώστε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τους ιδιοκτήτες να δηλώνουν τα πραγματικά μισθώματα. Εάν καταγραφεί αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων, θα κλειδώσει 100% η νέα μείωση στους συντελεστές φορολόγησης.
5. Η επικείμενη αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών το 2027 αναμένεται να επηρεάσει τόσο τον ΕΝΦΙΑ όσο και τη φορολογία μεταβίβασης. Σε αυτό το πλαίσιο δεν αποκλείονται νέες στοχευμένες παρεμβάσεις. Φέτος, για πρώτη φορά, όσοι έχουν την κύρια κατοικία τους σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκων, εξαιρουμένων των οικισμών που βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων, θα καταβάλλουν μειωμένο ΕΝΦΙΑ κατά 50%. Για ορισμένες παραμεθόριες περιοχές, όπως η δυτική Μακεδονία, ο Εβρος, δήμοι της κεντρικής και ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Ηπείρου το όριο πληθυσμού για την έκπτωση
στο 
