Στον στρατηγικό ρόλο του κράτους στην οικονομία και στην ανάγκη κινητοποίησης μακροπρόθεσμων επενδυτικών κεφαλαίων αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στην 18η Ετήσια Σύνοδο του International Forum of Sovereign Wealth Funds (IFSWF), με θέμα «Sovereign Capital in a Contested World», που φιλοξενείται στην Αθήνα από το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο.
Ο υπουργός απηύθυνε πρόσκληση προς τους διεθνείς κρατικούς επενδυτικούς οργανισμούς να επενδύσουν στην Ελλάδα, δίνοντας έμφαση στις στρατηγικές υποδομές, στην ενέργεια, στις νέες τεχνολογίες και στην ανάπτυξη ελληνικών επιχειρήσεων με διεθνή παρουσία.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η χώρα εισέρχεται σε μια νέα φάση της αναπτυξιακής της πορείας, κατά την οποία η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, η εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς πλησιάζει η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η επιστροφή του κράτους στο επίκεντρο της οικονομικής στρατηγικής
«Το κράτος έχει επιστρέψει στο επίκεντρο της οικονομικής στρατηγικής. Όχι ως προσωρινός παράγοντας για την αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης, αλλά ως μόνιμος συντελεστής», τόνισε ο κ. Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η οικονομική ισχύς συνδέεται πλέον άμεσα με την εθνική ισχύ.
Όπως ανέφερε, κυβερνήσεις που στο παρελθόν αντιμετώπιζαν με επιφυλακτικότητα τα κρατικά επενδυτικά κεφάλαια, σήμερα τα αξιοποιούν ως εργαλεία στρατηγικής ανάπτυξης. Ενδεικτικά, αναφέρθηκε στη δημιουργία Εθνικού Ταμείου Πλούτου στη Βρετανία, στις μεγάλες επενδύσεις υποδομών της Γερμανίας, στη βιομηχανική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον εάν τα κράτη θα επηρεάζουν την κατανομή των κεφαλαίων, αλλά με ποιον τρόπο μπορούν να το πράττουν χωρίς να υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα των αγορών.
Στο πλαίσιο αυτό, προσδιόρισε τρεις βασικές συνεισφορές του κράτους στην οικονομία: τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και τη διασφάλιση της ελευθερίας των στρατηγικών επιλογών.
Όπως εξήγησε, οι επενδύσεις σε ενεργειακά δίκτυα, λιμάνια, διασυνδέσεις, ερευνητικά οικοσυστήματα και κρίσιμες υποδομές απαιτούν σχεδιασμό δεκαετιών, ο οποίος υπερβαίνει τόσο τις πολιτικές θητείες όσο και τους συνήθεις επενδυτικούς κύκλους.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η υπερβολική εξάρτηση από μεμονωμένους προμηθευτές μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς στρατηγικούς κινδύνους, όπως κατέδειξε η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη.
«Η αποτελεσματικότητα έχει σημασία. Αλλά η ανθεκτικότητα δεν αποτελεί αναποτελεσματικότητα. Είναι το τίμημα που καταβάλλουμε για να διατηρούμε την ελευθερία των επιλογών μας», σημείωσε.
Ο ίδιος προειδοποίησε, ωστόσο, και για τους κινδύνους της υπερβολικής κρατικής παρέμβασης, τονίζοντας ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να συνδυάζουν τον στρατηγικό σχεδιασμό με την οικονομική πειθαρχία.
Ο ρόλος των κρατικών επενδυτικών ταμείων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός στα κρατικά επενδυτικά ταμεία, τα οποία, όπως είπε, μπορούν να συνδυάζουν τη μακροπρόθεσμη οπτική του κράτους με την επενδυτική αποτελεσματικότητα.
«Εάν ένα έργο χαρακτηρίζεται στρατηγικό, αλλά δεν αντέχει σε σοβαρό χρηματοοικονομικό έλεγχο, ο χαρακτηρισμός “στρατηγικό” δεν πρέπει να το απαλλάσσει από τον έλεγχο. Αντιθέτως, πρέπει να οδηγεί σε ακόμη αυστηρότερο έλεγχο», ανέφερε.
Τόνισε ακόμη ότι οι δημόσιοι επενδυτικοί φορείς δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την απόκρυψη δημοσιονομικών δεσμεύσεων και ότι οι στρατηγικές επενδύσεις πρέπει να συμβαδίζουν με τη δημοσιονομική υπευθυνότητα.
Αναφερόμενος στις ευρωπαϊκές προκλήσεις, ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι το βασικό πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι η έλλειψη αποταμιεύσεων, αλλά η αδυναμία αξιοποίησής τους για τη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας.
Όπως σημείωσε, παρά την ύπαρξη σημαντικών κεφαλαίων, υψηλού επιπέδου επιστημονικού δυναμικού και ισχυρών επιχειρήσεων, το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα παραμένει κατακερματισμένο, με αποτέλεσμα σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων να κατευθύνεται σε επενδυτικές ευκαιρίες εκτός Ευρώπης.
Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων εγχείρημα οικονομικής κυριαρχίας και όχι απλώς τεχνική μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Δημόσιο χρέος κοντά στο 137% του ΑΕΠ στο τέλος του 2026
Αναφερόμενος στην ελληνική οικονομία, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, οι τράπεζες έχουν αποκαταστήσει τη δυνατότητά τους να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία και η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της οικονομικής πολιτικής.
Όπως ανέφερε, το δημόσιο χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 137% του ΑΕΠ στο τέλος του 2026, έναντι 208%-209% μετά την πανδημία.
«Αυτά δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία που παραθέτουμε. Αποτελούν το θεμέλιο για κάτι πολύ σημαντικότερο: την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η εμπιστοσύνη αποτελεί ουσιαστικό επενδυτικό πλεονέκτημα.
Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Όπως τόνισε, το Ταμείο συνέβαλε καθοριστικά στην επανεκκίνηση των επενδύσεων, ωστόσο η επόμενη φάση της ελληνικής οικονομίας δεν μπορεί να εξαρτάται από έκτακτες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
Αντιθέτως, πρέπει να στηριχθεί σε παραγωγικές ιδιωτικές επενδύσεις, βαθύτερες κεφαλαιαγορές και θεσμούς που μπορούν να κινητοποιούν μακροπρόθεσμα κεφάλαια.
Στην κατεύθυνση αυτή, αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις του πλαισίου λειτουργίας των διαχειριστών επενδυτικών κεφαλαίων, με στόχο την ενίσχυση της φορολογικής και κανονιστικής προβλεψιμότητας.
Μεταξύ των αλλαγών περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για τη φορολογική ασφάλεια δικαίου ως προς τη μόνιμη εγκατάσταση, διαδικασίες αναγνώρισης διαχειριστών που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και φορολογικός συντελεστής 5% επί της αμοιβής απόδοσης (carried interest).
«Δεν θέλουμε απλώς κεφάλαια που διέρχονται από την Ελλάδα. Θέλουμε επενδυτική τεχνογνωσία, επαγγελματικά οικοσυστήματα και δυνατότητα λήψης επενδυτικών αποφάσεων με έδρα τη χώρα μας», υπογράμμισε.
Νέος επενδυτικός λογαριασμός αποταμίευσης για παιδιά
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο υπουργός στον νέο επενδυτικό λογαριασμό αποταμίευσης για παιδιά, επισημαίνοντας ότι η σχετική ρύθμιση ψηφίζεται σήμερα στη Βουλή.
Όπως εξήγησε, ο νέος λογαριασμός προβλέπει συμπληρωματικές δημόσιες εισφορές, εντός των ορίων που καθορίζει ο νόμος, με στόχο την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης και τη συμμετοχή της νέας γενιάς στη δημιουργία κεφαλαίου.
Ο υπουργός χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ταυτόχρονα οικογενειακή πολιτική και πολιτική ανάπτυξης των κεφαλαιαγορών, σημειώνοντας ότι «μια χώρα που θέλει περισσότερες επενδύσεις πρέπει να καλλιεργεί και περισσότερους επενδυτές».
Αναφερόμενος στην ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο Euronext, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι αποτελεί μέρος της στρατηγικής για την ενίσχυση της πρόσβασης των ελληνικών επιχειρήσεων στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.
Όπως σημείωσε, οι ελληνικές εταιρείες δεν πρέπει να περιορίζονται από το μέγεθος της εγχώριας αγοράς, αλλά να αποκτήσουν μεγαλύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κεφάλαια, ρευστότητα και αναπτυξιακές ευκαιρίες.
Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη αντιμετώπισης μιας διαρθρωτικής αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας, που αφορά το μικρό μέγεθος μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το επόμενο στάδιο ανάπτυξης πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερες συγχωνεύσεις και εξαγορές, αύξηση του μεγέθους των επιχειρήσεων και δημιουργία ισχυρών ελληνικών εταιρειών με δυνατότητα διεθνούς ανταγωνισμού.
«Το επόμενο στάδιο της ελληνικής ανάπτυξης πρέπει να περιλαμβάνει συγχωνεύσεις, εξαγορές, αύξηση του μεγέθους των επιχειρήσεων και δημιουργία εταιρειών ικανών να πρωταγωνιστήσουν στην Ανατολική Μεσόγειο και πέρα από αυτήν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ρόλος του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Πιερρακάκης στο Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο, επισημαίνοντας ότι αποτυπώνει τη μετάβαση από την παθητική διαχείριση δημόσιων περιουσιακών στοιχείων στην ενεργή κινητοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων.
Όπως εξήγησε, οι πρωτοβουλίες του Ταμείου στην καινοτομία, στις υποδομές και στην προετοιμασία επενδυτικών έργων στοχεύουν στη δημιουργία ώριμων επενδυτικών ευκαιριών, κυρίως στους τομείς της ενέργειας, των ψηφιακών υποδομών, της γαλάζιας οικονομίας και της αγροτικής τεχνολογίας.
«Ο στόχος δεν είναι απλώς να ανακοινώνουμε έργα. Είναι να τα προετοιμάζουμε τόσο καλά, ώστε σοβαροί επενδυτές να επιλέγουν να τα χρηματοδοτήσουν», υπογράμμισε.
Η Ελλάδα ως επενδυτικός και τεχνολογικός κόμβος
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται στο σημείο συνάντησης της Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής.
Όπως σημείωσε, οι ενεργειακές διασυνδέσεις, τα δίκτυα εφοδιαστικής, τα υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων και οι νέες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης δημιουργούν σημαντικές επενδυτικές προοπτικές.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στον PHAROS, ως μέρος των αναδυόμενων υποδομών τεχνητής νοημοσύνης της χώρας.
Υπογράμμισε ότι στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης η τεχνολογική αυτονομία συνδέεται άμεσα με την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας, την ανάπτυξη δικτύων, τα μικροκυκλώματα, τα κέντρα δεδομένων, το ανθρώπινο δυναμικό και τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων.
«Το ψηφιακό μέλλον έχει υλική βάση. Όποιος παραμελήσει αυτή τη βάση θα διαπιστώσει ότι η τεχνολογική εξάρτηση είναι απλώς μια άλλη μορφή στρατηγικής εξάρτησης», επισήμανε.
Πρόσκληση στους διεθνείς επενδυτές
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο κ. Πιερρακάκης απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση στους εκπροσώπους των κρατικών επενδυτικών ταμείων να συμμετάσχουν στην επόμενη φάση ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.
«Επενδύστε μαζί μας στις υποδομές που συνδέουν περιοχές, στις τεχνολογίες που αυξάνουν την παραγωγικότητα και στις ελληνικές επιχειρήσεις που είναι έτοιμες να αναδειχθούν σε πρωταγωνιστές της ευρύτερης περιοχής», ανέφερε.
Παράλληλα, δεσμεύθηκε ότι η ελληνική πλευρά θα εργαστεί για τη διαμόρφωση αξιόπιστων επενδυτικών έργων, την ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης και τη διατήρηση ενός προβλέψιμου επενδυτικού περιβάλλοντος.
«Το μέλλον δεν θα οικοδομηθεί από κράτη που δρουν μόνα τους, ούτε από αγορές που προσποιούνται ότι η γεωπολιτική δεν υπάρχει», σημείωσε, τονίζοντας ότι η ανάπτυξη απαιτεί θεσμούς ικανούς να συνδυάζουν το όραμα με την πειθαρχία, την ελευθερία με την ανθεκτικότητα και τα μακροπρόθεσμα κεφάλαια με την παραγωγική φιλοδοξία.
στο 
