Την εκτίμηση πως το δημόσιο χρέος ορισμένων χωρών της Περιφέρειας, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται, ωστόσο δεν θα ισχύσει το ίδιο και για τα υπόλοιπα κράτη της της Ευρωζώνης, εκφράζει το ΔΝΤ.
Όπως επισημαίνεται στην τεχνική έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τις κοινές οικονομικές πολιτικές της Ευρωζώνης, το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης αναμένεται να συνεχίσει την ανοδική του πορεία και συγκεκριμένα από 87% του ΑΕΠ που ήταν το 2025 προβλέπεται να φτάσει σε περίπου 90% του ΑΕΠ το 2031. Οι αυξήσεις ως προς αυτό αναμένεται να υπάρξουν κυρίως στη Γαλλία και στη Γερμανία.
Ακόμη αναφέρεται στο θέμα των αμυντικών δαπανών. Ειδικότερα, το ΔΝΤ προβλέπει σε μεσοπρόθεσμα πως η προσαρμογή στα δημοσιονομικά θα είναι περιορισμένη. Και αυτό επειδή, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες περιορίζουν τα περιθώρια εξυγίανσης στα δημοσιονομικά, προστίθεται στη σχετική έκθεση. Μάλιστα οι αμυντικές δαπάνες στην Ευρωζώνη αναμένεται να αυξηθούν σε 2,4% του ΑΕΠ το 2031 από 2% του ΑΕΠ που ήταν το 2025, αλλά αυτό θα έχει διαφορετικές επιπτώσεις σε κάθε χώρα σε ότι αφορά τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας, τον πληθωρισμό και τα δημόσια οικονομικά.
Η ανάπτυξη και οπληθωρισμός
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της έκθεσης World Economic Outlook μηνός Ιουλίου, το ΔΝΤ προβλέπει πως θα είναι λίγο μεγαλύτερες οι κρίσεις στην ενέργεια λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή . Και αυτό λόγω του ότι οι συνθήκες στον χρηματοπιστωτικό τομέα θα γίνουν ακόμη πιο δύσκολες αλλά και θα επιδεινωθεί ο δείκτης εμπιστοσύνης.
Σε σχέση με τις προβλέψεις που είχαν γίνει προ πολέμου για τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας της Ευρωζώνης, επισημαίνεται πως αυτός αναμένεται να είναι χαμηλότερος κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες το 2027.
Δηλαδή ο ρυθμός ανάπτυξης θα ανέλθει στο 0,9% και 1,2%, αντίστοιχα.
Ο δείκτης ιδιωτικής κατανάλωσης εκτιμάται πως θα επιβραδυνθεί, λόγω της αύξησης του κόστους της ενέργειας και της μείωσης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, αν και οι σχετικά υγιείς ισολογισμοί τους λειτουργούν ως αντιστάθμισμα. Αντίστοιχα, ο δείκτης ιδιωτικής επένδυσης αναμένεται να επηρεαστεί αρνητικά από το υψηλότερο κόστος παραγωγής και τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα.
Ωστόσο, δεν προβλέπεται να επηρεαστούν οι δαπάνες για άμυνα και υποδομές –κυρίως στη Γερμανία και δεν προβλέπεται να συμβάλει ο εξωτερικός τομέας στην ανάπτυξη .
Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός εκτιμάται πως θα αυξηθεί στο 2,9% το 2026 και στο 2,3% το 2027, ενώ ο δομικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,3% και τα δύο έτη. Το Ταμείο τονίζει πως η άνοδος των τιμών της ενέργειας αυξάνει τον πληθωρισμό σήμερα αλλά και βραχυπρόθεσμα. Σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να τονιστεί πως προσδοκίες ως προς αυτό , οι οποίες έχουν ήδη ενισχυθεί από τις αρχές Ιουνίου κατά 40 μονάδες βάσης.
Ωστόσο, σε αντίθεση με όσα συνέβησαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η αντίδραση των αγορών είναι πιο ήπια, καθώς το σημερινό σοκ επηρεάζει κυρίως την διεθνή τιμή του πετρελαίου και λιγότερο του φυσικού αέριο. Αλλά η μεγαλύτερη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και οι βελτιωμένες υποδομές για την ενέργεια περιορίζουν τη μεταφορά του κόστους στην οικονομία.
Αλλά το Ταμείο αναφέρει πως, τόσο ο δείκτης της οικονομικής δραστηριότητας όσο και ο δείκτης πληθωρισμού μπορεί να εξελιχθούν διαφορετικά. Αυτό θα εξαρτηθεί, από την ένταση του σοκ στην ενέργεια αλλά και από τη διάρκεια των επιπτώσεων του.
Τα επιτόκια της ΕΚΤ
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, το ΔΝΤ προβλέπει πως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα προχωρήσει σε ακόμη μία αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης το 2026. Και κατά αυτόν τον τρόπο θα ανέβει το βασικό επιτόκιο στο 2,5% μέχρι το τέλος της χρονιάς.
Παράλληλα, η πολιτική της Ευρωζώνης για τα δημοσιονομικά αναμένεται να παραμείνει συνολικά ουδέτερη. Το διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο εκτιμάται πως θα πέσει στο -1,5% το 2026 από -1,4% του ΑΕΠ το 2025 και αυτό επειδή η αύξηση των δαπανών της Γερμανίας για άμυνα και επενδύσεις αντισταθμίζεται από τη δημοσιονομική προσαρμογή χωρών με υψηλό χρέος, όπως από τη Γαλλία και την Ιταλία. Ακόμη επισημαίνεται πως σχεδόν 100 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF), που αντιστοιχούν στο 0,5% του ΑΕΠ της ΕΕ, θα εξακολουθήσουν να στηρίζουν την οικονομία έως τον Αύγουστο του 2026.
Τα μέτρα στήριξης για την ενέργεια
Μεταξύ άλλων το ΔΝΤ αναφέρεται στο θέμα των μέτρων στήριξης για την ηλεκτρική ενέργεια.
Όπως τονίζει, θα πρέπει να είναι αυστηρά στοχευμένη και προσωρινή τυχόν παράταση των υφιστάμενων μέτρων στήριξης για την ενέργεια ή η υιοθέτηση νέων παρεμβάσεων, ώστε να επιτυγχάνεται η εξοικονόμηση ενέργειας και να περιορίζονται οι αρνητικές επιπτώσεις σε άλλες οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγόμενη ενέργεια. Αντίθετα, το ΔΝΤ θεωρεί ότι γενικευμένα μέτρα στήριξης δημοσιονομικά δεν δικαιολογούνται, καθώς θα επιβάρυναν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ακόμη πιο αυστηρή νομισματική πολιτική για την αποτροπή δευτερογενών πληθωριστικών πιέσεων.
Το χρηματοπιστωτικό σύστημα
Το ΔΝΤ αναφέρει τους τρεις συστημικούς κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα που έχουν αυξηθεί μετά το σοκ που υπέστη η ενέργεια . Ειδικότερα:
- Ο πρώτος κίνδυνος: μπορεί να επιδεινωθεί απότομα ο δείκτης του διεθνούς επενδυτικού κλίματος, είτε λόγω ισχυρής διόρθωσης στις αποτιμήσεις εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης είτε λόγω νέας κρίσης στις αγορές κρατικών ομολόγων. Εάν επικρατήσει αυτό το σενάριο, τότε οι πιέσεις θα μπορούσαν να μεταφερθούν τόσο στις ευρωπαϊκές τράπεζες όσο και στα μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (NBFIs).
- Δεύτερος κίνδυνος: αυξανόμενη μόχλευση και χαμηλή διαφάνεια σε τμήματα της αγοράς των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Ενδεικτικά κάποια από αυτά είναι τα επενδυτικά κεφάλαια ακινήτων και τα private credit funds, τα οποία θα μπορούσαν να πιέσουν το τραπεζικό σύστημα.
- Τρίτος κίνδυνος μπορεί να επιβραδυνθεί ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας. Αυτή θα μπορούσε να αυξήσει τις επισφάλειες και να περιορίσει περαιτέρω τη χορήγηση δανείωνσε επιχειρήσεις και σε νοικοκυριά.
Πάντως, το ΔΝΤ τονίζει πως οι ευρωπαϊκές τράπεζες παραμένουν ανθεκτικές στο σύνολο, λόγω του ότι η κεφαλαιακή τους βάση είναι ισχυρή, η ρευστότητα υψηλή, τα επίπεδα των μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι χαμηλά και η κερδοφορία είναι αυξημένη . Ταυτόχρονα σημειώνει πως, δεν θα πρέπει να χαλαρώσουν οι κανόνες προληπτικής εποπτείας με την απλούστευση του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού πλαισίου και ζητεί να εφαρμοστεί πλήρως το πλαίσιο Βασιλείας III και χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις .
στο 
