Μια ενιαία ψηφιακή υποδομή, στην οποία θα συγκεντρώνονται φορολογικά, ιδιοκτησιακά, πολεοδομικά, ενεργειακά και άλλα δεδομένα για τα ακίνητα της χώρας, σχεδιάζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Πρόκειται για τον Ενιαίο Κόμβο Ακινήτων, ο οποίος θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) που υλοποιεί η ΑΑΔΕ. Στόχος του σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός ψηφιακού περιβάλλοντος που θα συγκεντρώνει πληροφορίες από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, ώστε τα δεδομένα να μπορούν να αντλούνται σε πραγματικό χρόνο χωρίς να απαιτείται από τον πολίτη να μεταφέρει έγγραφα από υπηρεσία σε υπηρεσία.
Ο νέος κόμβος αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας στην αγορά ακινήτων, στη διευκόλυνση των συναλλαγών και της λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και στην υποστήριξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας μέσω ανοιχτών δεδομένων και εργαλείων ανάλυσης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η πλατφόρμα θα αποτελέσει μια ολοκληρωμένη ψηφιακή υποδομή, η οποία, πέραν της συγκέντρωσης των πληροφοριών για τα ακίνητα, «θα προάγει τη διαλειτουργικότητα ανάμεσα σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, συμβάλλοντας στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων».
Στην πρόσκληση για το έργο αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Το αντικείμενο του έργου αφορά στον σχεδιασμό, την υλοποίηση, τη θέση και την υποστήριξη της παραγωγικής λειτουργίας του Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων και επιδιώκει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, το οποίο θα συγκεντρώνει, συστηματοποιεί και ενσωματώνει ψηφιακή πληροφορία που τηρείται από διαφορετικούς φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και αφορά συνολικά τα στοιχεία των ακινήτων της χώρας (κτίρια, οικόπεδα κ.λπ.), καθώς και στοιχεία της εκμετάλλευσής τους (π.χ. ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, ενοικιάσεις, φορολογικές υποχρεώσεις κ.λπ.)».
Πώς συνδέεται με το ΜΙΔΑ
Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων αποτελεί την ευρύτερη ψηφιακή υποδομή που σχεδιάζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ενώ το ΜΙΔΑ, το οποίο υλοποιείται από την ΑΑΔΕ, θα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες τροφοδότησής του με φορολογικά δεδομένα.
Το ΜΙΔΑ επικεντρώνεται κυρίως στη φορολογική απεικόνιση των ακινήτων, στη χρήση και στη μίσθωσή τους, καθώς και στη διασύνδεση των στοιχείων του Ε9 με το Ελληνικό Κτηματολόγιο μέσω των κωδικών ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ.
Αντίθετα, ο Ενιαίος Κόμβος σχεδιάζεται ώστε να συγκεντρώνει ένα ευρύτερο σύνολο πληροφοριών για κάθε ακίνητο.
Από το ΜΙΔΑ θα αντλεί φορολογικά στοιχεία, δεδομένα μισθώσεων, πληροφορίες για τη χρήση των ακινήτων και εισοδήματα. Από το Ελληνικό Κτηματολόγιο θα λαμβάνει νομικά και γεωμετρικά δεδομένα, ΚΑΕΚ και στοιχεία για τα όρια των οικοπέδων.
Παράλληλα, από τις πολεοδομικές υπηρεσίες προβλέπεται να αντλούνται άδειες, όροι δόμησης και στοιχεία της Ταυτότητας Κτιρίου, ενώ από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα ενσωματώνονται πληροφορίες από δασικούς χάρτες και Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ). Στην πλατφόρμα θα μπορούν επίσης να συγκεντρώνονται δεδομένα από τον ΔΕΔΔΗΕ και τους ΟΤΑ, όπως στοιχεία ηλεκτροδότησης και τετραγωνικά μέτρα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό δημοτικών τελών.
Οι τεχνικές δυσκολίες και ο επανασχεδιασμός
Το έργο είχε ενταχθεί αρχικά στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) στις αρχές του 2025, με την ονομασία «Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων» και στόχο τη δημιουργία της κεντρικής υποδομής διασύνδεσης.
Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε την ενεργοποίηση ορισμένων φάσεων στα μέσα του 2026. Ωστόσο, η υλοποίηση δεν ολοκληρώθηκε εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, λόγω τεχνικών ζητημάτων και ασυμφωνιών μεταξύ των δεδομένων.
Η αυτόματη διασύνδεση και ο συγχρονισμός σε πραγματικό χρόνο πληροφοριακών συστημάτων με διαφορετική αρχιτεκτονική, όπως εκείνων του Κτηματολογίου, της ΑΑΔΕ, των πολεοδομικών υπηρεσιών και του ΔΕΔΔΗΕ, παρουσίασαν σημαντικές τεχνικές δυσκολίες. Μεταξύ των προβλημάτων περιλαμβάνονται αποκλίσεις στα τετραγωνικά μέτρα και στα ιδιοκτησιακά στοιχεία που εμφανίζονται στο Ε9 και στο Κτηματολόγιο, οι οποίες δυσχέραναν την ομαλή ανταλλαγή δεδομένων.
Παράλληλα, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης πλησιάζει στο τελικό στάδιο υλοποίησής του και οι προθεσμίες για τα αιτήματα πληρωμής περιορίζονται, σύνθετα έργα ψηφιοποίησης χρειάστηκε να επανασχεδιαστούν, να διαχωριστούν σε επιμέρους έργα ή να επαναπροκηρυχθούν, προκειμένου να διασφαλιστεί η απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων.
Προϋπολογισμός 3,72 εκατ. ευρώ
Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρά πλέον στις απαιτούμενες διαγωνιστικές διαδικασίες για την υλοποίηση της πλατφόρμας και απευθύνει πρόσκληση προς φορείς της αγοράς για την υποβολή προτάσεων ανάληψης του έργου.
Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 3.720.000 ευρώ, με χρηματοδότηση από άλλα κοινοτικά προγράμματα, μεταξύ των οποίων το ΕΣΠΑ.
Η προθεσμία για την υποβολή προτάσεων λήγει στις 30 Νοεμβρίου 2026.
Με την ολοκλήρωση του σχεδιασμού, ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων προβλέπεται να λειτουργήσει ως το κεντρικό ψηφιακό περιβάλλον διασύνδεσης των επιμέρους μητρώων και πληροφοριακών συστημάτων που περιλαμβάνουν δεδομένα για την ιδιοκτησία, τη φορολογία, την πολεοδομική κατάσταση, τη χρήση και τις υποδομές των ακινήτων.
