Η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου για τον υπολογισμό των τόκων στα δάνεια που έχουν αναδιαρθρωθεί βάσει του Νόμου Κατσέλη είναι βαρύ πλήγμα για τις ελληνικές τράπεζες, επισημαίνει σε ενημερωτικό σημείωμα του ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης, Moody’s.
Το ότι με την εν λόγω απόφαση, υπολογίζονται οι τόκοι μόνο στις μηνιαίες δόσεις του δανείου και όχι και στο συνολικό υπόλοιπο που εκκρεμεί, αυτό μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα έσοδα από αναδιαρθρωμένα στεγαστικά δάνεια, τις τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPE) και την κουλτούρα πληρωμών των δανειοληπτών.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη Moody’s, ο Άρειος Πάγος διευκρίνισε στις 5 Φεβρουαρίουπως ο υπολογισμός των τόκων για δάνεια που είχαν αναδιαρθρωθεί βάσει του Νόμου Κατσέλη θα πρέπει να γίνεται μόνο επί της μηνιαίας δόσης του δανείου και όχι επί του συνολικού εκκρεμούς υπολοίπου.
Στο πλαίσιο αυτό, το στοιχείο των τόκων στα αναδιαρθρωμένα στεγαστικά περιορίζεται ουσιαστικά, και οι μηνιαίες δόσεις για τους επιλέξιμους δανειολήπτες μειώνονται σημαντικά. Το τι αντίκτυπο θα έχει η εν λόγω απόφαση στις τράπεζες, αυτό θα εξαρτηθεί από το εάν αυτή θα εφαρμοστεί αναδρομικά και οι συνέπειες για τα πιστωτικά προφίλ των ελληνικών τραπεζών θεωρηθούν αρνητικές.
Η απόφαση
Εάν όμως η απόφαση εφαρμοστεί αναδρομικά, τότε θα μπορούσε να γίνει σημαντική μείωση στην ετήσια εξυπηρέτηση χρέους των επηρεαζόμενων νοικοκυριών και ο πραγματικός τόκος θα είναι ελάχιστος.
Παρά το ότι στηρίζονται οι ευάλωτοι δανειολήπτες, η εν λόγω απόφαση αναμένεται να μειώσει τις αναμενόμενες ταμειακές ροές για τις τράπεζες, τα funds και τους διαχειριστές NPE που έχουν τα εν λόγω δάνεια.
Όλα τα μέρη που εμπλέκονται σε αυτό, όπως η Τράπεζα της Ελλάδος και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα εξετάσουν την απόφαση για να δουν το εάν η εφαρμογή της απόφασης γίνει αναδρομικά.
Ταυτόχρονα οι αναλυτές της Moody’s αναφέρουν πωςεάν οι τόκοι επανυπολογιοστούν αναδρομικά από την ημερομηνία ένταξης κάθε δανείου στο πλαίσιο Κατσέλη, τότε αυτό θα ενίσχυε τον αντίκτυπο σε οικονομικό επίπεδο.
Οι συνέπειες
Αριθμός ρεκόρ έχει υπαχθεί στον Νόμο Κατσέλη καθώς ανέρχεται σχεδόν σε 250.000 δανειολήπτες και η συνολική έκθεση να αγγίζει τα 12,5 δισ. ευρώ. Ωστόσο, σήμερα μόνο ένα μέρος αυτών θα επηρεαστεί και αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να χαθούν τόκοι έως 1 δισ. ευρώ, κάτι που θα επηρεάσει κυρίως funds και διαχειριστές NPE.
Οι αναλυτές του οίκου εκτιμούν πως η απόφαση του Άρειου Πάγου θα μπορούσε να μειώσει τις “πληγές ” των δανείων στο πλαίσιο του σχεδίου «Ηρακλής». Και βάσει αυτού τα senior notes που κατέχουν οι ελληνικές τράπεζες επωφελούνται από εγγύηση του κράτους.
Η απόδοση καποιων συναλλαγών θα αποδυναμωθεί λόγω των μειωμένων ταμειακών ροών από τα αναδιαρθρωμένα δάνεια και αυτό θα αυξήσει την πιθανότητα στο να ενεργοποιηθούν οι κρατικές εγγυήσεις (καταπτώσεις).
Βέβαια, τα senior notes έχουν σημαντικά buffers, τα οποία έχουν δημιουργηθεί με την πάροδο του χρόνου μέσω απομοχλευσης και θεραπειών και τα οποία λειτουργούν ως μετριαστικός παράγοντας. Επιπλέον, με την απόφαση πολλοί δανειολήπτες του Νόμου Κατσέλη δεν θα έχουν τόκο στη δόση τους, κάτι που ενδέχεται να υπονομεύσει την κουλτούρα πληρωμών στην Ελλάδα.
Η Moody’s προειδοποιεί πως οι δανειολήπτες που έχουν αναδιαρθρώσει τα δάνειά τους, είτε διμερώς είτε εξωδικαστικώς ενδέχεται να ζητήσουν ανάλογη μεταχείριση και να αμφισβητήσουν τις υπάρχουσες συμφωνίες αλλά και να αυξήσουν το κόστος λόγω των δικαστικών εξόδων.
Μια ευρύτερη αλλαγή στις προσδοκίες των δανειοληπτών μπορεί να διαβρώσει τη συμμόρφωση στις πληρωμές και να δημιουργήσει συστημικούς συμπεριφορικούς κινδύνους αλλά και να επιβαρύνει την ποιότητα ενεργητικού των τραπεζών.
Επίσης, η Moody’s τονίζει πως η απόφαση αυξάνει τον κίνδυνο οι μελλοντικοί δανειολήπτες να ζητήσουν ανάλογη προστασία, κυρίως σε περιόδους πίεσης στην οικονομία.
Αυτό το στοιχείο ηθικού κινδύνου αναμένεται να ωθήσει τις τράπεζες σε πιο συντηρητικά κριτήρια δανειοδότησης και υψηλότερη τιμολόγηση στεγαστικών δανείων.
Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα, η πρόσβαση σε στεγαστικά δάνεια να περιοριστεί, κυρίως για τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα αλλά και να διευρυνθεί η διαστρωμάτωση των δανειοληπτών και να περιοριστεί η μελλοντική ανάπτυξη στεγαστικών δανείων.
Πέραν από τον άμεσο αντίκτυπο που θα έχει η απόφαση του Άρειου Πάγου στις ταμειακές ροές, αυτή φέρνει αβεβαιότητα σε νομικό επίπεδο και αυξάνει τους κινδύνους για μελλοντική χορήγηση στεγαστικών δανείων και τιτλοποιήσεις, σημειώνει ο οίκος.
Οι δύο σημαντικές προκλήσεις μεσοπρόθεσμα για τις τράπεζες είναι η πιθανή υποβάθμιση της κουλτούρας πληρωμών και ο κίνδυνος περαιτέρω δικαστικών ενεργειών παρόλο που οι οικονομικές επιπτώσεις μπορεί να είναι διαχειρίσιμες σε σχέση με την ενισχυμένη κεφαλαιακή θέση και τη κερδοφορία των τραπεζών τα τελευταία χρόνια καταλήγει ο οίκος.
στο 
