Αντιμέτωποι με την εκρηκτική άνοδο των τιμών στα καύσιμα βρίσκονται τις τελευταίες ημέρες οι καταναλωτές. Την ίδια στιγμή, σημαντική άνοδο καταγράφει η μέση τιμή χονδρικής του ρεύματος το πρώτο εικοσαήμερο του Ιουλίου και μένει να φανεί εάν οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξήσουν -και σε ποιο ποσοστό- τα τιμολόγιά τους, ενώ την «ανηφόρα» έχει πάρει και το φυσικό αέριο.
Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΥΛΙΑ – ΠΗΓΗ: Realnews
Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και οι υψηλές θερμοκρασίες πυροδοτούν ανατιμήσεις στη διεθνή τιμή του πετρελαίου brent, ενώ την ίδια στιγμή αναλυτές κάνουν λόγο ότι εξαιτίας των ακραίων καιρικών φαινομένων, με τον καύσωνα να πλήττει την Ευρώπη, είναι ορατός πλέον ο κίνδυνος να υποστούν ζημιές αγροτικές καλλιέργειες, να υπάρξουν ελλείψεις και συνεπώς να αυξηθούν οι τιμές σε βασικά αγαθά. Και όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, με την πλειονότητα των καταναλωτών να μειώνει τις δαπάνες ακόμη και όταν πρόκειται για την αγορά τροφίμων.
Καύσιμα
Πάνω από 2 ευρώ το λίτρο πωλούνται σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας η αμόλυβδη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης σε πανελλαδικό επίπεδο φτάνει στο 1,98 ευρώ το λίτρο από 1,93 ευρώ ανά λίτρο στις αρχές Ιουλίου, ενώ πολύ μεγαλύτερη είναι η άνοδος στο πετρέλαιο κίνησης, η τιμή του οποίου από 1,65 ευρώ ανά λίτρο πριν από περίπου 20 ημέρες φτάνει σήμερα στο 1,97 ευρώ ανά λίτρο καταγράφοντας άνοδο 32 λεπτά το λίτρο, αύξηση 19%. Δηλαδή εάν κάποιος θέλει να γεμίσει το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου του με 50 λίτρα πετρέλαιο κίνησης θα πρέπει να πληρώσει 16 ευρώ περισσότερα σε σχέση με τις αρχές του Ιουλίου. Σημειώνεται ότι υπάρχουν περιοχές της χώρας όπως οι Κυκλάδες όπου η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης έχει ξεπεράσει τα 2,22 ευρώ το λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης τα 2,12 ευρώ το λίτρο.
Σύμφωνα με πρατηριούχους καυσίμων, εντός της εβδομάδας θα αυξηθούν και άλλο οι τιμές των καυσίμων τόσο της αμόλυβδης βενζίνης όσο και του πετρελαίου κίνησης. Υπενθυμίζεται ότι, εάν δεν είχε μειωθεί η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης κατά 10 λεπτά και του πετρελαίου κίνησης κατά 5 λεπτά από τα διυλιστήρια, σήμερα η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης θα ήταν κοντά στα 2,10 ευρώ το λίτρο και του πετρελαίου κίνησης πάνω από 2 ευρώ το λίτρο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η τιμή του πετρελαίου brent την εβδομάδα που μας πέρασε κινήθηκε στην περιοχή των 100 δολαρίων το βαρέλι -από 71 δολάρια το βαρέλι στις αρχές Ιουλίου- καταγράφοντας αύξηση που έφτασε και το 34%. Σύμφωνα με ένα ακραίο σενάριο της Goldman Sachs, η τιμή του brent θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 120 δολάρια το βαρέλι έως το τέταρτο τρίμηνο του έτους, εάν οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ συνεχιστούν.
Οι σημαντικές ανατιμήσεις στα καύσιμα τις τελευταίες ημέρες γίνονται ακόμη πιο αισθητές σε όσους επιλέγουν να κάνουν τις καλοκαιρινές διακοπές τους χρησιμοποιώντας το αυτοκίνητό τους. Για παράδειγμα, μια απόσταση από την Αθήνα μέχρι τη Θεσσαλονίκη για κάποιον που χρησιμοποιεί πετρελαιοκίνητο αυτοκίνητο μπορεί να κοστίζει πλέον έως και 10 ευρώ περισσότερα σε σχέση με ό,τι κόστιζε πριν από 20 ημέρες.
Στα ύψη το φυσικό αέριο
Εκτός όμως από το brent και το φυσικό αέριο καταγράφει άνοδο της τάξης του 50% από τα μέσα Ιουνίου μέχρι σήμερα ξεπερνώντας τα 60 ευρώ τη μεγαβατώρα. Παράλληλα το πρώτο εικοσαήμερο του Ιουλίου η μέση τιμή χονδρικής ανήλθε στα 113,29 ευρώ/MWh, καταγράφοντας αύξηση 21,9% έναντι των 92,93 ευρώ/MWh του Ιουνίου. Σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και ειδικότερες τις θερμότερες ημέρες υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση για ρεύμα καθώς λειτουργούν περισσότερες ώρες τα κλιματιστικά. Αυτό φυσικά που μένει να φανεί εντός της εβδομάδας είναι εάν οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας αυξήσουν για τον μήνα Αύγουστο τα τιμολόγιά τους και σε ποιον βαθμό.
Δυσοίωνες προβλέψεις
Η εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου κίνησης σε ποσοστό σχεδόν 20% έχει προκαλέσει νέες έντονες ανησυχίες στους καταναλωτές για το ενδεχόμενο μετακύλισης του μεταφορικού κόστους στις τιμές βασικών αγαθών όπως είναι τα τρόφιμα. Παράλληλα δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις αναλυτών για τις τιμές των αγροτικών προϊόντων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, εξαιτίας του καύσωνα που σαρώνει την Ευρώπη.
Αναλυτές της Societe Generale, ενός από τους μεγαλύτερους χρηματοπιστωτικούς ομίλους της Ευρώπης με έδρα το Παρίσι, εκτιμούν ότι οι τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων έχουν ήδη αυξηθεί κατά 7% μέσα στον Ιούλιο, ενώ ο καφές, το κακάο και το σιτάρι καταγράφουν άνοδο περίπου 8% μέσα σε λίγες ημέρες. Σύμφωνα με τη Man Group, μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως εισηγμένες εταιρείες διαχείρισης επενδύσεων, οι αποδόσεις των καλλιεργειών στις περιοχές που θα επηρεαστούν ενδέχεται να μειωθούν από 5% έως και 12%, ενώ βασικά προϊόντα, όπως το ρύζι, ενδέχεται να εμφανίσουν πτώση παραγωγής από 2% έως και 8%. Τα δεδομένα αυτά θα μπορούσαν να οδηγήσουν και σε νέα άνοδο των τιμών των τροφίμων, με ορισμένους αναλυτές να προειδοποιούν ακόμη και για διψήφιο πληθωρισμό στα τρόφιμα έως το 2027.
Το σχέδιο για μειώσεις
Και όλα αυτά ενώ βρίσκεται ήδη σε ισχύ η συμφωνία ανάμεσα στο υπουργείο Ανάπτυξης και στα σούπερ μάρκετ προκειμένου να παγώσουν οι τιμές σε όλα τα προϊόντα μέχρι το τέλος Αυγούστου. Ο στόχος είναι να τεθεί σε εφαρμογή από τις 31 Αυγούστου η εθνική πρωτοβουλία για την αποκλιμάκωση των τιμών με μειώσεις στο ράφι των σούπερ μάρκετ οι οποίες θα κυμαίνονται από 5% έως και 20%, σε δεκάδες κατηγορίες προϊόντων.
Ωστόσο κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να γίνει με τα προϊόντα που πωλούνται εκτός σούπερ μάρκετ. Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από λίγες ημέρες η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή απέστειλε την πρόσκληση συμμετοχής προς τον ΣΕΒ, τον ΣΕΒΤ, τον ΕΣΒΕΠ και την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), καθορίζοντας το πλαίσιο εφαρμογής, τις δεσμεύσεις των επιχειρήσεων, το χρονοδιάγραμμα και τις δικλείδες προστασίας του ανταγωνισμού.
Για τέσσερις μήνες
Σύμφωνα με την πρόσκληση, η εθνική πρωτοβουλία αποσκοπεί σε πραγματικές και μετρήσιμες μειώσεις των κανονικών τιμών ραφιού και όχι σε προσωρινές προσφορές, εκπτωτικά κουπόνια ή εμπορικές προωθητικές ενέργειες.
Ως τιμή αναφοράς ορίζεται η κανονική τιμή ραφιού, χωρίς προσφορές, στις 27 Αυγούστου 2026, ενώ κάθε πρόσθετη προωθητική ενέργεια θα εφαρμόζεται πάνω στη νέα μειωμένη τιμή και δεν θα μπορεί να συμψηφίζεται με τη μείωση που δηλώνει η επιχείρηση.
Η εφαρμογή του προγράμματος θα διαρκέσει τέσσερις μήνες, έως τις 31 Δεκεμβρίου, ενώ κάθε προϊόν που θα ενταχθεί θα πρέπει να παραμείνει στην πρωτοβουλία για τουλάχιστον δύο μήνες. Οι επιχειρήσεις θα μπορούν εντός του τετραμήνου να αντικαθιστούν ή να προσθέτουν νέους κωδικούς. Η συμμετοχή είναι ανοιχτή σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων, ωστόσο η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή χαρακτηρίζει ως κατηγορίες υψηλής προτεραιότητας το νωπό μοσχάρι, το χοιρινό και τα πουλερικά, με ενδεικτικές μειώσεις από 5% έως 15%, το γάλα, το γιαούρτι, τα τυριά και τα αυγά με μειώσεις από 5% έως 20%. Επίσης στόχος είναι να γίνουν μειώσεις και σε άλλα βασικά είδη όπως το ψωμί, τα άλευρα, τα ζυμαρικά, το ρύζι, τα όσπρια, το ελαιόλαδο, τα σπορέλαια, το βούτυρο και οι μαργαρίνες, το βρεφικό γάλα, οι παιδικές τροφές και οι πάνες, ο καφές, τα δημητριακά και τα είδη πρωινού, οι σοκολάτες, τα μπισκότα, τα αναψυκτικά, τα απορρυπαντικά πλυντηρίου, πιάτων και τα καθαριστικά γενικής χρήσης, τα προϊόντα προσωπικής υγιεινής, όπως σαμπουάν, αφρόλουτρα, ξυριστικά, οδοντόκρεμες και τα σχολικά είδη.
Η Αρχή διευκρινίζει ότι ουσιαστική συμμετοχή σημαίνει ένταξη προϊόντων υψηλής κυκλοφορίας, με ελάχιστη προτεινόμενη μείωση 5%, αποκλείοντας τη συμμετοχή μόνο προϊόντων περιορισμένης εμπορικής σημασίας.
Οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται μέσω ειδικής ενότητας στην πλατφόρμα PosoKanei, στην οποία θα εμφανίζονται συγκεντρωτικά όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία. Παράλληλα προβλέπεται ενιαία σήμανση στα καταστήματα σούπερ μάρκετ και στα ράφια, ώστε τα προϊόντα να αναγνωρίζονται εύκολα από τους καταναλωτές.
Μείωση δαπανών
Με την ακρίβεια να συνεχίζει να αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα για τα νοικοκυριά, πολλά είναι αυτά που περιορίζουν τις δαπάνες τους για τρόφιμα, αναζητώντας προσφορές με τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας να αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη δυναμική, σύμφωνα με τη νέα έρευνα της McKinsey & Company.
Ειδικότερα, το 63% των Ελλήνων καταναλωτών δηλώνει ότι σχεδιάζει να μειώσει τις δαπάνες του στα τρόφιμα, έναντι 50% στην Ευρωπαϊκή Ενωση, με κύριες στρατηγικές τη στροφή σε πιο οικονομικά προϊόντα και την ενεργή αναζήτηση προσφορών, με τη διείσδυση των εκπτωτικών αλυσίδων να αναμένεται να αυξηθεί ακόμα περισσότερο τα επόμενα χρόνια. Επίσης, παρά τη χαμηλότερη διείσδυση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στην Ελλάδα, με το μερίδιο αγοράς να φτάνει στη χώρα μας στο 24% έναντι 40% στην Ευρώπη, οι καταναλωτές τα αξιολογούν πλέον ως ισάξια των επώνυμων προϊόντων σε ποιότητα και αξία. Το 37% δηλώνει πρόθεση να αυξήσει τις αγορές προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, ενώ το 91% θεωρεί ότι προσφέρουν αντίστοιχη ή και καλύτερη σχέση αξίας – τιμής.
στο 
