Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το νέο κύμα ψηφιακών ελέγχων από την Επιθεώρηση Εργασίας και το σύστημα “Εργάνη ΙΙ”. Με τη χρήση των δύο αυτών ηλεκτρονικών κέντρων, οι ελεγκτές θέτουν στο στόχαστρο επιχειρήσεις υψηλού επαγγελματικού κινδύνου, δίνοντας προτεραιότητα στην αυστηρή τήρηση των μέτρων ασφαλείας.
Ήδη, η Επιθεώρηση έθεσε για πρώτη φορά σε εφαρμογή τη δήλωση υλικοτεχνικής υποδομής για την υγεία και την ασφάλεια (ενδεικτικά: εξοπλισμός και όργανα μέτρησης επικίνδυνων παραγόντων του εργασιακού περιβάλλοντος, μέσα ατομικής προστασίας κ.ά), όπως προβλέπει το π.δ. 62/2025, ανάλογα με την επικινδυνότητα της επιχείρησης, την εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου και τις υποδείξεις του τεχνικού ασφαλείας και του ιατρού εργασίας, που διαθέτει ο εργοδότης για την προστασία των εργαζομένων.
Ταυτόχρονα, στο πληροφοριακό σύστημα που διαθέτει η Επιθεώρηση Εργασίας, υλοποιήθηκαν νέες λειτουργικές προσαρμογές κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του ν. 5239/2025, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και την αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την Απογευματινή:
– Επικαιροποιήθηκε η λίστα επιτρεπόμενων ειδικοτήτων στην ηλεκτρονική υπηρεσία υποβολής αίτησης εγγραφής τεχνικών ασφαλείας στον σχετικό κατάλογο.
– Επικαιροποιήθηκε η λίστα των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων στην ηλεκτρονική υπηρεσία αναγγελίας ανάθεσης καθηκόντων τεχνικών ασφαλείας, με την προσθήκη της αντίστοιχης κατηγορίας επικινδυνότητας κάθε κλάδου.
– Πραγματοποιήθηκε αντιστοίχιση των επιτρεπόμενων ειδικοτήτων για την ανάληψη καθηκόντων τεχνικού ασφαλείας ανά δραστηριότητα επιχειρήσεων.
– Προστέθηκαν νέες κατηγορίες αιτήσεων στην ηλεκτρονική υπηρεσία «Λοιπές αιτήσεις/γνωστοποιήσεις», με τίτλους: «Κατάσταση υλικοτεχνικής υποδομής» «Κατάσταση υλικοτεχνικής υποδομής και υπηρεσιών άλλων παρόχων».
Οι έλεγχοι για την Κάρτα Εργασίας
Πάντως, σύμφωνα με την Απογευματινή, παρά τη σταδιακή εφαρμογή της νέας «Εργάνη», η εικόνα των ελέγχων της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας δείχνει ότι η συμμόρφωση των επιχειρήσεων με το νέο σύστημα δεν έχει ακόμη πλήρως εμπεδωθεί. Μόνο τον Ιανουάριο πραγματοποιήθηκαν συνολικά 6.046 έλεγχοι για θέματα εργασιακών σχέσεων και υγείας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Από αυτούς, προέκυψαν 1.237 παραβάσεις, με τα πρόστιμα να φτάνουν συνολικά τα 3.565.389 ευρώ.
Στο σκέλος των εργασιακών σχέσεων πραγματοποιήθηκαν 3.650 έλεγχοι, οι οποίοι οδήγησαν σε 1.009 κυρώσεις και πρόστιμα ύψους 3.274.025 ευρώ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στην κορυφή των παραβάσεων βρέθηκε η ψηφιακή κάρτα εργασίας, με 288 παραβάσεις και πρόστιμα που έφτασαν το 1.121.600 ευρώ. Την ίδια στιγμή αυξημένες εμφανίζονται και οι καταγγελίες εργαζομένων για μη δήλωση πραγματικών ωραρίων και υπερωριών, γεγονός που εντείνει την πίεση για εντατικοποίηση των ελέγχων.
Η νομοθεσία προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για τη μη τήρηση του συστήματος. Σε περίπτωση παρουσίας εργαζομένου εκτός δηλωμένου ωραρίου χωρίς ψηφιακή καταγραφή, επιβάλλεται πρόστιμο 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο. Οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν διορθωτικές δηλώσεις μέχρι το τέλος κάθε μήνα για αλλαγές στο ωράριο ή για υπερωρίες. Ωστόσο, φέρουν το βάρος της απόδειξης ότι η παρουσία εργαζομένου στον χώρο εργασίας δεν συνδέεται με πραγματική εργασία.
Οι «εισπράξεις»
Να σημειωθεί ότι τα πρώτα στοιχεία από την εφαρμογή του μέτρου δείχνουν ότι η ψηφιακή κάρτα αλλάζει ήδη την εικόνα της αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, το 2025 οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 2.450.000 ώρες σε σχέση με το 2024, σημειώνοντας άνοδο 53%.
Η εξέλιξη αυτή είχε και σημαντικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα, καθώς τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων ενισχύθηκαν κατά περίπου 800.000.000. ευρώ. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στον τουρισμό, όπου οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 681%, ενώ σημαντική άνοδος σημειώθηκε και στην εστίαση (+181%), στο λιανεμπόριο (+94%) και στη βιομηχανία (+55%). Πρόκειται για κλάδους που διαχρονικά εμφάνιζαν υψηλά ποσοστά παραβατικότητας ως προς την τήρηση του ωραρίου.
