Μια σημαντική μεταρρύθμιση στο Ασφαλιστικό σχεδιάζει η κυβέρνηση για το 2027, με στόχο την κατάργηση διατάξεων του νόμου Κατρούγκαλου που δημιουργούν ανισότητες στον υπολογισμό των εφάπαξ. Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες της Απογευματινής της Κυριακής, ο πρωθυπουργός αναμένεται να ανακοινώσει από το βήμα της ΔΕΘ το τέλος του διπλού συστήματος υπολογισμού που ισχύει σήμερα, ακολουθώντας ένα μοντέλο ανάλογο με αυτό των συντάξεων χηρείας, προκειμένου να αποκατασταθεί η ισορροπία για χιλιάδες εργαζόμενους που συνταξιοδοτούνται. Συστήµατος που αδικεί κατά κύριο λόγο τους νέους εργαζόµενους, οι οποίοι µετά τις αλλαγές θα δουν σηµαντικές αυξήσεις.
Πού εντοπίζεται η αδικία για τους νέους εργαζόμενους
Συγκεκριµένα, το ισχύον σύστηµα προβλέπει ότι το εφάπαξ υπολογίζεται µε δύο διαφορετικά σκέλη: Το πρώτο αφορά τα έτη ασφάλισης έως το 2013 και βασίζεται στο 60% του µέσου όρου των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας 2009-2013. Το δεύτερο αφορά τα έτη από το 2014 και µετά, που δεν είναι ανταποδοτικό στο σύνολό του, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σταδιακή µείωση των ποσών, καθώς µε τις αλλαγές στον τρόπο υπολογισµού ένα µέρος του εφάπαξ έχει µετατραπεί σε άτοκη επιστροφή εισφορών.
Σύµφωνα µε εκτιµήσεις, η συνολική µείωση µπορεί να αγγίζει το 23% σε σχέση µε το παλαιό (προ του νόµου Κατρούγκαλου) καθεστώς, ενώ οι απώλειες είναι µεγαλύτερες για όσους αποµακρύνονται χρονικά από την περίοδο 2009-2013.
Οι προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι
Ετσι, όπως αναφέρει η Απογευματινή της Κυριακής, οι προτεινόµενες αλλαγές που έχουν πέσει στο τραπέζι του οικονοµικού επιτελείου επιχειρούν να δηµιουργήσουν ένα πιο δίκαιο και σταθερό πλαίσιο, ωστόσο η εφαρµογή τους θα κρίνει αν το σύστηµα θα καταφέρει να εξαλείψει τις ανισότητες που ήδη παρατηρούνται. Οι προτάσεις που βρίσκονται υπό συζήτηση, και θα οριστικοποιηθούν µέσα στον Αύγουστο, αφορούν την αλλαγή του τρόπου υπολογισµού του εφάπαξ και κυρίως την επέκταση της πενταετίας 2009-2013 που χρησιµοποιείται σήµερα για τον υπολογισµό του καλύτερου τµήµατος του εφάπαξ, ώστε να είναι πιο κοντά στην ηλικία συνταξιοδότησης.
Επίσης, εξετάζεται ο νέος υπολογισµός για όσους αποχωρούν µετά το 2026, έτσι ώστε να διαµορφωθεί ένα πιο ισορροπηµένο σύστηµα, που θα µειώνει τις ανισότητες και «θα αυξάνει τη δικαιοσύνη για όλους τους συνταξιούχους».
Η ακτινογραφία των εφάπαξ ανά κλάδο
Σύµφωνα µε τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, στο ∆ηµόσιο το µέσο εφάπαξ για τους πολιτικούς υπαλλήλους ανέρχεται φέτος στα 24.600 ευρώ, παρουσιάζοντας οριακή µείωση σε σχέση µε το 2025. Για τους δηµοτικούς υπαλλήλους (ΤΑ∆ΚΥ) διαµορφώνεται στα 21.200 ευρώ, παρουσιάζοντας σχετικά µεγάλη αύξηση, ύψους 960 ευρώ, σε σχέση µε το 2025. Στα Σώµατα Ασφαλείας το µέσο εφάπαξ το πρώτο δίµηνο του 2026 ανήλθε στα 24.500 ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 11.000 ευρώ. Στους εκπαιδευτικούς το µέσο εφάπαξ διαµορφώνεται στα 24.500 ευρώ, παρουσιάζοντας µεγάλη µείωση σε σχέση µε πέρυσι. Για τους υπαλλήλους που ανήκουν στα ειδικά µισθολόγια (καθηγητές, γιατροί του ΕΣΥ, διπλωµάτες, δικαστικοί κ.λπ.), το µέσο εφάπαξ στις πληρωµές του πρώτου διµήνου ανήλθε στα 40.100 ευρώ, παρουσιάζοντας µείωση κατά 2.000 ευρώ. Για τους υπαλλήλους που συνταξιοδοτήθηκαν από τα δηµόσια νοσοκοµεία και είναι σε λίστα αναµονής για να πάρουν το εφάπαξ, το µέσο ποσόν στις πληρωµές του πρώτου διµήνου του 2026 φθάνει στα 23.226 ευρώ, παρουσιάζοντας µείωση κατά 3.103 ευρώ από το 2025.
Οι συνταξιούχοι του ΟΣΕ λαµβάνουν εφάπαξ 103.000 ευρώ, αυξηµένο κατά 30.000 ευρώ σε σχέση µε το 2025. Οι συνταξιούχοι του ΟΤΕ 52.300 ευρώ, µε αύξηση 10.000 ευρώ από το 2025. Για τους συνταξιούχους της ∆ΕΗ, το πληρωτέο εφάπαξ ανέρχεται στα 44.000 ευρώ κατά µέσον όρο και παρουσιάζει µείωση κατά 5.500 ευρώ από το 2025, όταν είχε διαµορφωθεί στα 49.781 ευρώ. Για τους συνταξιούχους της ΕΡΤ το πληρωτέο εφάπαξ στο πρώτο δίµηνο του 2026 ανήλθε στα 11.751 ευρώ.
Για τους συνταξιούχους τραπεζικούς, που κατέβαλλαν εισφορές πρόνοιας στο Ταµείο της πρώην Εµπορικής, το µέσο πληρωτέο εφάπαξ ανέρχεται στα 39.646 ευρώ. Για τους συνταξιούχους τραπεζικούς από το Ταµείο της πρώην Ιονικής το µέσο πληρωτέο εφάπαξ ανέρχεται φέτος στα 46.600 ευρώ και είναι αυξηµένο κατά 7.000 ευρώ σε σχέση µε το αντίστοιχο δίµηνο του 2025.
Από τα Ταµεία των επιστηµόνων, το µεγαλύτερο εφάπαξ το παίρνουν οι συµβολαιογράφοι, µε το µέσο ποσό να διαµορφώνεται στα 24.658 ευρώ, παρουσιάζοντας όµως µείωση κατά 5.900 ευρώ σε σχέση µε το 2025. Για τους συνταξιούχους δικηγόρους Αθηνών (ΤΠ∆Α), το µέσο πληρωτέο εφάπαξ ανέρχεται στα 17.500 ευρώ, παρουσιάζοντας µείωση κατά 1.200 ευρώ από το µέσο πληρωτέο ποσό του 2025. Οι συνταξιούχοι γιατροί λαµβάνουν µέσο εφάπαξ 4.700 ευρώ, αυξηµένο κατά 650 ευρώ από το 2025. Για τους συνταξιούχους µηχανικούς, το µέσο πληρωτέο εφάπαξ είναι 8.828 ευρώ.
Παρά τις όποιες αυξήσεις που καταγράφονται σε ∆ηµόσιο και ∆ΕΚΟ, τα ποσά απέχουν σηµαντικά από τα εφάπαξ που δίνονταν πριν από την αλλαγή του τρόπου υπολογισµού το 2016.
