Σήμερα, 12 Φεβρουαρίου πραγματοποιείται η άτυπη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ στο κάστρο, Alden Biesen που βρίσκεται στο χωριό του Βελγίου, Ράικχοφεν.
Τα θέματα που βρεθούν επι τάπητος στη συνάντηση των επικεφαλής των 27 κρατών -μελών της ΕΕ είναι η ανταγωνιστικότητα αλλά και η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς και ο στόχος είναι να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο η ΕΕ μπορεί να καταστεί πιο ισχυρή οικονομικά, απλοποιώντας τη νομοθεσία, ενισχύοντας την ενιαία αγορά και μειώνοντας τις εξαρτήσεις της από τρίτες χώρες.
«Η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς είναι περισσότερο από ποτέ επείγουσα στρατηγική επιταγή στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον» δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Στο ίδιο μήκος κύματος κυμάνθηκαν και οι δηλώσεις των Ευρωπαίων αξιωματούχων. Δεν πρόκειται να εφευρεθεί ξανά ο “τροχός” αλλά είναι αναγκαίο να επιταχυνθούν και να ενισχυθούν οι πρωτοβουλίες που έχουν ήδη αρχίσει να λαμβάνονται για την απλοποίηση των κανονισμών και τη διαφοροποίηση των σχέσεων της ΕΕ στον τομέα του εμπορίου, εξετάζοντας και το ενδεχόμενο στο να χρησιμοποιηθούν προστατευτικά εργαλεία κυρίως για “ευαίσθητους τομείς”, τόνισαν.
Το όραμα για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα
Υπενθυμίζεται πως ο Αντόνιο Κόστα έχει προσκαλέσει στη σημερινή Σύνοδο τον πρώην πρόεδρο της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι και τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας, Ενρίκο Λέτα για να παρουσιάσουν το όραμά τους για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
Το 2024 οι εκθέσεις τους είχαν αναδείξει με δραματικό τρόπο τα εμπόδια και τη γραφειοκρατική δυσκαμψία που υπάρχει στην ενιαία αγορά, αλλά και τις εξαρτήσεις της ΕΕ από το εξωτερικό ανοίγοντας με αυτόν τον τρόπο έναν ευρύτερο διάλογο για το θέμα αυτό που γίνεται ακόμη και σήμερα. Η σημερινή άτυπη Σύνοδος Κορυφής δεν αποσκοπεί στη χάραξη μιας νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής αλλά ούτε και στο να γίνει κάποια ανακοίνωση, ωστόσο αναμένεται να υπάρξει κοινή δέσμευση των «27» για περαιτέρω απλοποίηση της νομοθεσίας, τη μείωση των διοικητικών βαρών για τις επιχειρήσεις και την ενίσχυση της χρηματοδότησης της καινοτομίας – κυρίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις – μέσω μεγαλύτερης κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων.
Η ενισχυμένη συνεργασία και η ευρωπαϊκή προτίμηση στο τραπέζι
Παράλληλα, κερδίζει έδαφος η ιδέα στο να διαφοροποιηθεί η στρατηγική για το εμπόριο αλλά και στο να χρηματοδοτηθούν μεγάλα έργα ευρωπαϊκής κλίμακας, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για μορφές «ενισχυμένης συνεργασίας» μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ τα οποία είναι έτοιμα στο να προχωρήσουν με ταχύτερους ρυθμούς.
Αυτό τόνισε η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν σε επιστολή που απέστειλε προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, υπογραμμίζοντας ότι, όταν δεν υπάρχει πρόοδος ή φιλοδοξία απειλεί στο να υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα ή την ικανότητα δράσης της Ένωσης, τότε η ΕΕ δεν θα πρέπει να διστάζει στο να αξιοποιεί τις δυνατότητες που προβλέπουν οι Συνθήκες για ενισχυμένη συνεργασία παρόλο που ο στόχος παραμένει η επίτευξη συμφωνίας «μεταξύ και των 27».
Στο ίδιο μήκος κύματος κυμάνθηκαν χθες και οι δηλώσεις του Γάλλου Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν ενώπιον βιομηχάνων στην Αμβέρσα. Αυτός κάλεσε τις «πρόθυμες χώρες» να εφαρμόσουν τις μεταρρυθμίσεις της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, εάν δεν εγκριθούν μέχρι τα τέλη Ιουνίου, καταφεύγοντας σε «ενισχυμένες συνεργασίες».
Ταυτόχρονα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει ανοίξει και τη συζήτηση για την «ευρωπαϊκή προτίμηση» ως εργαλείο πολιτικής, με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι εταιρείες που λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση θα προμηθεύονται εξοπλισμό και τεχνολογία από ευρωπαϊκές βιομηχανίες, ενισχύοντας έτσι την αυτονομία τους σε κρίσιμους και στρατηγικούς τομείς της ΕΕ.
Από την πλευρά του ο Μακρόν ζήτησε πρόσφατα από την ΕΕ να προχωρήσει σε κοινό δανεισμό – ακόμη και μέσω ευρωομολόγων – για τη χρηματοδότηση επενδύσεων στην άμυνα, στην τεχνητή νοημοσύνη αλλά και στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει πίσω έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας. Υποστήριξε μάλιστα ότι το κοινό χρέος αποτελεί «τον μοναδικό τρόπο» για να παραμείνει η ΕΕ ανταγωνιστική και να μετατραπεί σε πραγματικά ανεξάρτητη οικονομική δύναμη.
Η σύγκλιση στους στόχους και οι διαφωνίες στα Μέσα
Ωστόσο δεν συμφωνούν σε όλα αυτά πλήρως όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Παρόλο που υπάρχει ευρεία συμφωνία στους στόχους της ΕΕ για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, οι διαφωνίες εξακολουθούν να υπάρχουν ως προς τα μέσα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι οι ηγέτες της Ιταλίας, της Γερμανίας και του Βελγίου έχουν συγκαλέσει νωρίς σήμερα το πρωί μια «μίνι σύνοδο κορυφής» για την ανταγωνιστικότητα, με τη συμμετοχή περίπου 12 Ευρωπαίων ηγετών, μεταξύ των οποίων και της Ελλάδας. Στο κοινό έγγραφο που κατέθεσαν, οι τρεις χώρες εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στην έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης», χωρίς να την απορρίπτουν, τονίζοντας ότι τυχόν τέτοια μέτρα θα πρέπει να είναι εξαιρετικού χαρακτήρα, περιορισμένα και αναλογικά, και να συμβαδίζουν με τη συνολική εμπορική στρατηγική της ΕΕ και τις διεθνείς της δεσμεύσεις.
