Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO)προειδοποίησε πως μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στα αγροδιατροφικά συστήματα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τα Στενά του Ορμούζ είναι κρίσιμο σημείο για τη διέλευση του παγκόσμιου εμπορίου, κυρίως για την ενέργεια και τα λιπάσματα. Οποιαδήποτε σημαντική διακοπή υπάρξει στη λειτουργία του, θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τη διαθεσιμότητα και το κόστος αυτών των βασικών εισροών για τη γεωργία. Oι διαταραχές στις προμήθειες ενέργειας αυξάνουν το κόστος παραγωγής τροφίμων
«Ο χρόνος τρέχει» και τα ημερολόγια καλλιεργειών θέτουν τις πιο φτωχές χώρες σε μεγαλύτερο κίνδυνο από σπάνιες και ακριβές εισροές λιπασμάτων και ενέργειας, δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Μάξιμο Τορέρο σε podcast με τον διευθυντή του Τμήματος Οικονομίας Αγροδιατροφής του FAO, Ντέιβιντ Λαμπορντ.
Σύμφωνα με τον FAO, οι διαταραχές στις προμήθειες ενέργειας φέρνουν αύξηση του κόστους στην παραγωγή τροφίμων, ενώ η περιορισμένη πρόσβαση σε λιπάσματα μπορεί να μειώσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών. Αυτό, με τη σειρά του, ενδέχεται να αυξήσει τις τιμές στα τρόφιμα και να εντείνει τις πιέσεις στην επισιτιστική ασφάλεια, κυρίως στις πιο ευάλωτες χώρες.
«Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι να έχουμε χαμηλότερες αποδόσεις καλλιεργειών και υψηλότερες τιμές σε βασικά προϊόντα και σε πληθωρισμό τροφίμων για το επόμενο έτος», δήλωσε ο Τορέρο, σημειώνοντας ότι αυτό πιθανότατα να αναγκάσει τις χώρες να εφαρμόσουν πολιτικές για τη μείωση των εγχώριων τιμών στα τρόφιμα, προκαλώντας υψηλότερα επιτόκια και αυτό να έχει ως αποτέλεσμα να επιβραδύνει ενδεχομένως τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο χρόνος
Ακόμη ο Οργανισμός τονίζει πως ο χρόνος είναι κρίσιμος, καθώς οι αγρότες σε πολλές περιοχές θα πρέπει να λάβουν άμεσα αποφάσεις για τις καλλιέργειες της επόμενης περιόδου. Η αβεβαιότητα αναφορικά με τη διαθεσιμότητα και το κόστος των εισροών μπορεί να τους αναγκάσει να μειώσουν τις εκτάσεις καλλιέργειας ή να στραφούν σε λιγότερο απαιτητικές αλλά και λιγότερο αποδοτικές επιλογές.
Επιπλέον, υπάρχει ο κίνδυνος οι χώρες να υιοθετήσουν πολιτικές όπως περιορισμούς στις εξαγωγές, προκειμένου να προστατεύσουν τις εγχώριες αγορές τους. Τέτοια μέτρα, ωστόσο, θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο, μειώνοντας τη διαθεσιμότητα τροφίμων στις διεθνείς αγορές.
«Είμαστε σε μια κρίσιμη περίοδο εισροών. Δεν θέλουμε να καταστρέψουμε κάτι», δήλωσε ο Λαμπορντ. «Η διαφορά εξαρτάται από τις ενέργειες που θα κάνουμε».
Οι προληπτικές ενέργειες
Ο FAO ζητεί από τις κυβερνήσεις των χωρών να αποφύγουν τέτοιου είδους πολιτικές και να ενισχύσουν τη διεθνή συνεργασία, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των αγορών και η πρόσβαση σε βασικά αγαθά Ακόμη, τονίζει πως είναι αναγκαία η ανάγκη στήριξη των πιο ευάλωτων χωρών, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις μιας πιθανής κρίσης.
Εάν η αντιπαράθεση στα Στενά του Ορμούζ δεν λήξει γρήγορα, τότε θα πρέπει να εξεταστούν ποιες ενέργειες είναι αναγκαίο να γίνουν προληπτικά αλλά κυρίως να ζητηθεί από πολυμερείς οργανισμούς να παρέχουν χρηματοδότηση σε χώρες που κινδυνεύουν να χάσουν την πρόσβαση σε βασικές εισροές λιπασμάτων, δεδομένου ότι η φύτευσή τους έχει ξεκινήσει.
Όπως αναφέρει ο FAO, το 20% με 45% των εξαγωγών των βασικών αγροτικών προϊόντων διατροφής βασίζεται στη θαλάσσια διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Εάν οι αγρότες παράγουν με λιγότερες εισροές, τότε θα υπάρξουν χαμηλότερες αποδόσεις στις καλλιέργειες και αυτές θα μπορούν να επεκταθούν μέχρι και το 2027, με υψηλότερες τιμές τροφίμων. Οι περισσότεροι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη μικρά περιθώρια κέρδους και εάν χρεοκοπήσουν τότε, η παγκόσμια κατάσταση του εφοδιασμού τροφίμων θα είναι χειρότερη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όσο προβλέπεται.
Οι περιορισμοί στο εμπόριο και στις εξαγωγές πάγωσαν τις αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων κατά τις προηγούμενες κρίσεις, καθώς οι προσπάθειες για απομόνωση των εγχώριων αγορών από τις παγκόσμιες αγορές επιδείνωσαν τις παγκόσμιες συνθήκες.
Οι αγορές λιπασμάτων και ενέργειας είναι ανελαστικές, επομένως οι τιμές μπορούν να αυξηθούν πολύ περισσότερο από ό,τι υποδηλώνουν οι αλλαγές στον όγκο συναλλαγών. Οι αγορές ενδέχεται να αντιδράσουν πολύ γρήγορα εάν τα πλοία δεν διασχίσουν σύντομα το Στενό.
Σε αντίθεση με τις φυσικές καταστροφές ή τους κλιματικούς παράγοντες όπως το Ελ Νίνιο , ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ «είναι κάτι που οι κυβερνήσεις των χωρών που μπορούν να επιλύσουν και θα πρέπει να επιλύσουν», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τορέρο. Οι αγρότες έχουν ήδη μικρά περιθώρια κέρδους και εάν χρεοκοπήσουν, τότε η κατάσταση του εφοδιασμού τροφίμων θα είναι χειρότερη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
