Διάταγμα για την επιβολή επιπρόσθετων δασμών 10% στις εισαγωγές από όλες τις χώρες σε παγκόσμιο επίπεδο για διάστημα έως 5 μηνών, που θα ισχύσει από τη Τρίτη, 24 Φεβρουαρίου 2026 υπέγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Το ποσοστό αυτό θα προστεθεί στους ήδη υπάρχοντες δασμούς, συμπλήρωσε. Και επικαλέστηκε για πρώτη φορά το Άρθρο 122 του Νόμου 1974 για το εμπόριο ο οποίος του επιτρέπει να προχωρήσει στην επιβολή δασμών έως και 15% για διάστημα 150 ημερών.
Κατά αυτόν τρόπο θα αυξηθούν τα έσοδα από τους δασμούς, υπογράμμισε και ξεκαθάρισε πως δεν είναι σαφές εάν θα υπάρξουν αποζημιώσεις για τα χρήματα που πήρε το 2025 από τους δασμούς. «
«Αυτό θα έχει την εξής κατάληξη: θα βρισκόμαστε την επόμενη πενταετία στα δικαστήρια για το θέμα αυτό » σημείωσε.
Οι συνέπειες
Υπενθυμίζεται πως το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε χθες ότι ένα σημαντικό μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ήταν παράνομο, καταρρίπτοντας έναν βασικό πυλώνα του του προγράμματος για την οικονομία.
Μάλιστα το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) αναφέρει τις συνέπειες της εξέλιξης αυτής. Αναλυτικά:
Οι αποζημιώσεις
Ουσιαστικά η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ακυρώνει τους «ανταποδοτικούς» δασμούς που είχαν επιβληθεί σε σχεδόν όλα τα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η απόφαση δεν επηρεάζει τους δασμούς που επιβάλλονται μεταξύ άλλων στα αυτοκίνητα, στον χάλυβα, στο αλουμίνιο ή στα φαρμακευτικά προϊόντα.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της EY-Parthenon Γκρέγκορι Ντάκο, η άμεση συνέπεια της εξέλιξης αυτής είναι πως θα μειωθεί ο μέσος συντελεστής που εφαρμόζεται στα εισαγόμενα προϊόντα, καθώς αυτός αναμένεται να υποχωρήσει στα περίπου 9,5% από 16,8% που είναι σήμερα.
Μια άλλη συνέπεια είναι πως οι εταιρείες που κατέβαλαν τους εν λόγω δασμούς θα μπορούν να αξιώσουν αποζημίωση. Ορισμένες από αυτές είχαν ήδη ασκήσει έφεση. Μάλιστα οι οικονομολόγοι εκτιμούν πως τα έσοδα που θα προκύψουν από αυτούς τους ανταποδοτικούς δασμούς θα είναι από 130 δισ. δολάρια έως και 140 δισ. δολάρια το 2025, παρόλο που είναι δύσκολο να προσδιοριστεί το κόστος που θα έχει όλο αυτό.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο Τραμπ παρουσίασε στα μέσα Ιανουαρίου μια ζοφερή εικόνα όλου αυτού και μίλησε για αποζημιώσεις «εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων» σε περίπτωση δυσμενούς απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Χθες ο πρόεδρος των ΗΠΑ εκτίμησε πως αυτό θα το κρίνει η δικαιοσύνη. Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόι έχει ήδη ζητήσει να επιστραφεί το ποσό των 1.700 δολαρίων ανά νοικοκυριό, επικαλούμενος σχετικές εκτιμήσεις του Πανεπιστημίου Γέιλ. Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας τόνισε από την πλευρά του πως η κυβέρνηση θα πρέπει να αποζημιώσει τους καταναλωτές.
Οι διαπραγματεύσεις
Πέρα από τις άμεσες συνέπειες, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ενδέχεται να επηρεάσει την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης για τη σύναψη των συμφωνιών με τους εταίρους της για το εμπόριο.
Και διότι καθοριστικό ρόλο στην έναρξη των διαπραγματεύσεων για το θέμα αυτό, έπαιξε η βούληση αυτών για τη μείωση του ποσοστού των δασμών.
Όπως είπε πρόσφατα ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, μια δυσμενής απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα μπορούσε να στερήσει από την κυβέρνηση την «ευελιξία» στο να χρησιμοποιήσει τους δασμούς ως μοχλό διαπραγμάτευσης.
Ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε στο AFP πως οι χώρες που έχουν υπογράψει συμφωνίες υπόκεινται πλέον και στον πρόσθετο δασμό 10% που επέβαλε ο πρόεδρος Τραμπ.
Οι εναλλακτικές
Ο νόμος του 1974 για το εμπόριο έχει ένα μειονέκτημα. Αυτός δίνει τη δυνατότητα στον πρόεδρο των ΗΠΑ να επιβάλλει δασμούς για διάστημα έως 150 ημερών αλλά η κυβέρνηση θα πρέπει να έχει και την έγκριση από το Κογκρέσο για αυτό, εφόσον θελήσει να διατηρήσει το μέτρο.
Η πιο προφανής λύση για την κυβέρνηση θα ήταν να καταθέσει προς ψήφιση στο Κογκρέσο νομοσχέδιο που θα της έδινε τη δυνατότητα για επαναφορά των δασμών. Κάτι τέτοιο, όμως, θα μπορούσε να αποδειχθεί χρονοβόρο και δύσκολο να επιτευχθεί, κυρίως λόγω του ότι οι ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν και ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι εκφράζουν επιφυλάξεις αναφορικά με την εκτεταμένη χρήση δασμών από τον Τραμπ.
