Τις προσπάθειές τους στο να βρουν εναλλακτικές διαδρομές για τις εξαγωγές πετρελαίου επιταχύνουν πολλές πετρελαιοπαραγωγικές χώρες του Κόλπου, λόγω του πιεστικού προβλήματος που έχει ενσκήψει για την ναυσιπλοΐα του εμπορίου στο Στενό του Ορμούζ εν μέσω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Και μάλιστα πολλά σχέδια που αφορούν αγωγούς ανακοινώνονται ή επανέρχονται.
Η εικόνα στην περιφέρεια
Συνολικά 14,95 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα εξάγονταν μέσω του Στενού του Ορμούζ το 2025, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ).
Το Ιράν εξήγε περίπου 1,69 εκατ. βαρέλια την ημέρα και εκτιμάται πως θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί μακροπρόθεσμα το Στενό του Ορμούζ, καθώς έχει πάρει τον έλεγχο του θαλάσσιου περάσματος στρατηγικής σημασίας, όπως τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Άντριου Γουίλσον, διευθυντής της εταιρείας έρευνας για τη ναυτιλία BRS.
Η Τεχεράνη «θα παράγει πετρέλαιο τόσο, όσο μπορεί να εξάγει στην Κίνα. Δεν είναι πραγματικό πρόβλημα» γι’ αυτήν, προέβλεψε.
Από τα 13,26 εκατ. βαρέλια που απομένουν, έως και 11,5 εκατ. θα μπορούσαν να ανακατευθυνθούν, αν μεγεθυνθεί η δυναμικότητα αγωγών και εάν ολοκληρωθούν έργα σε εξέλιξη, σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις και ειδικούς του τομέα.
Η Σαουδική Αραβία
Προτού ξεσπάσει ο πόλεμος την 28η Φεβρουαρίου με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, η Σαουδική Αραβία μετέφερε σχεδόν 2 εκατ. βαρέλια την ημέρα μέσω του αγωγού ανατολής-δύσης που συνδέει την Αμπκάικ, κοντά στον Κόλπο, με το λιμάνι Γιάνμπου, στην Ερυθρά Θάλασσα, σύμφωνα με τον ΔΟΕ.
Ο κολοσσός του πετρελαίου Aramco ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2025 ότι αύξησε τη δυναμικότητα του αγωγού αυτού στα 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί σε 5 εκατ. η διαθέσιμη δυναμικότητα για τη μεταφορά αργού που προηγουμένως εξαγόταν μέσω του Στενού Ορμούζ.
Το Ριάντ σχεδιάζει να αυξήσει επιπλέον κατά έως και 2 εκατ. βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας για την Ενέργεια (IER), με έδρα τις ΗΠΑ και σημειώνει πως δεν είναι «σαφές» αν αυτό σημαίνει εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος αγωγού ή κατασκευή του παράλληλου αγωγού.
Το σχέδιο αυτό θα μπορούσε να έχει ολοκληρωθεί ως το 2030-2031, όπως εκτιμά ο κ. Γουίλσον.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Πριν από τον πόλεμο, τα ΗΑΕ εξήγαν κάπου 1,1 εκατ. βαρέλια την ημέρα μέσω του αγωγού που συνδέει τα κοιτάσματα στη Χαμπσάν, δυτικά, με το λιμάνι Φουτζάιρα, στον κόλπο του Ομάν, νότια του Στενού του Ορμούζ.
Η δυναμικότητα του πετρελαιαγωγού αυτού υπολογίζεται από τον ΔΟΕ πως ανέρχεται σε 1,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Αυτό αφήνει περιθώριο να δοθούν επιπλέον 700.000 βαρέλια την ημέρα.
Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν τον Μάιο ότι θα επιταχύνουν την κατασκευή δεύτερου αγωγού, που θα κινείται παράλληλα με τον υπάρχοντα, προτού αλλάξει πορεία προς τη βόρεια ακτή.
Με το σχέδιο αυτό, τα Εμιράτα θα μπορούσαν να αποφύγουν το Στενό του Ορμούζ αλλά και να διπλασιάσουν τη δυναμικότητα της μεταφοράς του αργού πετρελαίου προς εξαγωγή μέσω του λιμανιού στη Φουτζάιρα αν άρχιζε να λειτουργεί το 2027, σύμφωνα με τις αρχές στο Αμπού Ντάμπι.
Το Ιράκ
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε στα τέλη Ιουλίου τη σύναψη της συμφωνίας του Ιράκ και της Συρίας για για την νέα έναρξη λειτουργίας που συνδέει τις δυο χώρες και που ήταν κλειστός για δεκαετίες. Κατά αυτόν τρόπο η παραγωγή του πετρελαίου του Ιράκ α εξάγεται μέσω της Μεσογείου.
Οι ΗΠΑ ανέφεραν ότι θα ηγηθούν τις διεθνείς κοινοπραξίες και θα αναλάβουν την υλοποίηση των τεχνικών και χρηματοοικονομικών διαστάσεων του σχεδίου αυτού. Ο αγωγός θα έχει αρχική δυναμικότητα 2 εκατ. βαρελιών την ημέρα.
Ωστόσο δεν ανακοινώθηκε κάποιο χρονοδιάγραμμα και με το σχέδιο αυτό, μπορεί να υπάρξουν εμπόδια σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο και να καθυστερήσουν την υλοποίησή του, σημείωσε ο Άντριου Γουίλσον στο AFP.
Κουβέιτ και Μπαχρέιν
Δεν έχουν σήμερα αγωγούς ούτε το Κουβέιτ αλλά ούτε και το Μπαχρέιν για να αποφύγουν το Στενό του Ορμούζ.
Ωστόσο και οι δυο μοναρχίες άρχισαν πρόσφατα τις διαπραγματεύσεις με τη Σαουδική Αραβία για το ενδεχόμενο σύνδεσης με δικούς της αγωγούς, σύμφωνα με το IER.
