Όπως όλα δείχνουν, οι αγορές θα «χτυπηθούν» τελικά από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ειδικότερα, ο μήνας Μάρτιος «στοιχειώνει» τελικά το Χρηματιστήριο Αθηνών αλλά και γενικότερα τις αγορές. Αξίζει να σημειωθεί πως τα τελευταία χρόνια, οι «μαύροι κύκνοι» εμφανίζονται στις αγορές σχεδόν κάθε Μάρτιο. Δηλαδή:
- τον Μάρτιο του 2020 άρχισε η περίοδος της πανδημίας,
- τον Μάρτιο του 2022 ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία
- και τον Μάρτιο του 2023 πτώχευσε η SVB αλλά και κατέρρευσε η Credit Suisse Group.
Μετά την έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, μειώθηκαν οι αγορές μετοχών, ωστόσο οι αποδόσεις των ομολόγων αυξήθηκαν, λόγω του ότι οι επενδυτές ενσωματώνουν σ’ αυτές επιπρόσθετο ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου, επαναξιολογούν τους κινδύνους πληθωρισμού αλλά και της ανάπτυξης της οικονομίας.
Οι προβλέψεις
Η Goldman Sachs προβλέπει δύο σενάρια για τις τιμές του πετρελαίου. Αναλυτικά, αυτά είναι τα εξής:
- Το «δυσμενές σενάριο»: Αυτό προβλέπει οι ροές ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ να διαταραχθούν για διάστημα 30 ημερών, κάτι που θα ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου στα υψηλά επίπεδα των 130 δολαρίων το βαρέλι.
- Το «πολύ δυσμενές» σενάριο είναι οι ροές ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ να διαταρχθούν για 60 ημέρες, κάτι που θα οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου στα 150 δολάρια το βαρέλι.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν αναμένεται να λήξει σύντομα και όσο συνεχίζεται «καίει» το βασικό σενάριο για βραχεία σύγκρουση, εντείνοντας την αβεβαιότητα στις αγορές.
Από την πλευρά της η Deutsche Bank εκτιμά πως είναι πιθανό να επαναληφθεί το ιστορικό sell-off σε μετοχές και σε ομόλογα που υπήρξε το 2022 και κατά την έξαρση της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης.
Ωστόσο σύμφωνα με την τράπεζα, οι αγορές δεν προεξοφλούν ακόμη πως θα γίνει αυτό, καθώς την περίοδο εκείνη η τιμή του brent ήταν πάνω από τα επίπεδα των 100 δολαρίων το βαρέλι για διάστημα περίπου 5 μηνών.
Επίσης, σε αντίθεση με τις κρίσεις που υπήρξαν στα πετρελαϊκά τόσο το 2022 όσο και κατά τη δεκαετία του 1970, ο πληθωρισμός κινείται γενικά κοντά στον στόχο που έχει τεθεί.
Προς το παρόν, τουλάχιστον δεν έχουμε φτάσει ακόμη στο να γίνουν σημαντικές κινήσεις του risk-off σε ιστορικά επίπεδα όσον αφορά το κομμάτι του πετρελαίου, όπως συνέβη σε προηγούμενες κρίσεις στο παρελθόν.
Δεν έχουμε δει όμως ακόμη, στο να στρέφονται “επιθετικά “ως προς αυτό οι κεντρικές τράπεζες. Δηλαδή δεν έχουμε δει ακόμη εμφανή σημάδια επιδείνωσης των δεδομένων σε οικονομικά μεγέθη λόγω του ότι είναι πολύ νωρίς.
Από την πλευρά της, η Morgan Stanley εκτιμά πως οι επενδυτές θα πρέπει να ετοιμάζουν «τις λίστες για τα… ψώνια τους», εν αναμονή της επανέναρξης της bull market εντός του έτους.
Εκτιμά πως μέσα σε 6μήνες τα πράγματα μπορεί να έχουν ηρεμήσει, ύστερα από αυτήν την αρχική εκτόξευση, όπως ακριβώς συνέβη και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Είναι σημαντικό πως οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν σημαντικά λόγω ενός υλικοτεχνικού αδιεξόδου που υπήρξε στα Στενά του Ορμούζ και όχι εξαιτίας έλλειψης εφοδιασμού, τονίζει. Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, οι μετοχές συνήθως αγγίζουν τα χαμηλά τους λίγες μέρες μετά την κορύφωση των τιμών του πετρελαίου.
Η BlackRock εστιάζει στον κίνδυνο ενός στασιμοπληθωριστικού σοκ, αλλά αυτό δεν είναι δεδομένο πως θα συμβεί, όπως εκτιμά η αγορά. Πολλές φορές, «οι αγορές αναρριχώνται στο τείχος της ανασφάλειας» (stock market climbs a wall of worry), μια κλασική χρηματιστηριακή ρήση, η οποία έχει επιβεβαιωθεί αρκετές φορές στο παρελθόν και ίσως επιβεβαιωθεί και αυτή την περίοδο.
Η χρηματιστηριακή ιστορία δείχνει ότι οι αγορές τείνουν να προεξοφλούν την αβεβαιότητα πριν από το γεγονός και να ανακάμπτουν πριν τελειώσουν οι συγκρούσεις.
Κάτι τέτοιο επισημαίνει και η Goldman Sachs: Τα τελευταία χρόνιατα περισσότερα γεωπολιτικά σοκ δεν είχαν μακροχρόνιο αντίκτυπο στα χρηματιστήρια. Η διόρθωση θα είναι μια αγοραστική ευκαιρία με σχετικά χαμηλό κίνδυνο.
Ανθεκτική η ελληνική οικονομία
Μάλιστα οι διεθνείς οίκοι μέσω των εκθέσεων τους εκτιμούν πως, μέσα σε αυτό το κλίμα η ελληνική οικονομία είναι ανθεκτική παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις.
Ο διεθνείς οίκος αξιολόγησης Fitch αναφέρει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναμένεται να διαρκέσει λιγότερο από 1 μήνα και η ελληνική οικονομία εμφανίζει ισχυρότερες άμυνες σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης. Οι ελληνικές τράπεζες αναμένεται να αντέξουν τυχόν βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις λόγω ισχυρών ισολογισμών τους.
Η Fitch «βλέπει» ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο 2,1% για το 2026-2027.
Η Moody’s προβλέπει πως θα είναι σταθερές οι προοπτικές για τις ελληνικές τράπεζες παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις, καθώς οι ευνοϊκές συνθήκες στην οικονομία και η ισχυρή πιστωτική επέκταση αναμένεται να στηρίξουν τα βασικά χρηματοοικονομικά μεγέθη κατά την περίοδο 2026-2027.
Παράλληλα, ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά πως η πιστωτική επιδείνωση των ελληνικών τραπεζών θα αποφευχθεί εν μέσω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η ελληνική οικονομία είναι ανθεκτική και θωρακισμένη σε μια ενεργειακή κρίση, σημειώνει η Goldman Sachs. Η δυναμική ανάπτυξη στην Ελλάδα παραμένει ισχυρή και η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022, υποδηλώνει ότι η οικονομία της χώρας μας είναι σχετικά λιγότερο εκτεθειμένη σε κρίσεις τιμών ηλεκτρικής ενέργειας από ό,τι οι περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης, τονίζει.
Επιπλέον επισημαίνεται πως η Ελλάδα διαθέτει δημοσιονομικό χώρο για λάβει η κυβέρνηση της χώρας μέτρα στήριξης που θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν ένα μέρος των οικονομικών επιπτώσεων από τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή αλλά και να τα χρηματοδοτήσει