Εκπρόθεσμες φορολογικές δηλώσεις: Ποιες αλλαγές έρχονται στα πρόστιμα

Στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟ) που βρίσκεται προς ψήφιση στη Βουλή ενσωματώθηκε διάταξη που φέρνει νέο ευνοϊκότερο καθεστώς στα φορολογικά πρόστιμα με «κούρεμα έως και 80%.

Ουσιαστικά, από τις 19 Απριλίου 2024 αλλάζει ριζικά και μάλιστα αναδρομικά ο «χάρτης» των φορο-προστίμων για ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις που    προχωρούν στην υποβολή της εκπρόθεσμης μηδενικής ή πιστωικής δήλωσης ΦΠΑ . Και:

• ακυρώνονται ή τροποποιούνται πράξεις επιβολής προστίμων που έχουν εκδοθεί για παραβάσεις που τελούνται από τότε και μετά.
• διαγράφονται πρόστιμα, κατά το μέρος που δεν οφείλονται, ή εάν έχουν εισπραχθεί, τότε συμψηφίζονται με οφειλές και εάν  δεν υπάρχουν οφειλές, τότε  επιστρέφονται.
• δεν επιβάλλονται πρόστιμα σε εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων εάν το ποσό του φόρου δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ
• και σβήνονται πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου.

Η διάταξη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το περιεχόμενο της διάταξης για τα πρόστιμα. Ειδικότερα:

Εάν δεν υποβληθεί η δήλωση ή υποβληθεί εκπρόθεσμα, τότε το πρόστιμο των 100 ευρώ για κάθε παράβαση επιβάλλεται στις παρακάτω περιπτώσεις.Αναλυτικά: Όταν οι φορολογούμενοι δεν υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα τη φορολογική τους δήλωση και δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα από την οποία δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου ή δεν ανταποκρίνεται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων.

Παράβαση συνιστούν κυρίως:

α) Η μη υποβολή ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογικής δήλωσης, συμπεριλαμβανομένων των δηλώσεων που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου, από την οποία δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου, και των δηλώσεων παρακράτησης φόρου,

β) Η παράλειψη υποβολής ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης φόρου εισοδήματος,

γ) Η παράλειψη υποβολής ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) του άρθρου 38 του Κώδικα Φ.Π.Α. (το εν λόγω άρθρο καθορίζει τις υποχρεώσεις υποβολής της δήλωσης ΦΠΑ, επιβάλλοντας τον προσδιορισμό του φόρου και την καταβολή του, είτε μέσω περιοδικών δηλώσεων είτε μέσω ειδικών περιπτώσεων. Περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για το χρόνο υποβολής, την εκπρόθεσμη δήλωση, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για αγρότες και νομικά πρόσωπα).

δ) Η παράλειψη υποβολής ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9). Σε περίπτωση υποβολής δηλώσεων στοιχείων ακινήτων για περισσότερα του ενός έτη, επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο, εφόσον στις δηλώσεις αυτές επαναλαμβάνονται οι ίδιες μεταβολές. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο στις δηλώσεις ΕΝΦΙΑ (πράξεις προσδιορισμού φόρου) οι οποίες συντίθενται μηχανογραφικά από τη Φορολογική Διοίκηση.

– Σε φορολογούμενους που τηρούν απλογραφικό ή διπλογραφικό λογιστικό σύστημα και παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση ΦΠΑ, από την οποία δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή (μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ). Η διάταξη εφαρμόζεται αναδρομικά για παραβάσεις από 19 Απριλίου 2024 και μετά και καλύπτει τις δηλώσεις ΦΠΑ (πιστωτικές ή μηδενικές) για τις οποίες επιβάλλονταν πρόστιμο 250 ή 500 ευρώ.

–Πρόστιμο 250 ευρώ για απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για διπλογραφικά βιβλία ανά παράβαση, επιβάλλεται σε φορολογούμενους που:

–Δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση ή δήλωση παρακρατούμενου φόρου, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., από την οποία προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων.

Σε ποιες περιπτώσεις δεν επιβάλλονται πρόστιμα

Δεν επιβάλλονται πρόστιμα ύψους 100 ευρώ  250 ευρώ ή 500 ευρώ στις παρακάτω περιπτώσεις υποβολής εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων. Αναλυτικά όταν πρόκειται για:

• ΦΠΑ ή δήλωση παρακρατούμενου φόρου, με την προϋπόθεση ότι η υποβολή της σχετικής αρχικής δήλωσης έχει γίνει εμπρόθεσμα,
• φορολογία εισοδήματος φυσικού προσώπου ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, από την οποία το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, σε σχέση με την αρχική δήλωση είναι έως 100 ευρώ,
• εκπρόθεσμη αρχική δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυσικού προσώπου ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, από την οποία το ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ,
• εκπρόθεσμη αρχική δήλωση παρακρατούμενου φόρου, πλην του φόρου κερδών από τυχερά παίγνια, από την οποία το ποσό που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ,
• εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση παρακρατούμενου φόρου, πλην του φόρου κερδών από τυχερά παίγνια, όταν και η αρχική δήλωση είχε υποβληθεί εκπρόθεσμα, και το επιπλέον ποσό που προκύπτει προς καταβολή σε σχέση με την αρχική δήλωση είναι έως 100 ευρώ,
• εκπρόθεσμη αρχική δήλωση έμμεσου φόρου, πλην Φ.Π.Α. και Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτων (Φ.Μ.Α.), τέλους, εισφοράς και ειδικών φορολογιών, από την οποία το ποσό που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ
• πολλαπλών εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων έμμεσου φόρου (πλην Φ.Π.Α. και Φ.Μ.Α.), τέλους, εισφοράς και ειδικών φορολογιών, εφόσον το άθροισμα των ποσών που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί πως, δεν επιβάλλονται πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής των δηλώσεων σε ανηλίκους:

•  όταν η υποβολή αυτών για λογαριασμό τους και αφορούν ή συνδέονται με αυτόυς,
• και όταν υποβάλλονται από ενήλικο φυσικό πρόσωπο για φορολογικές ή δηλωτικές υποχρεώσεις που ανάγονται σε φορολογικό έτος κατά το οποίο ήταν ανήλικο, είτε καθ’ όλη τη διάρκειά του είτε για μέρος αυτού.

Η απαλλαγή αυτή καταλαμβάνει και την εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του γονέα, κατά το μέρος που αφορά εισόδημα ανηλίκου τέκνου που συμπεριλαμβάνεται στα εισοδήματά του.