Η αναμόρφωση του επιδόματος παιδιού βρίσκεται στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών για τη ΔΕΘ, με το οικονομικό επιτελείο και το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας να αξιολογούν τα σενάρια που προκύπτουν από τη μελέτη του ΟΟΣΑ για τις πολιτικές στήριξης της οικογένειας.
Της ΑΡΓΥΡΩΣ Κ. ΜΑΥΡΟΥΛΗ – ΠΗΓΗ: Realnews
Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, το επικρατέστερο σχέδιο προβλέπει αύξηση των ποσών του επιδόματος Α21 κατά 30%, χωρίς μεταβολές στα εισοδηματικά κριτήρια. Με άλλα λόγια, το υφιστάμενο σύστημα παραμένει αμετάβλητο και αυξάνεται μόνο το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης που λαμβάνουν οι οικογένειες. Εφόσον προχωρήσει, η ετήσια δαπάνη για το επίδομα Α21 θα αυξηθεί κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ, φτάνοντας συνολικά τα 900 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς βρίσκεται στο επίκεντρο των κυβερνητικών συζητήσεων για τη διαμόρφωση ενός νέου πλέγματος πολιτικών υπέρ της οικογένειας, σε μια περίοδο κατά την οποία το δημογραφικό εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις της χώρας. Οι ανακοινώσεις, εφόσον προχωρήσει η παρέμβαση, αναμένονται στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο.
Επιπλέον δαπάνη
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΟΟΣΑ, η εφαρμογή της αύξησης κατά 30% συνεπάγεται ετήσια επιβάρυνση του κρατικού Προϋπολογισμού ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ. Ετσι, η συνολική δημόσια δαπάνη για το επίδομα παιδιού θα αυξηθεί από περίπου 700 εκατ. ευρώ που διατίθενται σήμερα σε περίπου 900 εκατ. ευρώ ετησίως.
Ωστόσο, το καθαρό δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται ότι θα είναι χαμηλότερο, καθώς η αύξηση του επιδόματος επηρεάζει και άλλες κοινωνικές παροχές. Ειδικότερα, σε ορισμένες περιπτώσεις δικαιούχων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, η μεγαλύτερη ενίσχυση από το επίδομα παιδιού αυξάνει το δηλωθέν εισόδημα, οδηγώντας σε περιορισμό ή ακόμη και απώλεια μέρους της συγκεκριμένης παροχής. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι λόγω αυτής της αλληλεπίδρασης το καθαρό κόστος για το Δημόσιο θα είναι περίπου 5% χαμηλότερο από το αρχικά υπολογιζόμενο ακαθάριστο κόστος.
Στοχευμένη παρέμβαση
Η μελέτη του ΟΟΣΑ αξιολογεί διαφορετικά σενάρια ενίσχυσης των οικογενειών με παιδιά και καταλήγει ότι η αύξηση του επιδόματος τέκνων αποτελεί την πλέον αποτελεσματική λύση όταν στόχος είναι η μείωση της φτώχειας. Ο λόγος είναι ότι το συγκεκριμένο μέτρο κατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των πόρων προς τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα, τα οποία έχουν και τις μεγαλύτερες ανάγκες. Σύμφωνα με την ανάλυση, οι οικογένειες που ανήκουν στο χαμηλότερο εισοδηματικό δεκατημόριο εμφανίζουν τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στο διαθέσιμο εισόδημά τους. Αντίθετα, όσο αυξάνεται το εισόδημα των νοικοκυριών, τόσο περιορίζεται το όφελος από την παρέμβαση. Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, ενισχύει τον αναδιανεμητικό χαρακτήρα του κοινωνικού επιδόματος, καθώς διοχετεύει περισσότερους πόρους στις οικογένειες που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες.
Μείωση της παιδικής φτώχειας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ για τις κοινωνικές επιπτώσεις της μεταρρύθμισης. Σύμφωνα με τη μελέτη:
Το συνολικό ποσοστό φτώχειας εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά περίπου 0,45%.
Η παιδική φτώχεια μπορεί να περιοριστεί κατά περίπου 1,42%.
Παράλληλα καταγράφεται αισθητή βελτίωση και στους δείκτες εισοδηματικής ανισότητας.Οι εκτιμήσεις αυτές εξηγούν γιατί ο ΟΟΣΑ θεωρεί την αύξηση του επιδόματος πιο αποτελεσματική από άλλες παρεμβάσεις, όπως η περαιτέρω αύξηση των φορολογικών ελαφρύνσεων για οικογένειες με παιδιά, οι οποίες ευνοούν περισσότερο τα μεσαία και τα υψηλότερα εισοδήματα.
Δεν αλλάζουν τα εισοδηματικά κριτήρια
Ενα από τα βασικά χαρακτηριστικά του σχεδίου είναι ότι δεν προβλέπεται καμία αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του επιδόματος. Οι δικαιούχοι θα εξακολουθήσουν να καθορίζονται με βάση:
Το ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα.
Τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων.
Τα ισχύοντα εισοδηματικά όρια.
Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται αλλαγές στη βάση των δικαιούχων και περιορίζεται η διοικητική επιβάρυνση για τον ΟΠΕΚΑ και τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Το εναλλακτικό σενάριο
Η έκθεση εξετάζει και μια δεύτερη επιλογή, η οποία αφορά την αλλαγή της κλίμακας ισοδυναμίας που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος. Μια τέτοια μεταρρύθμιση θα οδηγούσε σε διεύρυνση του αριθμού των δικαιούχων, καθώς περισσότερες οικογένειες θα εντάσσονταν στο σύστημα επιδομάτων. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η λύση αυτή εμφανίζει δύο σημαντικά μειονεκτήματα:
Αυξάνει σημαντικά το δημοσιονομικό κόστος.
Περιορίζει τη στόχευση προς τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Για αυτόν τον λόγο ο Οργανισμός θεωρεί ότι η απλή αύξηση των ποσών του επιδόματος είναι σαφώς αποτελεσματικότερη τόσο κοινωνικά όσο και δημοσιονομικά.
Πόσο αυξάνεται
Με βάση το σενάριο αύξησης κατά 30%, τα ποσά του επιδόματος παιδιού διαμορφώνονται ενδεικτικά ως εξής:
Για οικογένειες με ένα παιδί, σήμερα το επίδομα είναι 70 ευρώ και στόχος είναι να αυξηθεί στα 91 ευρώ, με το ετήσιο όφελος να φτάνει στα 252 ευρώ. Αντίστοιχα για οικογένειες με δύο παιδιά να αυξηθεί από τα 140 ευρώ στα 182 ευρώ, με ετήσιο όφελος 504 ευρώ, και για οικογένειες με τρία παιδιά από τα 280 ευρώ στα 364, ευρώ με ετήσιο όφελος 1.008 ευρώ. Αντίστοιχη αύξηση προβλέπεται και για τις οικογένειες που λαμβάνουν μειωμένο επίδομα λόγω υψηλότερου εισοδήματος. Ετσι, επίδομα 42 ευρώ αυξάνεται σε 54,60 ευρώ, ενώ επίδομα 28 ευρώ διαμορφώνεται σε 36,40 ευρώ μηνιαίως.
στο 
