Έχει αρχίσει ήδη η αντίστροφη μέτρηση για τον νέο 7ετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης(ΕΕ) για την περίοδο 2028-2034 και οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ για το ύψος του παραμένουν σημαντικές.
Μάλιστα, στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβυλίου μηνός Ιουνίου έγινε ανταλλαγή απόψεων για μία συμβιβαστική πρόταση της απερχόμενης Κυπριακής Προεδρίας και ζητήθηκε από την Ιρλανδία –που ανέλαβε την Προεδρία από την 1η Ιουλίου- να συνεχίσει την προσπάθεια για την επίτευξη μιας συμφωνίας πριν τη λήξη του τρέχοντος έτους, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι αναγκαίες νομοθετικές διαδικασίες το 2027 και να αρχίσουν οι χρηματοδοτήσεις από τον Ιανουάριο του 2028.
Η διαπραγμάτευση γίνεται στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, σύμφωνα με την πρόταση που κατέθεσε από πέρυσι τον Ιούλιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο στόχος είναι τον Σεπτέμβρη να αυξηθούν οι δαπάνες σε σχεδόν 2 τρισ. ευρώ από σχεδόν 1,2 – 1,3 τρισ. ευρώ που ήταν κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο (2021-2027).
Η Κυπριακή Προεδρία
Σύμφωνα με το Euronews, η Κυπριακή Προεδρία φέρεται να πρότεινε τη μείωση των δαπανών του προϋπολογισμού κατά 32,8 δισ. ευρώ ή περίπου 2% σε σχέση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πουπροκάλεσε την αντίδραση χωρών του Βορρά – Γερμανίας, Ολλανδίας, Αυστρίας, Φινλανδίας, Δανίας και Σουηδίας και που ζητούν να μειωθεί σημαντικά ο προτεινόμενος προϋπολογισμός. Μάλιστα η Γερμανία – που είναι η χώρα που έχει τη μεγαλύτερη καθαρή εισφορά στον κοινό προϋπολογισμό της ΕΕ- επιθυμεί να υπάρξει μια σημαντική περικοπή της τάξεως των 400 δισ. ευρώ, όπως μεταδίδει το Reuters.
Σε έγγραφό της κυβέρνησης αναφέρεται ότι, το σχέδιο της Κομισιόν θα αύξανε την ετήσια εισφορά της στον προϋπολογισμό της Ευρώπης σε περισσότερα από 50 δισ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, σημειώνεται ότι και ύστερα από την περικοπή των 400 δισ. ευρώ ο προϋπολογισμός θα ήταν υψηλότερος κατά 27% σε σχέση με τον σημερινό, προστίθεται στο σχετικό έγγραφο.
Πάντως, την πρόταση που παρουσιάζει η Κομισιόν για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034 σε πραγματικούς όρους ( δηλαδή εάν αφαιρεθεί ο πληθωρισμός) δεν είναι τόσο μεγαλύτερος από της περιόδου 2021-2027.
Οι δαπάνες για την επόμενη προγραμματική περίοδο- σε σταθερές τιμές του 2025- είναι της τάξης των 1,7 τρισ. ευρώ, ενώ σε αυτές συμπεριλαμβάνονται και 134 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή χρεολυσίων από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης (Next Generation EU), άρα δεν αφορούν στη χρηματοδότηση νέων δαπανών.
Είναι προφανές ότι, η πρόταση της Κυπριακής Προεδρίας δεν ικανοποίησε τις «φειδωλές χώρες» του Βορρά, που πιέζουν για περαιτέρω περικοπές, ωστόσο η τελική μάχη αναμένεται να δοθεί στη συνεδρίαση Δεκεμβρίου της Συνόδου Κορυφής.
Η δήλωση του Πολωνού Επιτρόπου για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ
Πάντως, ο Πολωνός Επίτροπος για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ, Πιοτρ Σεραφίν, προειδοποίησε τις χώρες του Βορρά πως ένας «φειδωλός προϋπολογισμός δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι μοντέρνος», καθώς υπάρχει ο κίνδυνος πρώτα να περικοπούν οι δαπάνες σε νέες και επιτακτικές προτεραιότητες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται η άμυνα και η ασφάλεια για την ενέργεια.
Ακόμη επεσήμανε πως, σε τελική ανάλυση, ένας ψαλιδισμένος προϋπολογισμός δεν θα κοστίσει λιγότερο στους Ευρωπαίους φορολογούμενους, καθώς μία σειρά δαπανών του θα πρέπει ούτως ή άλλως να γίνουν σε εθνικό επίπεδο χωρών αλλά με χαμηλότερη αποτελεσματικότητα. Η αύξηση του προϋπολογισμού στην πρόταση της Κομισιόν προκύπτει κυρίως από νέες δαπάνες που αφορούν τομείς που η Ευρώπη αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις. Ενδεικτικά κάποιες από αυτές είναι η ενίσχυση της άμυνας και της ανταγωνιστικότητάς της σε μία περίοδο που υφίσταται μεγάλες πιέσεις στο εμπόριο τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από την Κίνα.
Η πρόταση της Κομισιόν
Η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει:
- δαπάνες ύψους περίπου 500 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.
- δαπάνες ύψους 131 δισ. ευρώ για την ασφάλεια της (άμυνα και δραστηριότητα για το διάστημα). Το ποσό είναι πενταπλάσιο σε σχέση με την τρέχουσα προγραμματική περίοδο, ενώ 175 δισ. ευρώ προβλέπονται για τη χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων μέσω του Horizon Europe και 67,4 δισ. ευρώ για την πράσινη μετάβαση και τη στροφή της βιομηχανίας σε καθαρή ενέργεια, δηλαδή ΑΠΕ.
Για τη στήριξη των αγροτικών εισοδημάτων μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) προβλέπονται να δοθούν 300 δισ. ευρώ και για τις πολιτικές συνοχής – μέσω κυρίως των αναπτυξιακών ταμείων (ΕΣΠΑ) και του Κοινωνικού Ταμείου επιπλέον 450 δισ. ευρώ.
Ένα καινοτόμο στοιχείο που περιλαμβάνει η νέα πρόταση της Κομισιόν είναι η ενοποίηση όλων των δαπανών για τη συνοχή, τον αγροτικό τομέα και τη μετανάστευση σε ένα «Σχέδιο Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης» (National and Regional Partnership Plan) για κάθε χώρα, σε μία αντιστοιχία με το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης, που θα συνδέει τις επενδύσεις με μεταρρυθμίσεις.
Σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, η Ελλάδα δικαιούται να λάβει συνολικά 49,2 δισ. ευρώ για την 7ετία 2028-2034 για αυτό το ευρύτερο Σχέδιο της Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης.
Ο προϋπολογισμός της Κομισιόν προβλέπει και 182 δισ. ευρώ για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ, δηλαδή για αναπτυξιακή βοήθεια σε τρίτες χώρες, ανθρωπιστική βοήθεια και τη διεύρυνσή της, ενώ σε 104 δισ. ευρώ ανέρχονται οι δαπάνες για τη διοικητική λειτουργία της ΕΕ.
στο 
