Η αξιοποίηση των δεδομένων υγείας με ασφάλεια, η ποιότητα των δεδομένων ως προϋπόθεση για την τεχνητή νοημοσύνη και η ανάγκη θεσμικού πλαισίου για τη δευτερογενή τους χρήση βρέθηκαν στο επίκεντρο της ενότητας «Health Data – Το νέο “καύσιμο” της Υγείας. Δεδομένα Υγείας: Η νέα υποδομή της Ιατρικής», με την οποία ολοκληρώθηκε το έκτο συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026».
Στη συζήτηση, που συντόνισε η δημοσιογράφος Βάσω Αγγελέτου, συμμετείχαν η διευθύνουσα σύμβουλος της ΗΔΙΚΑ, Νίκη Τσούμα, η διοικήτρια της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, Αλεξάνδρα Ρογκάκου, και ο ακαδημαϊκός Γεώργιος Π. Χρούσος.
Του Θάνου Μωριάτη
Τις δυνατότητες αλλά και τα όρια της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική ανέλυσε ο ακαδημαϊκός Γεώργιος Π. Χρούσος, στην εισήγησή του. Ο κ. Χρούσος είναι ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας, επικεφαλής της έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής στο ΕΚΠΑ και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Pasteur.
Ο κ. Χρούσος περιέγραψε την τεχνητή νοημοσύνη ως «έναν πολύ περιορισμένο εγκέφαλο», που όμως υπερέχει του ανθρώπινου στην ταχύτητα και στον όγκο των υπολογισμών και των συσχετίσεων. Όπως είπε, από τη δική του χρήση διαπίστωσε ότι και η τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζει «παραισθήσεις»: της ζήτησε κάποτε κάτι που δεν γνώριζε, και εκείνη του έδωσε μια άψογη ιατρική βιβλιογραφική αναφορά, «η οποία ήταν τελείως φανταστική». «Εκεί είναι και η ευθύνη του ανθρώπου, να ελέγχει», τόνισε, αναφερόμενος στο «bot sitting», δηλαδή στους ανθρώπους που ελέγχουν πλέον όσα παράγουν οι μηχανές.
Εκτίμησε ότι με τα χρόνια τα συστήματα θα γίνονται όλο και καλύτερα, όμως «δεν πρέπει ποτέ να την αφήσουμε να παίρνει αποφάσεις». Όπως εξήγησε, ο άνθρωπος, εκτός από λογική, έχει ηθική, συναίσθημα και συνείδηση, κάτι που οι μηχανές δεν μπορούν να έχουν. Στην ιατρική, όπου «δεν σηκώνει λάθη», ο γιατρός που υπογράφει θα έχει πάντα την ευθύνη.
Ο κ. Χρούσος πρότεινε τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται σε νοσοκομεία και ιατρικές σχολές να περνούν πιστοποίηση, όπως τα φάρμακα και τα ιατρικά μηχανήματα. Σημαντικό είναι επίσης, όπως είπε, από πού αντλούν την πληροφορία: οι δημοσιευμένες επιστημονικές εργασίες, π.χ. στο PubMed, έχουν περάσει από κρίση ειδικών και είναι πιο αξιόπιστες από οποιαδήποτε άλλη πηγή.
Δήλωσε αισιόδοξος, σημειώνοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει κάνει τη δουλειά του ευκολότερη. Έθεσε όμως μια προϋπόθεση: τα παιδιά να μεγαλώνουν με κριτική σκέψη, καθώς οι οθόνες και η αϋπνία επηρεάζουν τη μάθηση. «Εάν τα κάνουμε τα πράγματα σωστά στα σχολεία μας, στα σπίτια μας, στο τέλος η τεχνητή νοημοσύνη θα μας βοηθήσει και θα επιταχύνει τον πολιτισμό μας», κατέληξε.
Η κα Τσούμα ήταν κατηγορηματική: ένας δημόσιος οργανισμός πληροφορικής δεν χρησιμοποιεί ανοιχτά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης όπως το ChatGPT, γιατί οι πηγές τους δεν είναι ελεγμένες. «Χρησιμοποιούμε το ChatGPT για να πούμε τι καιρό έχει, αλλά προφανώς δεν το χρησιμοποιούμε για να πούμε τι δοσολογία θα δώσω σε ασθενή», σημείωσε. Όπως εξήγησε, η υπεύθυνη εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στη δημόσια υγεία ξεκινά από ποιοτικά και ομοιογενή δεδομένα, με ενιαία κωδικοποίηση από όλους τους γιατρούς. Ως παράδειγμα ανέφερε ότι, αν ένας γιατρός γράφει «γρίπη», ένας άλλος «γριπούλα» και ένας τρίτος «ίωση», κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να καταλάβει ότι πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Τόνισε ότι τα δημόσια συστήματα λειτουργούν σε κλειστό δίκτυο και ότι κάθε πρόσβαση καταγράφεται «με ακρίβεια δευτερολέπτου». Σημείωσε επίσης ότι σήμερα η νομοθεσία δεν επιτρέπει τη δημοσίευση ούτε καν ανωνυμοποιημένων στατιστικών. Η δευτερογενής χρήση, εξήγησε, θα προβλέπει αυστηρούς κανόνες ανωνυμοποίησης και ξεχωριστή βάση δεδομένων.
Η κα Ρογκάκου ανέφερε ότι η ψηφιοποίηση και η διαλειτουργικότητα έχουν κάνει τους ελέγχους της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας πιο αξιόπιστους και γρήγορους, καθώς πολλοί γίνονται πλέον εξ αποστάσεως. Ανακοίνωσε ότι από το νέο έτος η Αρχή θα εφαρμόσει νέο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα. Το σύστημα θα διαλειτουργεί απευθείας με την ΑΑΔΕ, την ΕΡΓΑΝΗ, την ΗΔΙΚΑ, το Κτηματολόγιο και άλλα μητρώα, αλλά, όπως διευκρίνισε, η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα χρησιμοποιείται για την ελεγκτική κρίση. Σημείωσε επίσης ότι ο ηλεκτρονικός φάκελος δίνει πλέον και στους πολίτες τη δυνατότητα ελέγχου, καθώς ενημερώνονται στο κινητό τους για κάθε συνταγογράφηση. Όπως είπε, η Αρχή έχει δεχθεί πολλές καταγγελίες πολιτών, που αποδείχθηκαν βάσιμες, για χρήση του ΑΜΚΑ τους χωρίς τη θέλησή τους.
Ο κ. Χρούσος συμφώνησε ότι η ποιότητα των δεδομένων είναι καθοριστική: «Άμα βάλεις σκουπίδια μέσα, σκουπίδια θα βγάλεις». Ως πρώτη προτεραιότητα έθεσε την προστασία των προσωπικών δεδομένων και ως δεύτερη την αποφυγή λανθασμένων πληροφοριών. Πρόσθεσε ότι τα μεγάλα δεδομένα θα επιτρέψουν την πρόβλεψη του κινδύνου για διάφορες νόσους με βάση τα στοιχεία κάθε ασθενούς. «Αυτά τα δεδομένα που έχετε στο Υπουργείο είναι χρυσά», σημείωσε.
Κλείνοντας τη συζήτηση, η κα Αγγελέτου συνόψισε ότι για τα δεδομένα υγείας χρειάζεται ασφάλεια, αλλά όχι φοβικότητα.
Το συνέδριο «Υγεία πάνω απ’ όλα 2026», με κεντρικό θέμα «Υγεία 2030 – Σχεδιάζοντας το Σύστημα Υγείας του Αύριο», διοργάνωσαν η Next is Now και η DOME Consulting. Τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας. Οι εργασίες μεταδόθηκαν διαδικτυακά από το ygeiasummit.gr και τα enikos.gr, real.gr, oloygeia.gr και enikonomia.gr, ενώ εκτενή αποσπάσματα μεταδίδει ο Real FM 97,8.
Χρυσοί χορηγοί: ELPEN, DEMO
Ασημένιοι χορηγοί: Eurolife FFH, NeuroOncology, ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ, Integris, Εθνική Ασφαλιστική, Affidea, CORONIS Research, Bennett, Όμιλος ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ
Χορηγοί: Εθνική Τράπεζα, Όμιλος Ιατρικού Αθηνών, ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ, ΒΙΑΝΕΞ, Hellenic Healthcare Group (HHG), Diaverum, ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, Siemens Healthineers, EIZO, UNI-PHARMA, RAFARM, Ελληνικό Κέντρο Νευροχειρουργικής Έρευνας «Καθηγητής Πέτρος Κόκκαλης»
Χορηγοί επικοινωνίας: oloygeia.gr, enikos, enikonomia.gr, real fm 97,8, realnews, real.gr
στο 
