Δημοσιεύθηκε η έκθεση του ΔΝΤ με τίτλο «Πώς η φορολογική διοίκηση στήριξε την οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας». Η εμπειρία της Ελλάδας δίνει ένα ιδιαίτερα πολύτιμο δίδαγμα το οποίο μπορεί να εφαρμοστεί ευρύτερα σε χώρες, σημειώνεται στην έκθεση.
«Η διαρκής προσπάθεια βασίζεται στην καλή διακυβέρνηση, στην προσεκτική σειρά ενεργειών και στην επένδυση σε ανθρώπους -κάτι που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης κρίσεων που τίθενται σε ισχύ θεσμικά σε μόνιμη βάση», προσθέτει.
To ΔΝΤ σημειώνει πως, η Ελλάδα υπήρξε κάποτε παράδειγμα προς αποφυγή για την Ευρώπη, καθώς ήταν αποκλεισμένη από τις αγορές αλλά και εξαρτημένη από τη διεθνή χορήγηση οικονομικής βοήθειας και είχε πολύ χαμηλά φορολογικά έσοδα για τη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών και την στήριξη του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας.
Ενώ σήμερα είναι μία από τις 5 μοναδικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό τους. «Η εξέλιξη αυτή, είναι μία εντυπωσιακή αναστροφή που υπογραμμίζει πόσο έχουν βελτιωθεί τα δημόσια οικονομικά της» συμπληρώνει.
Η μεταβολή
Η μεταβολή αυτή δείχνει σε σημαντικό βαθμό μια μεταμορφωμένη φορολογική διοίκηση που κλείνει συνεχώς τα κενά συμμόρφωσης και έχει επαναφέρει τη δημοσιονομική αξιοπιστία, έναν από τους αθόρυβους κινητήρες πίσω από την ευρύτερη οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας.
Η τελευταία ετήσια αξιολόγηση που έγινε από το ΔΝΤ για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, στο πλαίσιο της διαβούλευσης του ‘Αρθρου IV, έδειξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε καλή θέση στο να αντιμετωπίσει εξωγενείς κρίσεις, όπως τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, κάτι που δείχνει την ενισχυμένη βιωσιμότητα στα δημοσιονομικά της χώρας και τη σταθερότητα στα χρηματοοικονομικά.
Το πρωτογενές πλεόνασμα αυξήθηκε σχεδόν στο 5% του ΑΕΠ κατά τη περίοδι 2024-2025, ενώ ο δείκτης δημόσιου χρέους ως το προς ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά περίπου 65 ποσοστιαίες μονάδες από το υψηλό του 2020.
Παράλληλα οι συνθήκες χρηματοδότησης βελτιώθηκαν με την επαναφορά των spreads (των διαφορών στις αποδόσεις) των κρατικών ομολόγων σε επίπεδα που είχαν σημειωθεί τελευταία φορά πριν από την εκδήλωση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.
«Η ατζέντα των μεταρρυθμίσεων δεν έχει ολοκληρωθεί. Αλλά η κλίμακα και η σειρά της ανάκαμψης της Ελλάδας δίνουν πολύτιμα μαθήματα σε άλλες χώρες που επιδιώκουν τη φορολογική μεταρρύθμιση “Νέα εργασία του ΔΝΤ” σε αυτόν τον τομέα. Και από αυτό προκύπτουν δύο βασικά συμπεράσματα:
- Πρώτον, οι κυβερνήσεις χωρών δεν μπορούν να εκπληρώσουν τους στόχους της μεταρρύθμισής τους για τα δημοσιονομικά, εάν η φορολογία δεν είναι δίκαιη, αξιόπιστη και διάφανη.
- Δεύτερον, η ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων μπορεί να πάρει χρόνο. Στην Ελλάδα, η μεταρρύθμιση εξελίχθηκε σε τρεις αλληλοενισχυόμενες φάσεις — σταθεροποίηση (2010-12), οικοδόμηση θεσμών (2013-17) και ψηφιακός μετασχηματισμός (2018-25) — υποστηριζόμενες καθ’ όλη τη διάρκεια από την ανάπτυξη των δυνατοτήτων του ΔΝΤ»», σημειώνει το Ταμείο.
Ψηφιακός μετασχηματισμός 2018-2025
Παρόλο που υιοθετήθηκαν ψηφιακά εργαλεία νωρίτερα από την καθορισμένη ημερομηνία , η ώθηση ήρθε με αποφασιστικό τρόπο μετά την σταθερή εγκαθίδρυση των θεσμικών βάσεων, σημειώνει το Ταμείο.
« Η φορολογική διοίκηση είχε σε αυτό το στάδιο τη διακυβέρνηση, τις δεξιότητες και την αξιοπιστία που απαιτούνταν για να καθιερωθεί η ψηφιοποίηση», σημειώνει η έκθεση, προσθέτοντας ότι μετά το 2020, η Ελλάδα θέσπισε μια ολοκληρωμένη σειρά ψηφιακών συστημάτων εν μέρει λόγω της πανδημίας.
«Αυτές οι μεταρρυθμίσεις έκαναν τη συμμόρφωση πιο εύκολη για τους φορολογούμενους και παρείχαν στους ελεγκτές πιο ακριβή εργαλεία στο να εντοπίζουν κινδύνους και να στοχεύουν την επιβολή εκεί που είχε τη μεγαλύτερη σημασία. Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα.
Όσον αφορά τον ΦΠΑ, η συμμόρφωση βελτιώθηκε σημαντικά, καθώς τα έσοδά αυξήθηκαν κατά 2,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε διάστημα 15 ετών – από 7,1% που ήταν το 2010 και σε περίπου 9,5% που ανέρχονταν το 2025», τονίζεται.
Ένας ενάρετος κύκλος
Συνολικά, οι μεταρρυθμίσεις της Ελλάδας δημιούργησαν έναν ενάρετο κύκλο καθώς η καλύτερη διακυβέρνηση επέτρεψε την ψηφιοποίηση, η οποία με τη σειρά της βελτίωσε τη φορολογική συμμόρφωση και τα υψηλότερα και πιο αξιόπιστα έσοδα ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη του κοινού και τη δημοσιονομική αξιοπιστία, διαπιστώνει το ΔΝΤ.
Το 2025, το ποσοστό φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ της Ελλάδας είχε φτάσει στο 28% από 20,5% το 2009. Αν και η αύξηση των εσόδων αντικατοπτρίζει ευρύτερες οικονομικές και πολιτικές αλλαγές, οι βελτιώσεις στη φορολογική διοίκηση διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο, διευρύνοντας τη φορολογική βάση, ενισχύοντας την επιβολή και αυξάνοντας την εμπιστοσύνη στο σύστημα.
«Το ταξίδι συνεχίζεται. Η επόμενη πρόκληση είναι να καταστούν βιώσιμα τα πρόσφατα κέρδη, ενσωματώνοντας νέους τρόπους εργασίας ριζικά στις καθημερινές διαδικασίες. Οι προτεραιότητες περιλαμβάνουν τη συστηματικότερη χρήση αναλυτικών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης για τη διαχείριση κινδύνων συμμόρφωσης, περαιτέρω βελτίωση των υπηρεσιών ως προς τους φορολογούμενους και της εμπιστοσύνης, καθώς και τη διασφάλιση του ότι το προσωπικό παρακολουθεί τις γρήγορες αλλαγές που γίνονται σε τεχνολογικό επίπεδο όσον αφορά το κομμάτι των δεξιοτήτων », σημειώνει το Ταμείο.
στο 
